این گزارش توضیح میدهد چرا خرید سهام اسپیسایکس در عرضه اولیه برای سرمایهگذاران نزدیک به بازنشستگی میتواند پرخطر باشد. طبق گزارشها ممکن است تا ۳۰٪ از سهام عرضه اولیه به سرمایهگذاران خرد اختصاص یابد؛ سهمی غیرمعمول که میتواند نوسان قیمت را در هفتههای ابتدایی تشدید کند. در سناریوی ارزشگذاری نزدیک به ۲ تریلیون، شرکت تقریباً با ضریب ۱۰۷ برابر درآمد سال گذشته قیمتگذاری میشود، در حالی که برای نزدیک شدن به یک ضریب منطقیتر در سطح ۴۰ برابر، لازم است فروش سالانه به حدود ۵۰ میلیارد برسد؛ سطحی که برخی تحلیلها تحقق آن را بعد از ۲۰۳۰ میدانند.
از سوی دیگر، بخش پرتابهای فضایی هنوز از نظر موشک کاملاً بازاستفادهپذیر اقتصادی به مرحله اثبات قطعی نرسیده است. اینترنت ماهوارهای رشد سریعی دارد و در ۲۰۲۵ نزدیک به ۵۰٪ افزایش درآمد ثبت کرده، اما برای تبدیل شدن به رقیب جدی شرکتهای مخابراتی بزرگ به زمان نیاز دارد. واحد هوش مصنوعی نیز با وجود ادعای ظرفیت بازار ۲۶٫۵ تریلیون، فعلاً زیانده و در حال تغییر مدل کسبوکار است.
بخش دوم گزارش به آنتروپیک میپردازد که با دور جدید جذب سرمایه و ارزش ۹۰۰ میلیاردی، سرمایهگذاران تازهای از صنعت تراشههای حافظه جذب کرده است. این سرمایهگذاریها بخشی از الگوی جدید در اقتصاد هوش مصنوعی است: تامینکنندگان کلیدی سختافزار، با تزریق سرمایه به سازندگان مدلها، هم رشد مشتری را تضمین میکنند و هم تقاضای پایدار برای زنجیره تامین خود میسازند.
نکات کلیدی
- اختصاص احتمالی ۳۰٪ از عرضه اولیه به سرمایهگذاران خرد میتواند نوسان شدید قیمت ایجاد کند.
- ارزشگذاری نزدیک به ۲ تریلیون یعنی قیمتگذاری بر مبنای آینده دور، نه وضعیت فعلی.
- در ارزشگذاری یادشده، ضریب درآمد حدود ۱۰۷ برابر سال گذشته است.
- برای توجیه ۲ تریلیون با ضریب ۴۰ برابر، شرکت باید به حدود ۵۰ میلیارد فروش برسد که احتمالاً بعد از ۲۰۳۰ رخ میدهد.
- پرتابهای فضایی هنوز از نظر موشک کاملاً بازاستفادهپذیرِ اقتصادی «اثباتشده» نیست.
- رشد اینترنت ماهوارهای قوی است، اما رقابت و زمان مانع جهش سریع میشود.
- واحد هوش مصنوعی بازار بالقوه عظیمی روی کاغذ دارد، ولی فعلاً زیانده و در حال بازطراحی است.
- آنتروپیک با ارزش ۹۰۰ میلیاردی و سرمایهگذاران جدید از صنعت حافظه، نمونهای از پیوند سرمایه و زنجیره تامین در موج هوش مصنوعی است.
نویسنده: آنیتا راماسوامی
تاریخ انتشار: ۲۸ مه ۲۰۲۶
منبع: https://www.theinformation.com
بخش اول گزارش: هشدار درباره سهام اسپیسایکس
مراقب باشید: سهام اسپیسایکس میتواند برای نسلهای مسنتر پرریسک باشد
شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) ||این هفته خبرهای مرتبط با اسپیسایکس نسبتاً کمرمق بوده، اما بهزودی شرایط تغییر میکند. انتظار میرود شرکت موشکی ایلان ماسک از هفته آینده برنامه معرفی به سرمایهگذاران را آغاز کند؛ اقدامی که پیشدرآمد عرضه اولیه در میانه ژوئن خواهد بود. چنین رخدادی معمولاً موجی از تیترهای هیجانزده و بحثهای داغ در انجمنهای آنلاین و شبکههای تلویزیونی به راه میاندازد؛ از جمله اینکه آیا سرمایهگذاران خرد باید وارد خرید شوند یا نه.
جمعبندی این است: خرید این سهم ممکن است برای معاملهگران کوتاهمدت و سرمایهگذاران جوان منطقیتر باشد، اما برای افراد نزدیک به سن بازنشستگی میتواند به زیان سنگین ختم شود.
چرا احتمال سوختن سرمایهگذار خرد مسنتر بالاست؟
یکی از دلایل اصلی، حجم بالای سهامی است که برای خرید افراد عادی در عرضه اولیه کنار گذاشته میشود. خبرگزاری رویترز گزارش داده این سهم میتواند تا حدود ۳۰٪ از کل عرضه باشد؛ یعنی تقریباً ۳ برابر سهمی که معمولاً در عرضههای اولیه به سرمایهگذاران خرد اختصاص میدهند. همین موضوع باعث میشود سهام در اپلیکیشنهای معاملاتی و کارگزاریهای آنلاین، در روزها و هفتههای اول با نوسانهای شدید روبهرو شود.
نوسان برای هر کسی قابل معامله است، اما سرمایهگذاری بلندمدت در قیمتی که ارزش شرکت را نزدیک به ۲ تریلیون برآورد میکند، برای یک سرمایهگذار بازنشسته انتخاب مناسبی نیست؛ چون بازنشستهها معمولاً به ثبات، نقدشوندگی مطمئن و درآمد کمریسکتر نیاز دارند.
مسئله اصلی: ارزشگذاری جلوتر از واقعیت اقتصادی
برای اینکه ارزشگذاری بسیار بالا توجیه شود، چند مسیر رشد برای اسپیسایکس وجود دارد؛ اما مشکل این است که هیچکدام به احتمال زیاد در کوتاهمدت محقق نمیشود.
در ارزشگذاری ۲ تریلیون، این شرکت تقریباً با ضریب ۱۰۷ برابر درآمد سال گذشتهاش قیمتگذاری میشود؛ در حالی که «پالانتیر» که از گرانترین سهامهای نرمافزاری به شمار میرود، حدود ۴۰ برابر درآمد سال آینده معامله میشود.
اگر فرض کنیم اسپیسایکس هم بهخاطر اعتماد سرمایهگذاران به ماسک بتواند همان ضریب ۴۰ برابر درآمد آینده را بگیرد، برای توجیه ارزش ۲ تریلیون باید حدود ۵۰ میلیارد فروش سالانه ایجاد کند. طبق پیشبینی یک تحلیلگر از موسسه «پیچبوک» به نام «فرانکو گراندا»، رسیدن به چنین سطحی از فروش احتمالاً بعد از ۲۰۳۰ رخ میدهد؛ هرچند او واحد هوش مصنوعی شرکت را هم در محاسبات خود به شکل کامل لحاظ نکرده است. این واحد در سال گذشته ۳٫۲ میلیارد به درآمد اسپیسایکس اضافه کرد.
به بیان روشنتر: ممکن است بازار حاضر باشد برای این شرکت ضریب بالا پرداخت کند، اما سرمایهگذار باید بداند در ۲۰۲۶ دارد هزینه اقتصاد ۲۰۳۰ را میپردازد. ضمن اینکه همیشه این احتمال وجود دارد که پیشبینیها بیشازحد خوشبینانه باشند.
وضعیت کسبوکار پرتاب: هنوز اثبات نشده
در بخش پرتاب که سال گذشته کمی بیش از ۴ میلیارد درآمد داشته، اسپیسایکس هنوز نشان نداده میتواند یک موشک کاملاً بازاستفادهپذیر و واقعاً اقتصادی را به مرحله بلوغ برساند. این نکته برای سرمایهگذار بلندمدت مهم است، چون بخش بزرگی از روایت رشد شرکت بر کاهش هزینههای پرتاب و تکرارپذیری بنا شده است.
استارلینک: رشد قوی دارد، اما زمان میخواهد
کسبوکار اینترنت ماهوارهای شرکت که درآمدش در ۲۰۲۵ نزدیک به ۵۰٪ رشد کرد و بزرگترین بخش از درآمد کل ۱۸٫۷ میلیاردی را تشکیل داد، میتواند در بلندمدت حتی به رقیبی جدی برای شرکتهای مخابراتی بزرگ تبدیل شود. با این حال، این مسیر زمانبر است و رقابت، مقررات و هزینههای زیرساختی میتواند سرعت آن را کم کند.
واحد هوش مصنوعی: بازار بزرگ روی کاغذ، زیان در عمل
اسپیسایکس میگوید ظرفیت بازار بالقوه واحد هوش مصنوعیاش ۲۶٫۵ تریلیون است، اما فعلاً این بخش در حال زیاندهی است و حتی مدل کسبوکارش را بازطراحی میکند. بنابراین در کوتاهمدت نمیتواند تکیهگاه مطمئنی برای توجیه قیمتگذاری بسیار بالا باشد.
چرا جوانترها راحتتر ریسک میکنند؟
این شرایط ممکن است برای سرمایهگذاران نسلهای جوان قابلتحملتر باشد؛ چون معمولاً دغدغه دریافت درآمد ثابت ندارند و افق سرمایهگذاریشان طولانیتر است. در مقابل، بسیاری از افراد میانسال و سالمند نگران پرداختهای مهم زندگی، هزینههای آموزش یا حفظ سرمایه بازنشستگی هستند و نوسان شدید میتواند به برنامه مالیشان ضربه بزند.
یکی از سرمایهگذاران بیستوچندساله به من گفت قصد دارد با عمومی شدن سهام اسپیسایکس حتماً خرید کند، چون این فرصت را شبیه یک نمونه تاریخی میبیند: شرکتی که در قرنهای گذشته بهدلیل حضور در بخشهای مختلف تجارت جهانی، مدتها ستون اصلی بازار سهام کشورش بود. منظور او این بود که شرکتهایی با دامنه فعالیت بسیار گسترده میتوانند دههها رشد کنند و حتی قواعد بازی را تغییر دهند.
خیالپردازی؛ امضای سرمایهگذار ماسک
حامیان اسپیسایکس روی این حساب میکنند که تنوع کسبوکار به ماسک کمک میکند به هدفهایی برسد که برای بسیاری «نزدیک به غیرممکن» است. در تئوری، شرکت میتواند از مراکز داده عظیمی که میسازد برای نیازهای مختلف استفاده کند؛ از اجاره ظرفیت به شرکتهای کمبوددارِ توان پردازشی تا استفاده برای سامانههای خودش، اگر محصولات هوش مصنوعیاش فراگیر شوند.
همچنین گفته میشود سهام عمومی میتواند به شرکت امکان دهد خریدهای بزرگ انجام دهد؛ از جمله تکمیل خرید ۶۰ میلیاردی یک دستیار برنامهنویسی به نام «کِرسر» و حتی بررسی خرید یک خودروساز مرتبط با ماسک. چنین خریدهایی میتواند درآمد و اندازه بازار بالقوه شرکت را بزرگتر نشان دهد، اما در عین حال پیچیدگی مدیریتی و ریسک را بالا میبرد.
در نهایت، برای سرمایهگذارانی که به ماسک علاقه دارند، «قوه تخیل» حتی مهمتر از «صبر» است.
بخش دوم گزارش: سرمایهگذاران تازه و بسیار ثروتمندِ شرکت هوش مصنوعی آنتروپیک
شرکت آنتروپیک با دور جدید جذب سرمایه، به باارزشترین شرکت نوپای جهان تبدیل شد؛ دوری که ارزش آن را پیش از ورود پول جدید به ۹۰۰ میلیارد رساند. بخشی از این جهش به خاطر ورود سرمایه از سوی تولیدکنندگان بزرگ تراشههای حافظه بوده است؛ شرکتهایی که در یک سال اخیر بهدلیل افزایش تقاضای شرکتهای هوش مصنوعی، رشد چشمگیری در بازار سهام تجربه کردهاند.
این سرمایهگذاریها شبیه الگویی است که پیشتر شرکتهای بزرگ رایانش ابری انجام داده بودند: سرمایهگذاری در ازای تعهد مصرف خدمات ابری. اکنون سازندگان تراشه حافظه هم با همین منطق وارد شدهاند: حمایت مالی از مشتریان بزرگ، برای تثبیت و گسترش تقاضا.
این شرکتها اکنون نقدینگی بالاتری دارند. برای نمونه، یکی از آنها فصل مالی فوریه را با ۱۳٫۹ میلیارد نقد و معادل نقد تمام کرد؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۸۴٪ افزایش داشته است. دو تولیدکننده بزرگ دیگر هم تراز نقدینگی مثبت خود را در فصلهای اخیر تقویت کردهاند؛ یکی از آنها در فصل مارس ۲۳ میلیارد نقد مازاد پس از کسر بدهی گزارش کرده، در حالی که در همین بازه در سال قبل بدهیاش از نقدینگی بیشتر بود.
ممکن است رابطه این سرمایهگذاران با آنتروپیک فقط پول نباشد و به همکاری فنی هم برسد؛ مثلاً توسعه فناوریهایی که وابستگی آنتروپیک به یک تامینکننده اصلی تراشه را در برخی بخشها کمتر کند. همچنین همانطور که پیشتر برخی شرکتهای هوش مصنوعی با تامینکنندگان حافظه قراردادهای مستقیم بستهاند تا دسترسی خود به این قطعات کمیاب را بهتر کنترل کنند، آنتروپیک نیز مسیر مشابهی را میرود؛ با این تفاوت که اینجا در ازای رشد، سرمایه هم دریافت میکند.