کتاب خبر و خبرنگاری در عصر رسانه‌های نوین؛ چالش‌های روزنامه‌نگاری حرفه‌ای در عصر هوش مصنوعی
این اثر با بررسی فرایند تولید و انتشار خبر، اخلاق رسانه‌ای، راستی‌آزمایی، اخبار جعلی و کاربرد هوش مصنوعی، بر ضرورت حفظ داوری انسانی، مسئولیت حرفه‌ای و اعتماد عمومی در روزنامه‌نگاری معاصر تأکید می‌کند.

شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی‌ ایران (شارا) – کتاب «خبر و خبرنگاری در عصر رسانه‌های نوین» نوشته سید مجتبی جلال‌زاده و مینا رزاقی، با دیباچه‌ای از مراد عنادی، از سوی انتشارات جام‌جم منتشر شد؛که به بررسی چالش‌های روزنامه‌نگاری حرفه‌ای در عصر شبکه‌های اجتماعی، سکوهای دیجیتال و هوش مصنوعی می‌پردازد.

این کتاب با رویکردی تحلیلی و کاربردی، فرآیند تولید خبر را از سوژه‌یابی و تشخیص ارزش خبری تا منبع‌شناسی، راستی‌آزمایی، نگارش، ویرایش و انتشار در بسترهای مختلف رسانه‌ای بررسی می‌کند. نویسندگان همچنین به این پرسش می‌پردازند که خبرنگاری حرفه‌ای در فضای آمیخته با شایعه، اخبار جعلی، روایت‌های رقیب و محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی چگونه می‌تواند اعتبار و اعتماد مخاطب را حفظ کند.

این اثر در شش فصل تدوین شده است. شناخت خبر و ارزش‌های خبری، فرآیند تولید خبر در تحریریه، اخلاق و اعتبار رسانه‌ای، بازآفرینی محتوا برای سکوهای مختلف، رابطه خبر با قدرت و حکمرانی دیجیتال و آینده روزنامه‌نگاری حرفه‌ای، محورهای اصلی فصل‌های کتاب هستند.

در بخش اخلاق و اعتبار رسانه‌ای، موضوعاتی مانند اخبار جعلی، اطلاعات نادرست، اخلاق تصویر و ویدئو، جعل عمیق و مسئولیت رسانه‌ها در استفاده از هوش مصنوعی بررسی شده است. کتاب همچنین به مسائلی همچون امنیت دیجیتال خبرنگاران، سانسور و فیلترینگ، اقتصاد خبر، حکمرانی سکوها و تأثیر ابزارهای هوش مصنوعی بر توزیع و دسترسی به اخبار می‌پردازد.

از ویژگی‌های این کتاب، پیوند مباحث نظری با نیازهای عملی تحریریه است. نمونه‌های تحلیلی، جدول‌ها، داده‌نماها و چک‌لیست‌های حرفه‌ای در حوزه‌هایی مانند راستی‌آزمایی خبر فوری، تنظیم تیتر و لید، استفاده از هوش مصنوعی، سئوی خبر، بازآفرینی محتوا برای شبکه‌های اجتماعی و مدیریت اصلاحیه در آن ارائه شده‌اند.

مراد عنادی، تحلیل‌گر ارشد مسائل سیاسی و رسانه، در دیباچه کتاب بر ضرورت بازاندیشی در مفهوم خبر، نقش خبرنگار و ساختار تحریریه در مواجهه با تحولات فناوری و مسئله اعتماد عمومی تأکید کرده است.

نویسندگان کتاب نیز معتقدند فناوری، با وجود تغییر ابزارها و فرآیندهای رسانه‌ای، نمی‌تواند جایگزین داوری انسانی و مسئولیت حرفه‌ای شود. بر این اساس، هوش مصنوعی ابزاری برای کمک به خبرنگار و تحریریه است، نه جایگزینی برای منبع‌شناسی، راستی‌آزمایی و تصمیم‌گیری سردبیری.

«خبر و خبرنگاری در عصر رسانه‌های نوین» برای خبرنگاران، دبیران، سردبیران، مدیران رسانه، استادان و دانشجویان روزنامه‌نگاری و ارتباطات و پژوهشگران حوزه رسانه تدوین شده و می‌کوشد میان اصول حرفه‌ای خبر و واقعیت‌های پیچیده رسانه‌های امروز پیوند برقرار کند.