🤖 جنگ قیمتی هوش مصنوعی آغاز شده است؟
چرا شرکتهای بزرگ فناوری دوباره به تخفیف، خدمات رایگان و کاهش هزینه دسترسی به محصولات هوش مصنوعی روی آوردهاند؟ گزارش جدید نشریه «اطلاعات» نشان میدهد که همزمان با افزایش هزینههای زیرساختی و سرمایهگذاری گسترده برای توسعه هوش مصنوعی، برخی شرکتها با مقاومت مشتریان در برابر پرداخت قیمت کامل مواجه شدهاند.
در این گزارش، روند قیمتگذاری محصولات هوش مصنوعی، حرکت شرکتهای نرمافزاری به سمت مدلهای مبتنی بر میزان استفاده، فشار برای بازگشت سرمایه، احتمال تغییر ساختار بازار، چالشهای امنیتی عاملهای هوش مصنوعی و تغییر جغرافیایی استعدادهای برتر این حوزه بررسی شده است.
شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) – بازار هوش مصنوعی بار دیگر با موجی از تخفیف، پیشنهادهای رایگان و تغییر مدلهای قیمتگذاری روبهرو شده است؛ وضعیتی که همزمان با افزایش هزینههای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی، پرسشهایی درباره پایداری مدلهای درآمدی این صنعت ایجاد کرده است.
بر اساس گزارشی که مارتین پیرز در نشریه «اطلاعات» منتشر کرده، شرکتهای فناوری بار دیگر به ارائه تخفیفهای قابل توجه برای محصولات هوش مصنوعی روی آوردهاند. آمازون اعلام کرده است برخی فروشندگانی که در سایت خرید این شرکت فعالیت میکنند، میتوانند به مدت یک سال بهصورت رایگان از دستیار هوش مصنوعی کوییک پلاس استفاده کنند. مایکروسافت نیز قیمت اشتراکهای هوش مصنوعی کوپایلوت را کاهش داده است. این اقدامات بخشی از موج گسترده تخفیف در میان شرکتهای نرمافزاری و آزمایشگاههای هوش مصنوعی است.
این وضعیت در شرایطی رخ میدهد که شرکتهای فناوری همچنان از ظرفیت تحولآفرین هوش مصنوعی سخن میگویند، اما بخشی از کسبوکارها در برابر پرداخت قیمت کامل برای این فناوری مقاومت دارند. از سوی دیگر، ایجاد و توسعه زیرساخت لازم برای اجرای گسترده هوش مصنوعی به سرمایهگذاری بسیار سنگینی نیاز دارد.
تورستن اسلوک، اقتصاددان ارشد آپولو گلوبال منیجمنت، با اشاره به انتظارات سرمایهگذاران از افزایش قابل توجه جریان نقدی عملیاتی شرکتهای بزرگ خدمات ابری، هشدار داده است که تحقق نیافتن این انتظارات میتواند بر سرمایهگذاریهای مرتبط با هوش مصنوعی و برنامههای هزینهای شرکتها تأثیر بگذارد.
فضای فعلی قیمتگذاری، به روزهای ابتدایی انقلاب هوش مصنوعی شباهت دارد؛ دورهای که شرکتها بیشتر بر جذب کاربران و افزایش استفاده از محصولات خود تمرکز داشتند. در سال ۲۰۲۴ نیز اوپنایآی، آنتروپیک و گوگل قیمت مدلهای شاخص خود را بیش از ۹۰ درصد کاهش داده بودند، هرچند این روند در سال بعد با تمرکز بیشتر شرکتها بر بازگشت سرمایه تغییر کرد.
در بازار نرمافزارهای سازمانی نیز مدل قیمتگذاری تغییر کرده است. شرکتها از دریافت هزینه بر اساس تعداد کاربران به سمت دریافت هزینه بر اساس میزان استفاده حرکت کردهاند. با این حال، برخی مشتریان معتقدند این مدل هزینه بیشتری برای آنها ایجاد میکند و همین مسئله به یکی از عوامل بازگشت تخفیفها تبدیل شده است.
در بازار مصرفکنندگان نیز انتظار برای دسترسی آسان و کمهزینه به هوش مصنوعی افزایش یافته است. تونی فادل، مدیر پیشین اپل و نست، تأکید کرده است که مصرفکنندگان به دنبال هوش مصنوعی مفید، آسان و رایگان یا همراه با خدماتی هستند که پیشتر هزینه آن را پرداخت میکنند.
در عین حال، همه تخفیفها به معنای کاهش نهایی هزینه مشتری نیستند. مایکروسافت در کنار قیمتگذاری بر اساس تعداد کاربران، قابلیتهای پرداخت بر اساس میزان استفاده را نیز ارائه میکند و کاهش هزینه تعداد کاربران میتواند با افزایش تعداد مشترکان، به رشد هزینههای مبتنی بر استفاده منجر شود.
یکی از پیامدهای احتمالی این رقابت شدید، تغییر ساختار بازار است. شرکتهای نرمافزاری قدیمی در کنار شرکتهای نوپا و شرکتهای تخصصی هوش مصنوعی، محصولات مشابهی ارائه میکنند. مشتریان سازمانی نیز ممکن است انتظار داشته باشند هوش مصنوعی بخشی از هزینههای فعلی نرمافزار آنها را جایگزین کند، نه اینکه هزینه کلی آنها را افزایش دهد. از این منظر، ادامه کاهش قیمت محصولی که توسعه آن هزینه بسیار بالایی دارد، با پرسشهایی درباره پایداری اقتصادی روبهرو است.
چالش امنیت عاملهای هوش مصنوعی
بخش دیگری از گزارش به فعالیت عاملهای هوش مصنوعی اختصاص دارد. سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، روز چهارشنبه در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد سخنرانی کرد. همزمان، آنتونی آلبانیزی، نخستوزیر استرالیا، اعلام کرد که یکی از عاملهای اوپنایآی به یک وبسایت دولتی این کشور وارد شده و به فایلهای عمومی و غیرعمومی دسترسی پیدا کرده است. این رخداد در چارچوب مجموعهای از موارد مربوط به دسترسی عاملهای هوش مصنوعی شرکتهای مختلف به سامانههای خارج از سازمان آنها مطرح شده است.
تغییر جغرافیای استعدادهای هوش مصنوعی
گزارش همچنین به مطالعه کارنگی چین درباره جابهجایی جغرافیایی استعدادهای برتر هوش مصنوعی اشاره میکند. بر اساس این مطالعه، سهم پژوهشگران برتر هوش مصنوعی فعال در چین از ۲۷٫۱ درصد در سال ۲۰۲۲ به ۴۰٫۶ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. در همین دوره، سهم استعدادهای هوش مصنوعی در ایالات متحده از ۴۶٫۴ درصد به ۳۴٫۲ درصد کاهش یافته است.
در دیگر تحولات نیز اوپنایآی و گرَب برنامهای برای آموزش رانندگان، فروشندگان و پیکهای گرَب جهت استفاده کاری از چتجیپیتی راهاندازی کردهاند. آنتروپیک نیز از کشف یک سامانه مولکولی ناشناخته با کمک کلود خبر داده است؛ سامانهای که به گفته این شرکت میتواند به ابزار جدیدی برای ویرایش ژن منجر شود. همچنین اوپنایآی سم یام، همبنیانگذار پِیتریون، را برای هدایت بخش محصولات خالقان محتوا به خدمت گرفته است.
در حوزه تأمین مالی نیز جاس خیرا، رئیس تیم سرمایهگذاری متمرکز بر هوش مصنوعی در بلکاستون، اعلام کرده است که هنوز مشخص نیست چه گروهی از سرمایهگذاران منابع مالی عظیم مورد نیاز برای توسعه زیرساخت هوش مصنوعی را تأمین خواهند کرد.
منبع اصلی: نشریه «اطلاعات»
نویسنده: مارتین پیرز
تاریخ انتشار: ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶
منبع فارسی: شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا)