چت‌جی‌پی‌تی برای پژوهشگران دانشگاهی؛ دسترسی رایگان ۱۰۰ هزار دانشمند به هوش مصنوعی

اوپن‌ای‌آی با راه‌اندازی برنامه «چت‌جی‌پی‌تی برای پژوهشگران دانشگاهی» قصد دارد دسترسی رایگان ۱۰۰ هزار پژوهشگر دانشگاهی به مدل‌ها و ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی را فراهم کند تا فرایند پژوهش، تحلیل داده، تولید فرضیه، نگارش علمی و کشف علمی شتاب گیرد.

 شارا | اوپن‌ای‌آی برنامه جدیدی را با عنوان «چت‌جی‌پی‌تی برای پژوهشگران دانشگاهی» معرفی کرده است که هدف آن قرار دادن ابزارهای پیشرفته هوش مصنوعی در اختیار پژوهشگران دانشگاهی است.

بر اساس این برنامه، اوپن‌ای‌آی قصد دارد دسترسی رایگان ۱۰۰ هزار پژوهشگر در مؤسسات دانشگاهی منتخب را به مدل‌ها و ابزارهای پیشرفته خود فراهم کند. مرحله نخست این برنامه با ۱۰ هزار پژوهشگر آغاز می‌شود و قرار است دامنه آن تا سال ۲۰۲۷ به ۱۰۰ هزار پژوهشگر برسد.

این برنامه پژوهشگران حوزه‌های علوم، ریاضیات و مهندسی را هدف قرار داده و قرار است از فعالیت‌هایی مانند آماده‌سازی درخواست‌های کمک‌هزینه پژوهشی، آزمودن فرضیه‌ها، مرور ادبیات علمی، تحلیل داده‌ها، نگارش مقاله و انتشار یافته‌های علمی پشتیبانی کند.

هدف؛ شتاب‌بخشیدن به کشف علمی

اوپن‌ای‌آی معتقد است مزایای هوش مصنوعی پیشرفته نباید در اختیار تعداد محدودی از شرکت‌ها و آزمایشگاه‌های برخوردار از منابع گسترده باقی بماند. از نگاه این شرکت، پیشرفت علمی به پژوهشگرانی وابسته است که پرسش‌های درست مطرح می‌کنند، ایده‌های جدید را می‌آزمایند و یافته‌های خود را بر دانش موجود بنا می‌کنند.

بر همین اساس، رویکرد اوپن‌ای‌آی این نیست که تعیین کند کدام مسائل علمی باید در اولویت قرار گیرند یا همه مسائل را خودش حل کند؛ بلکه تلاش می‌کند ابزارهای قدرتمند را در اختیار جامعه پژوهشی قرار دهد تا پژوهشگران بتوانند پرسش‌هایی را دنبال کنند که بیشترین شناخت و تخصص را درباره آنها دارند.

استفاده گسترده از هوش مصنوعی در پژوهش

اوپن‌ای‌آی اعلام کرده است که هوش مصنوعی با سرعت زیادی در حال تبدیل‌شدن به ابزاری توانمند برای پژوهش است.

طبق داده‌های ارائه‌شده در این گزارش، هر هفته حدود ۱٫۳ میلیون نفر از چت‌جی‌پی‌تی برای فعالیت‌های پیشرفته علمی و ریاضی استفاده می‌کنند و حدود ۸٫۴ میلیون پیام در این زمینه تولید می‌شود.

این تحول به‌ویژه در ریاضیات مشهود است. در شش ماه گذشته، استفاده از هوش مصنوعی در این حوزه از کاربردهای موردی برای حل مسائل منفرد به بخشی منظم‌تر از فعالیت‌های پژوهشی تبدیل شده است.

پژوهشگران اکنون در مراحل مختلف فرایند علمی از چت‌جی‌پی‌تی و کدکس استفاده می‌کنند؛ از مطالعه و کسب دانش و ایده‌پردازی گرفته تا تولید فرضیه، تحلیل نظری، توسعه نرم‌افزار، تحلیل داده، نگارش و ارتباطات علمی.

پژوهشگران با هوش مصنوعی سراغ مسائل دشوارتر می‌روند

یکی از نکات قابل توجه گزارش این است که پژوهشگرانی که بیشترین استفاده را از هوش مصنوعی دارند، فعالیت‌های پیچیده‌تر و زمان‌برتری را نیز به این ابزارها می‌سپارند.

پژوهشگرانی که در ۲۰ درصد بالای کاربران هوش مصنوعی در حوزه تخصصی خود قرار دارند، تقریباً دو برابر بیشتر از سایر پژوهشگران از هوش مصنوعی برای فعالیت‌هایی استفاده می‌کنند که برآورد می‌شود انجام آنها به چهار ساعت یا بیشتر زمان نیاز داشته باشد.

این یافته می‌تواند نشانه‌ای از تغییر نقش هوش مصنوعی در پژوهش باشد؛ به این معنا که هوش مصنوعی صرفاً برای انجام فعالیت‌های ساده و تکراری به کار نمی‌رود، بلکه به تدریج در حل مسائل دشوارتر نیز وارد می‌شود.

چت‌جی‌پی‌تی و کدکس در جریان پژوهش

چت‌جی‌پی‌تی می‌تواند به پژوهشگران در بررسی ایده‌ها، کسب دانش، تولید فرضیه و انتقال یافته‌ها کمک کند.

کدکس نیز از اجرای پژوهش و تحلیل رسمی، به‌ویژه در زمینه نوشتن کد و تحلیل نتایج، پشتیبانی می‌کند.

اوپن‌ای‌آی نمونه‌هایی از کاربرد این ابزارها را در پژوهش‌های واقعی ارائه کرده است. برای نمونه، روجر یو خورخه، فیزیک‌دان، و تیم او از هوش مصنوعی برای توسعه نرم‌افزار متن‌باز پژوهش همجوشی استفاده می‌کنند؛ نرم‌افزاری که صنعت و آزمایشگاه‌های ملی از آن برای طراحی تجهیزات انرژی همجوشی بهره می‌گیرند.

در علوم نظری رایانه نیز بارنا سها، یینژان شو و کریستوفر یی از جی‌پی‌تی ۵٫۵ پرو برای توسعه برهانی درباره محدودیت‌های جدید حل مسائل هندسی با ابعاد بالا استفاده کردند و سپس نتایج را خودشان اعتبارسنجی و اصلاح کردند.

این مثال‌ها نشان می‌دهد که نقش پژوهشگر همچنان محوری است و هوش مصنوعی بیشتر به‌عنوان ابزاری برای تقویت توانایی پژوهشگر به کار گرفته می‌شود.

امکاناتی که در اختیار پژوهشگران قرار می‌گیرد

شرکت‌کنندگان به مدل‌های پیشرفته اوپن‌ای‌آی در چت‌جی‌پی‌تی، چت‌جی‌پی‌تی کاری و کدکس دسترسی رایگان خواهند داشت.

همچنین قابلیت‌های گسترده‌تر پژوهش عمیق، سقف استفاده بالاتر و پنجره‌های متنی بزرگ‌تر در اختیار آنها قرار می‌گیرد.

اوپن‌ای‌آی همچنین اعلام کرده است که پژوهشگران می‌توانند از بیش از ۷۵ قابلیت تخصصی علوم زیستی در حوزه‌هایی مانند ژنتیک، ژنومیک، تعیین توالی، تحلیل تک‌سلولی، مدل‌سازی پروتئین و کشف دارو استفاده کنند.

اتصال‌دهنده‌های پژوهشی نیز دسترسی به ادبیات علمی، پایگاه‌های عمومی ژنومی و بالینی، تصاویر ماهواره‌ای، دفترهای محاسباتی، سکوهای داده و ابزارهای مدیریت منابع علمی را امکان‌پذیر می‌کنند.

امنیت و حریم خصوصی

یکی از ویژگی‌های اعلام‌شده برنامه، برخورداری فضاهای کاری از سازوکارهای امنیتی و حریم خصوصی در سطح سازمانی است.

اوپن‌ای‌آی می‌گوید داده‌های پژوهشگران در این برنامه به‌طور پیش‌فرض برای آموزش مدل‌های این شرکت استفاده نمی‌شوند.

پژوهشگران تأییدشده همچنین می‌توانند حداکثر چهار همکار از مؤسسه خود را به برنامه دعوت کنند.

آموزش و پشتیبانی از پژوهشگران

اوپن‌ای‌آی می‌گوید پژوهشگران از نظر میزان تجربه کار با هوش مصنوعی در سطوح مختلف قرار دارند. به همین دلیل، این برنامه آموزش‌هایی متناسب با سطح تجربه افراد ارائه خواهد کرد.

این آموزش‌ها از آشنایی اولیه و بهبود جریان‌های کاری تا کاربردهای پیشرفته پژوهشی را شامل می‌شود.

شرکت‌کنندگان همچنین به متخصصانی دسترسی خواهند داشت که با جریان‌های کاری پژوهشی آشنا هستند و می‌توانند در ادغام ابزارهای هوش مصنوعی با فعالیت‌های پژوهشی به آنها کمک کنند.

اوپن‌ای‌آی همچنین قصد دارد فرصت‌هایی برای تبادل تجربه میان پژوهشگران فراهم کند تا آنها روش‌های عملی خود را با یکدیگر به اشتراک بگذارند و از تجربه‌های یکدیگر بیاموزند.

سرمایه‌گذاری ۲۵۰ میلیون دلاری برای پژوهش

برنامه «چت‌جی‌پی‌تی برای پژوهشگران دانشگاهی» بخشی از تعهد بیش از ۲۵۰ میلیون دلاری اوپن‌ای‌آی تا سال ۲۰۲۷ برای حمایت از پژوهش علمی و کشف علمی خارج از این شرکت است.

این تعهد شامل ابتکار ۵۰ میلیون دلاری «نسل بعدی هوش مصنوعی» و همکاری اوپن‌ای‌آی با وزارت انرژی ایالات متحده در مأموریت جنسیس نیز می‌شود.

این رویکرد نشان می‌دهد که رقابت هوش مصنوعی تنها به توسعه مدل‌های قدرتمندتر محدود نیست؛ بلکه دسترسی پژوهشگران، دانشگاه‌ها و مراکز علمی به این فناوری نیز به یکی از محورهای مهم توسعه اکوسیستم علمی تبدیل شده است.

آینده پژوهش؛ همکاری انسان و هوش مصنوعی

اقدام اوپن‌ای‌آی را می‌توان نشانه‌ای از حرکت هوش مصنوعی از یک ابزار عمومی به سمت زیرساخت پژوهش علمی دانست.

در این الگو، پژوهشگر همچنان مسئول طرح پرسش، ارزیابی نتایج، اعتبارسنجی یافته‌ها و تصمیم‌گیری علمی است؛ اما هوش مصنوعی می‌تواند بسیاری از مراحل زمان‌بر پژوهش را تسریع کند.

از تحلیل داده و کدنویسی گرفته تا مرور منابع، تولید فرضیه و نگارش علمی، هوش مصنوعی می‌تواند ظرفیت پژوهشگر را افزایش دهد.

اگر این روند ادامه یابد، رقابت آینده در پژوهش علمی تنها بر سر دسترسی به داده و تجهیزات نخواهد بود؛ بلکه توانایی استفاده مؤثر، مسئولانه و انتقادی از هوش مصنوعی نیز به یکی از مؤلفه‌های مهم قدرت علمی دانشگاه‌ها و پژوهشگران تبدیل خواهد شد.