«مکسینگ» واژه سال ۲۰۲۶ دیکشنری دات‌کام شد
انتخاب واژه «مکسینگ» به‌عنوان واژه سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که فرهنگ دیجیتال به‌طور فزاینده‌ای بر بهینه‌سازی جنبه‌های مختلف زندگی، از سلامت و ظاهر گرفته تا کار، خواب و استفاده از هوش مصنوعی، متمرکز شده است. گسترش این مفهوم، علاوه بر بازتاب میل به پیشرفت، از فشار اجتماعی برای بهترشدن مداوم و واکنش‌های انتقادی به این فشار نیز حکایت دارد.

 

از چت‌بات‌های هوش مصنوعی تا جریان‌های سبک زندگی، مفهوم بهینه‌سازی زندگی در سال ۲۰۲۶ بیش از هر زمان دیگری مورد توجه قرار گرفت. به همین دلیل، دیکشنری دات‌کام واژه «مکسینگ» را که بازتابی از جامعه‌ای روزبه‌روز دیجیتالی‌تر است، به‌عنوان واژه سال خود انتخاب کرد.

دیکشنری دات‌کام می‌گوید: مکسینگ، که گاهی به شکل پسوند «ـ‌مکسینگ» نیز به کار می‌رود، شکل کوتاه‌شده واژه «به حداکثر رساندن» است. این اصطلاح رایج را می‌توان به‌تنهایی یا در پایان هر واژه به کار برد تا نشان دهد فرد کاری را با حداکثر توان انجام می‌دهد یا می‌کوشد آن را تا حد امکان بهینه کند.

این واژه پس از بررسی داده‌های جست‌وجو، روندهای شبکه‌های اجتماعی و اخبار انتخاب شد تا تصویری از جامعه‌ای ارائه دهد که به‌شدت در فضای آنلاین حضور دارد و در همه زمینه‌ها بر بهینه‌سازی تمرکز می‌کند.

«مکسینگ» به‌سرعت وارد واژگان فرهنگی نسل زد و نسل آلفا شد و اکنون به‌طور هم‌زمان در نقش اسم، فعل، صفت و قید به کار می‌رود.

آیا در حال ارتقای برنامه ورزشی خود هستید؟ این کار را «باشگاه‌مکسینگ» می‌نامند. آیا به دنبال بهینه‌سازی مراقبت‌های شخصی خود هستید؟ اصطلاح «سلامت‌مکسینگ» به کار می‌رود؛ مفهومی فراگیر که زیرشاخه‌های متعددی مانند افزایش حداکثری مصرف پروتئین و فیبر را نیز در بر می‌گیرد.

استیو جانسون، مدیر واژه‌نگاری گروه رسانه‌ای دیکشنری، که دیکشنری دات‌کام زیرمجموعه آن است، گفت: مکسینگ امسال واقعاً برجسته بود؛ زیرا نه‌تنها در انواع مختلف مقاله‌ها دیده می‌شد، بلکه حوزه‌های بسیار متفاوتی را به یکدیگر پیوند می‌داد.

در محیط کار، مردم از اصطلاح «توکن‌مکسینگ» برای اشاره به اتکای هرچه بیشتر به هوش مصنوعی استفاده می‌کردند. در محافل مرتبط با تندرستی، اصطلاح «خواب‌مکسینگ» رواج داشت. حتی اوقات فراغت نیز از این روند بی‌نصیب نماند و اصطلاح «دنج‌مکسینگ» برای بهینه‌سازی تجربه آرامش و آسایش به کار رفت. سیاست نیز وارد این عرصه شد و دولت فدرال ایالات متحده در برخی پیام‌های خود از اصطلاح «میهن‌مکسینگ» استفاده کرد.

جانسون در گفت‌وگو با سی‌بی‌اس نیوز گفت: چنین اتفاقی در مورد بسیاری از اصطلاحات عامیانه چندان معمول نیست.

دیکشنری دات‌کام چگونه واژه سال را انتخاب می‌کند؟

جانسون در طول سال فهرستی از واژه‌هایی را که ارزش بررسی دارند، گردآوری می‌کند. برخی از این واژه‌ها از سال‌های گذشته در فهرست باقی می‌مانند و کاربرد آن‌ها برای شناسایی روندهای رو به رشد دنبال می‌شود.

برای انتخاب واژه برگزیده سال، واژه‌نگاران دیکشنری بررسی می‌کنند که هر واژه با چه فراوانی در مقاله‌های خبری، شبکه‌های اجتماعی و جست‌وجوهای اینترنتی ظاهر شده است. اهمیت فرهنگی واژه نیز در فرایند انتخاب مورد توجه قرار می‌گیرد.

جانسون گفت: ما فقط داده‌های مربوط به میزان استفاده از یک واژه را بررسی نمی‌کنیم؛ بلکه می‌کوشیم بفهمیم کدام واژه توانسته است ویژگی متمایزی از آن سال را به‌خوبی توصیف کند.

انتخاب امسال در مقایسه با واژه برگزیده سال گذشته، یعنی «۶۷»، تغییر محسوسی را نشان می‌دهد. واژه سال گذشته، با وجود فراگیری گسترده، بسیاری از مردم را درباره معنای خود سردرگم کرده بود. به گفته جانسون، «مکسینگ» درست در نقطه مقابل آن قرار دارد.

او گفت: مکسینگ اصطلاحی بسیار قابل‌فهم است. مردم معنای آن را درک می‌کنند، زیرا به مفهومی پیوند خورده که به‌طور طبیعی برای آن‌ها قابل‌درک است.

مکسینگ چیست؟

خود این واژه تازه نیست. استفاده از عبارت‌هایی مانند به حداکثر رساندن اعتبار کارت اعتباری یا رساندن سرعت خودرو به ۱۰۰ مایل در ساعت، سابقه‌ای چندده‌ساله دارد.

اما معنای جدید این اصطلاح که بر بهینه‌سازی تمرکز دارد، از نظریه بازی‌ها سرچشمه گرفته است.

به گفته جانسون، در دهه ۱۹۴۰ میلادی، دانشگاهیان از اصطلاح «کمینه‌بیشینه» برای توصیف راهبردی استفاده می‌کردند که هدف آن به حداقل رساندن بیشترین زیان احتمالی بود. این مفهوم بعدها وارد بازی‌های معاصر، از جمله بازی «سیاه‌چال‌ها و اژدهایان»، شد.

در آن زمینه، اصطلاح «کمینه‌بیشینه‌سازی» به ساخت شخصیتی در بازی اشاره داشت که توانایی‌های خود را در یک حوزه مشخص به‌شدت تقویت می‌کرد؛ به‌گونه‌ای که ضعف‌های او در سایر زمینه‌ها اهمیت کمتری پیدا می‌کرد.

به گفته جانسون، واژه‌هایی مانند «ظاهر‌مکسینگ» باعث شدند حرف «ایکس» اضافی وارد این اصطلاح شود و در نهایت، شکل امروزی و فراگیر آن پدید آید.

او افزود که امسال خود واژه مکسینگ نیز به‌صورت مستقل بیشتر مورد استفاده قرار گرفت؛ برای مثال، در عبارت‌هایی مانند «تو در حال بهینه‌سازی چه چیزی هستی؟» یا «همه در حال بهینه‌سازی چیزی هستند».

اصطلاح «ظاهر‌مکسینگ» همچنان با اختلاف زیاد، رایج‌ترین شکل این واژه است.

جانسون گفت میزان استفاده از این اصطلاح از ابتدای سال تاکنون در رسانه‌هایی که دیکشنری دات‌کام بررسی کرده، بیش از هزار درصد افزایش یافته است. هم‌زمان، با گسترش ابزارهای هوش مصنوعی، کاربرد اصطلاح «توکن‌مکسینگ» نیز افزایش پیدا کرده است.

مکسینگ درباره ما چه می‌گوید؟

جانسون معتقد است این واژه فشاری را بازتاب می‌دهد که بسیاری از مردم، به‌ویژه در فضای آنلاین، احساس می‌کنند؛ فشاری برای اینکه پیوسته کارهای بیشتری انجام دهند یا به نسخه‌ای بهتر از خود تبدیل شوند.

او گفت: چه در محیط کار و مسیر شغلی، چه در مدرسه و چه در بسیاری از جنبه‌های دیگر زندگی، این احساس که باید بیشتر و بهتر باشیم، به فشاری تبدیل شده که بسیاری از مردم آن را تجربه می‌کنند.

این فشار در عین حال واکنش‌هایی انتقادی نیز به دنبال داشته است. برخی شکل‌های طنزآمیز این اصطلاح، مانند «عادی‌مکسینگ»، در واقع ردکننده تلاش برای بهینه‌سازی همه‌چیز هستند؛ هرچند همچنان از همان زبان و ساختار واژگانی استفاده می‌کنند.

جانسون گفت: یکی از شکل‌های موردعلاقه من «هیچ‌کاری‌نکردن‌مکسینگ» است که کاملاً متناقض به نظر می‌رسد. در این حالت، فرد تمام توان خود را صرف بهینه‌سازی هیچ‌کاری‌نکردن می‌کند؛ کاری که خودش به تلاش زیادی نیاز دارد.

به گفته او، همین انعطاف‌پذیری یکی از دلایل گسترش گسترده این واژه است؛ زیرا این اصطلاح برای مردم معنادار و قابل‌ارتباط است.

نامزدهای دیگر واژه سال ۲۰۲۶

دیکشنری دات‌کام برای تدوین فهرست نامزدهای نهایی، حوزه‌های مختلف فرهنگ اینترنتی، سیاست، فناوری و رسانه را بررسی کرد. سایر واژه‌هایی که برای انتخاب واژه سال در نظر گرفته شدند، عبارت‌اند از:

مقرون‌به‌صرفه‌بودن: به معنای ارزان‌بودن یا متناسب‌بودن هزینه با توان مالی. این موضوع در مرکز زندگی آمریکایی‌ها و اکنون در کانون انتخابات میان‌دوره‌ای پیش رو قرار دارد؛ زیرا مردم با افزایش هزینه‌های مسکن، مواد غذایی، نگهداری از کودکان و سایر مخارج مواجه هستند.

مرکز داده: ساختمان یا تأسیساتی که برای پردازش، ذخیره‌سازی یا انتقال حجم زیادی از داده‌های رایانه‌ای استفاده می‌شود. با گسترش هوش مصنوعی، شمار این مراکز در سراسر ایالات متحده افزایش یافته است.

آنک: شکل کوتاه‌شده واژه عمو که نسل زد و نسل آلفا آن را رواج داده‌اند. این اصطلاح عامیانه، لحنی طنزآمیز و تا حدی تحقیرآمیز دارد و برای اشاره به فردی مسن‌تر به کار می‌رود که از نظر دیگران جذابیت یا به‌روز بودن خود را از دست داده، بیش از حد تلاش می‌کند جوان به نظر برسد یا با شرایط روز ارتباط برقرار نمی‌کند.

اودیسه: سفری طولانی و پرفرازونشیب؛ مانند سفر قهرمان منظومه حماسی هومر که همین نام را دارد. این اثر در تابستان امسال در قالب فیلمی پرفروش با گروهی از بازیگران و به کارگردانی کریستوفر نولان اقتباس شد.