اریک اشمیت، مدیرعامل پیشین گوگل، معتقد است شرکت‌های هوش مصنوعی در معرفی مزایای فناوری خود عملکرد ضعیفی داشته‌اند و بیش از اندازه بر جنبه‌های منفی آن تأکید شده است.
اما مسئله پیچیده‌تر از ضعف بازاریابی است. افزایش هزینه برق، نگرانی‌های زیست‌محیطی، احتمال جایگزینی نیروی انسانی و گسترش نفوذ فناوری در زندگی روزمره، از جمله عواملی هستند که بر نگرش عمومی تأثیر می‌گذارند.
این مقاله نشان می‌دهد که اعتماد عمومی به هوش مصنوعی با تبلیغات بیشتر ساخته نمی‌شود؛ بلکه به شفافیت، پاسخ‌گویی، گفت‌وگوی واقعی با جامعه و ارائه شواهد ملموس از منافع فناوری نیاز دارد.
از منظر روابط‌عمومی راهبردی، پیام اصلی روشن است: شرکت‌های فناوری باید به جای صرفاً تبلیغ کردن آینده هوش مصنوعی، مسئولیت پیامدهای امروز آن را نیز بپذیرند.
شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی ایران (شارا) – اریک اشمیت، مدیرعامل پیشین گوگل، معتقد است صنعت هوش مصنوعی در معرفی و بازاریابی مزایای این فناوری عملکرد ضعیفی داشته است. بااین‌حال، مسئله اصلی افکار عمومی صرفاً ضعف اطلاع‌رسانی نیست؛ بلکه نگرانی‌های واقعی درباره هزینه انرژی، پیامدهای زیست‌محیطی، اشتغال و گسترش نفوذ هوش مصنوعی در زندگی مردم است.
پس از آنکه انتخابات ایالات متحده از افزایش مخالفت عمومی با هوش مصنوعی، به‌ویژه مراکز داده موردنیاز برای پشتیبانی از این فناوری، پرده برداشت، اشمیت در گفت‌وگویی با پایگاه خبری اکسیوس استدلال کرد شرکت‌های فعال در این حوزه نتوانسته‌اند مزایای محصولات خود را به‌خوبی توضیح دهند. بااین‌حال، به نظر می‌رسد او میزان آگاهی مردم از هوش مصنوعی را کمتر از واقعیت برآورد می‌کند.
اشمیت گفت: «صنعت ما در بازاریابی مزایایی که ارائه می‌کنیم، عملکرد بسیار ضعیفی دارد. ما درباره همه جنبه‌های منفی صحبت می‌کنیم، بدون آنکه درباره جنبه‌های مثبت سخن بگوییم؛ در نتیجه، احتمال اینکه مردم ذهن خود را بر جنبه‌های منفی متمرکز کنند، بسیار بیشتر است.»
میلیون‌ها نفر تجربه مستقیم استفاده از چت‌جی‌پی‌تی و جمینای گوگل را داشته‌اند؛ تجربه‌هایی که هم جنبه‌های مثبت و هم جنبه‌های منفی داشته است. این افراد به‌خوبی می‌توانند مزایای این فناوری‌ها را درک کنند و درعین‌حال از افزایش نفوذ صنعت هوش مصنوعی در زندگی خود ناراضی باشند.
محصول یا شیوه معرفی آن؟
مراکز داده هوش مصنوعی در جریان انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر به موضوعی هرچه بحث‌برانگیزتر تبدیل شدند. رأی‌دهندگان از افزایش هزینه برق و پیامدهای زیست‌محیطی تأسیسات بزرگ پردازش رایانه‌ای ناراضی بودند.
موضوعی که پیش‌تر عمدتاً اختلافی درباره برنامه‌ریزی و مکان‌یابی تأسیسات محسوب می‌شد، اکنون به یک چالش سیاسی برای صنعتی تبدیل شده است که عادت دارد توسعه فناوری را امری بدیهی و همواره به سود عموم معرفی کند.
راه‌حل پیشنهادی اشمیت، انتقال مراکز داده به مکان‌های دیگر است.
او گفت: «اجازه دهید به‌صراحت اعلام کنم که مراکز داده بزرگ نباید در نزدیکی مناطق مسکونی قرار داشته باشند. چرا این موضوع باید بحث‌برانگیز باشد؟ این مراکز همچنین باید سیستم‌های تأمین برق مستقل خود را داشته باشند. یکی از ویژگی‌های بزرگ آمریکا، وجود مناطق خالی و گسترده فراوان است. مراکز داده را به همان مناطق منتقل کنید.»
بااین‌حال، استدلال اشمیت همچنان بر این فرض استوار است که بدبینی عمومی را می‌توان با بازاریابی بهتر برطرف کرد.
افرادی که نگران افزایش قبض برق خود هستند، لزوماً درباره توانایی‌های هوش مصنوعی دچار سوءتفاهم نشده‌اند. ممکن است آن‌ها صرفاً معتقد باشند دسترسی ارزان‌تر به چت‌بات‌هایی که هر روز قدرتمندتر می‌شوند، ارزش پرداخت هزینه بیشتر برای تأمین برق را ندارد.
همین مسئله درباره نگرانی‌های مربوط به اشتغال نیز صدق می‌کند. توضیحی جذاب‌تر درباره مزایای هوش مصنوعی برای افزایش بهره‌وری، لزوماً نمی‌تواند فردی را که کارفرمایش در حال بررسی جایگزینی بخشی از وظایف شغلی او با نرم‌افزار است، آسوده‌خاطر کند.
تردید نسبت به چشم‌انداز آرمان‌شهری
اشمیت همچنان به ظرفیت‌های هوش مصنوعی خوش‌بین است؛ به‌ویژه در حوزه تحقیقات علمی.
او انتظار دارد پژوهشگران در کنار عامل‌های هوش مصنوعی که روزبه‌روز توانمندتر می‌شوند، فعالیت کنند و از این طریق، روند دستیابی به اکتشافاتی را که در شرایط عادی ممکن است زمان بسیار بیشتری نیاز داشته باشند، سرعت ببخشند.
اگر هوش مصنوعی به پیشرفت‌های بزرگی در پزشکی یا تحقیقات علمی منجر شود، ممکن است نگرش مردم نسبت به این فناوری مثبت‌تر شود. بااین‌حال، پیشرفت‌های وعده‌داده‌شده به‌طور خودکار مشکلاتی را که مردم امروز با آن‌ها مواجه هستند، جبران نمی‌کنند.
همچنین تا حدودی عجیب به نظر می‌رسد صنعتی که بودجه‌های هنگفتی برای بازاریابی در اختیار دارد، از این شکایت کند که آمریکایی‌ها به‌اندازه کافی درباره مزایای هوش مصنوعی نشنیده‌اند.
چت‌جی‌پی‌تی به نامی آشنا در میان خانواده‌ها تبدیل شده است و گوگل و مایکروسافت نیز سال‌هاست قابلیت‌های هوش مصنوعی را در محصولاتی قرار داده‌اند که مردم از قبل از آن‌ها استفاده می‌کنند. بنابراین، افکار عمومی فرصت‌های فراوانی برای شنیدن درباره انقلابی بودن این فناوری داشته است.
اعتماد عمومی را نمی‌توان صرفاً از طریق پیام‌رسانی بهتر ایجاد کرد؛ به‌ویژه زمانی که مردم درباره اولویت‌های این صنعت اختلاف‌نظرهای جدی و واقعی دارند.
گاهی تردید عمومی، بازتاب قضاوتی آگاهانه و منطقی درباره پیامدهای یک فناوری است.
اشمیت آشکارا باور دارد آینده‌ای که با کمک هوش مصنوعی ساخته می‌شود، ارزش اختلال‌ها و تغییراتی را دارد که برای رسیدن به آن باید پذیرفته شوند.
اما آمریکایی‌ها لزوماً به توضیح دیگری درباره شگفت‌انگیز بودن آینده هوش مصنوعی نیاز ندارند. آن‌ها به شواهد قانع‌کننده‌ای نیاز دارند که نشان دهد این انقلاب به‌اندازه‌ای زندگی‌شان را بهبود خواهد بخشید که پذیرش تمام هزینه‌ها و پیامدهای آن توجیه‌پذیر باشد.
نویسنده: اریک هال شوارتز
منبع: تک‌رادار
تاریخ انتشار: ۲۰ آبان ۱۴۰۵
ترجمه و تنظیم: شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی ایران (شارا)