🤖🌍 رقابت هوش مصنوعی دیگر فقط مسابقه‌ای برای ساخت قدرتمندترین مدل نیست؛ انرژی، پایداری، مراکز داده، آب، قوانین، اشتغال، مهارت‌آموزی، مشارکت زنان و همکاری جهانی، به بخش مهمی از آینده این فناوری تبدیل شده‌اند.
این مقاله از یک تغییر مهم در زاویه نگاه به هوش مصنوعی سخن می‌گوید: پرسش اصلی فقط این نیست که چه کسی پیشرفته‌ترین هوش مصنوعی را می‌سازد؟ بلکه این است که چگونه می‌توان از هوش مصنوعی برای ایجاد ارزش اجتماعی پایدار و گسترده استفاده کرد؟
شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی ایران (شارا) – رقابت جهانی در حوزه هوش مصنوعی وارد مرحله‌ای شده است که دیگر نمی‌توان آن را صرفاً بر اساس قدرت مدل‌ها، تراشه‌ها یا زیرساخت‌های محاسباتی ارزیابی کرد. در کنار رقابت فناورانه، پرسش‌هایی درباره انرژی، محیط زیست، اشتغال، قوانین، ایمنی، مهارت‌آموزی و همکاری بین کشورها نیز اهمیت فزاینده‌ای پیدا کرده‌اند.
هم‌زمان با هفته اقلیم، مجمع عمومی سازمان ملل متحد و نشست‌های مرتبط در نیویورک، یکی از موضوعات مهم این است که رهبران چگونه می‌توانند زیرساخت‌ها، سازوکارهای حفاظتی و مشارکت‌هایی ایجاد کنند که توسعه هوش مصنوعی را پایدار و در دسترس طیف گسترده‌ای از جامعه قرار دهد.
یکی از چالش‌های اساسی، انرژی مورد نیاز انقلاب هوش مصنوعی است. مراکز داده، منابع انرژی، مواد معدنی حیاتی و سرمایه‌گذاری‌های زیرساختی، همگی برای توسعه این فناوری ضروری هستند. در عین حال، پیامدهای زیست‌محیطی هوش مصنوعی، از جمله مصرف آب و فشار بر شبکه‌های برق، به موضوعی برای سیاست‌گذاران تبدیل شده است.
در عرصه ژئوپلیتیک نیز موضوعات متعددی مطرح است؛ از استانداردهای ایمنی و آینده اشتغال گرفته تا قدرت روزافزون شرکت‌هایی که مدل‌های هوش مصنوعی، تراشه‌ها و زیرساخت‌های مورد نیاز این فناوری را تولید می‌کنند.
اما در کنار این رقابت، شکل دیگری از نگاه به آینده هوش مصنوعی نیز در حال شکل‌گیری است؛ نگاهی که به جای تمرکز صرف بر اینکه چه کسی قدرتمندترین مدل را می‌سازد، می‌پرسد چگونه می‌توان از این فناوری برای ایجاد منفعت اجتماعی پایدار استفاده کرد.
در یک نشست با حضور رهبران زن، از جمله مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول و مدیر اجرایی نهاد زنان سازمان ملل متحد، موضوع مشارکت زنان در اقتصاد دیجیتال مورد توجه قرار گرفت. این مشارکت تنها به حضور در مشاغل فناوری محدود نمی‌شود، بلکه سیاست‌گذاری، مدل‌های کسب‌وکار، آموزش مهارت، ایجاد تاب‌آوری و شکل‌دهی به رفاه مشترک را نیز دربرمی‌گیرد.
همکاری بین کشورها نیز یکی دیگر از محورهای مهم این بحث است. اگرچه ایالات متحده در حوزه مدل‌های زبانی بزرگ جایگاه بسیار قدرتمندی دارد، اما فرصت‌های همکاری بین کشورها همچنان گسترده است.
تجربه اروپا نیز در این زمینه مورد توجه قرار گرفته است؛ جایی که همکاری میان کشورها، ایجاد بازار بزرگ، قوانین نسبتاً قابل پیش‌بینی و ثبات، به‌عنوان عواملی مهم برای سرمایه‌گذاری مطرح شده‌اند.
از این منظر، رقابت هوش مصنوعی را می‌توان آزمونی برای ظرفیت دولت‌ها و کیفیت رهبری شرکت‌ها دانست؛ آزمونی که تنها به ساخت فناوری پیشرفته‌تر محدود نمی‌شود، بلکه ایجاد انرژی پاک، قوانین معتبر، فرصت‌های شغلی، مسیرهای حرفه‌ای و توانمندی‌هایی را نیز شامل می‌شود که منافع فناوری را به بخش گسترده‌تری از جامعه منتقل کند.
آینده هوش مصنوعی، بنابراین، فقط به این پرسش وابسته نیست که چه کسی قدرتمندترین فناوری را می‌سازد؛ بلکه به این پرسش نیز وابسته است که چگونه می‌توان این فناوری را به شکلی پایدار، مسئولانه و فراگیر توسعه داد.
نویسنده: دایان برِیدی
سمت: مدیر تحریریه اجرایی فورچون
تاریخ انتشار: ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۶
منبع: فورچون، خبرنامه روزانه مدیرعامل
منبع فارسی: شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی ایران (شارا)