کمبود مهندس؛ مانع پنهان رشد هوش مصنوعی و تحقق بازده سرمایه‌گذاری شرکت‌ها در ۲۰۲۶
گسترش هوش مصنوعی بیش از آنکه به کمبود فناوری وابسته باشد، با کمبود مهندسان متخصصی مواجه است که بتوانند سامانه‌های هوش مصنوعی را از مرحله آزمایش و وعده به استقرار عملیاتی و نتایج واقعی کسب‌وکار برسانند. افزایش شدید تقاضا برای این متخصصان می‌تواند به یکی از مهم‌ترین موانع رشد هوش مصنوعی در سازمان‌ها تبدیل شود.

شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی‌ ایران (شارا) هوش مصنوعی ممکن است همه‌جا حضور داشته باشد، اما بر اساس گزارشی از شرکت جست‌وجوی مدیران کریستین و تیمبرز، افرادی که برای تبدیل ظرفیت‌های هوش مصنوعی به نتایج واقعی کسب‌وکار ضروری هستند، کمیاب‌اند.

این مطالعه گزارش می‌دهد که از میان ۱۸۰ شرکت مورد بررسی، کمتر از یک درصد آنها توانسته‌اند از استقرار هوش مصنوعی برای حفاظت یا ایجاد بیش از ۱۰۰ میلیون دلار ارزش استفاده کنند.

این روند با مطالعه‌ای که گروه مشاوره بوستون در اکتبر ۲۰۲۴ انجام داده بود نیز تأیید می‌شود. بر اساس آن مطالعه، تنها چهار درصد شرکت‌ها به‌طور مستمر از استفاده خود از هوش مصنوعی، بازده قابل‌توجهی به دست آورده‌اند.

کریستین و تیمبرز بیش از ۲۵۰ مدیر ارشد را مورد بررسی قرار داد. این مدیران گفتند بزرگ‌ترین مانع افزایش بهره‌وری حاصل از تحول هوش مصنوعی، ارتباط چندانی با خود ماشین‌ها ندارد؛ بلکه به کمبود «مهندسان مستقر در خط مقدم» مربوط می‌شود؛ گروه نخبه‌ای از متخصصان فناوری که می‌توانند ظرفیت هوش مصنوعی را به مزایای ملموس تبدیل کنند.

مهندسان توسعه مستقر در میدان درون یک سازمان فعالیت می‌کنند. آنها گردش‌های کاری با ارزش بالا را شناسایی می‌کنند، سامانه‌های هوش مصنوعی را طراحی و معماری می‌کنند، آنها را در محیط‌های عملیاتی واقعی مستقر می‌سازند و مسئولیت سنجش نتایج کسب‌وکار را بر عهده می‌گیرند.

در این گزارش آمده است: «مهندسان توسعه مستقر در میدان نخبه، در واقع چندین بار هوش مصنوعی سازمانی را از مرحله وعده به مرحله تولید رسانده‌اند. آنها می‌توانند در کنار یک تیم عملیاتی بنشینند، فرایند را یاد بگیرند و گردش کار عامل‌محور را ایجاد کنند.»

به نظر می‌رسد حضور این مهندسان در یک شرکت تأثیر قابل‌توجهی بر این دارد که آیا پیاده‌سازی هوش مصنوعی می‌تواند ارقام بازگشت سرمایه آن شرکت را تغییر دهد یا خیر.

اما این مطالعه می‌گوید در ایالات متحده کمتر از ۲ هزار مهندس توسعه مستقر در میدان وجود دارد و ۸۰ درصد آنها توسط غول صنعت، پالانتیر، استخدام شده‌اند.

مشکل با یک عامل دیگر پیچیده‌تر می‌شود: تقاضا برای مهندسان توسعه مستقر در میدان در حال افزایش است.

در حالی که تنها ۵ تا ۱۰ درصد شرکت‌های مورد بررسی در ابتدای سال ۲۰۲۶ اعلام کرده بودند که قصد استخدام این مهندسان را دارند، این رقم تا پایان سه‌ماهه دوم سال به حدود ۷۰ درصد افزایش یافته است.

در مجموع، تقاضا برای این متخصصان فناوری سطح بالا می‌تواند در مدت کوتاهی تا ۲ هزار درصد افزایش پیدا کند؛ موضوعی که ممکن است مزایای حاصل از هوش مصنوعی را برای شرکت‌ها در حوزه‌های مختلف، از ارتباطات گرفته تا پزشکی و تولید، محدود کند.

به گفته کریستین و تیمبرز، «جذب، حفظ و جبران خدمات این مهندسان، مهم‌ترین پرسشی است که رهبران ارشد با آن مواجه هستند.»

نکات کلیدی

  • حضور گسترده هوش مصنوعی به معنای تحقق خودکار ارزش اقتصادی آن نیست.
  • کمبود نیروی انسانی متخصص یکی از موانع اصلی تحقق ارزش هوش مصنوعی است.
  • کمتر از یک درصد از ۱۸۰ شرکت بررسی‌شده توانسته‌اند از استقرار هوش مصنوعی بیش از ۱۰۰ میلیون دلار ارزش ایجاد یا حفظ کنند.
  • بر اساس مطالعه گروه مشاوره بوستون در اکتبر ۲۰۲۴، تنها چهار درصد شرکت‌ها به‌طور مستمر بازده قابل‌توجهی از هوش مصنوعی به دست آورده‌اند.
  • مهندسان توسعه مستقر در میدان نقش مهمی در تبدیل هوش مصنوعی از «وعده» به «تولید» دارند.
  • این متخصصان گردش‌های کاری ارزشمند را شناسایی، سامانه‌های هوش مصنوعی را طراحی و در محیط واقعی مستقر می‌کنند.
  • کمتر از ۲ هزار نفر از این متخصصان در ایالات متحده وجود دارند.
  • حدود ۸۰ درصد این نیروها در استخدام پالانتیر هستند.
  • تقاضا برای این متخصصان از ۵ تا ۱۰ درصد شرکت‌ها در ابتدای ۲۰۲۶ به حدود ۷۰ درصد در پایان سه‌ماهه دوم افزایش یافته است.
  • تقاضا برای این گروه از متخصصان ممکن است در مدت کوتاهی تا ۲ هزار درصد افزایش یابد.
  • جذب، حفظ و جبران خدمات این متخصصان به یک مسئله راهبردی برای مدیران ارشد تبدیل شده است.

عنوان اصلی: کمبود مهندس می‌تواند رشد هوش مصنوعی را مختل کند
نویسنده: استیو بارنز
تاریخ انتشار: ۷ آگوست ۲۰۲۶
منبع: اودوایر
موضوع: هوش مصنوعی، کمبود نیروی متخصص، مهندسی هوش مصنوعی، بهره‌وری سازمانی، بازگشت سرمایه
لینک منبع: اودوایر – متن اصلی مقاله