شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) – همزمان با ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، بازخوانی نقش بیبدیل حضرت زینب کبری (س) در تبیین، روایت و ماندگار ساختن پیام عاشورا، فرصتی ارزشمند برای تأمل در اهمیت آگاهیبخشی، روشنگری و ارتباطات مؤثر در صیانت از حقیقت است؛ رسالتی که امروز نیز در عرصههای مختلف اجتماعی و حرفهای، بهویژه در حوزه روابط عمومی، از جایگاهی راهبردی برخوردار است.
واقعه عاشورا اگرچه با ایثار، فداکاری و شهادت حضرت امام حسین (ع) و یاران وفادارش رقم خورد، اما تداوم، ماندگاری و جهانی شدن پیام این نهضت بزرگ، مرهون مجاهدتهای بانویی است که در سختترین شرایط، پرچم تبیین حقیقت را بر دوش کشید. حضرت زینب (س) پس از عاشورا، در شرایطی که دستگاه حاکم میکوشید حقیقت را در سایه تبلیغات و تحریف پنهان سازد، با بصیرت، شجاعت، استقامت و خطابههای روشنگرانه، روایت صحیح کربلا را برای همیشه در تاریخ ثبت کرد.
خداوند متعال در قرآن کریم میفرماید:
«الَّذِینَ یُبَلِّغُونَ رِسَالَاتِ اللَّهِ وَیَخْشَوْنَهُ وَلَا یَخْشَوْنَ أَحَدًا إِلَّا اللَّهَ»
(سوره احزاب، آیه ۳۹)
آری این روش خداست درباره] آنان که همواره پیامهای خدا را به مردم می رسانند و از [عظمت و مقام] او می ترسند و از هیچ کس جز او واهمه ندارند و برای حسابرسی [کار با ارزش اینان] خدا کافی است(سوره احزاب آیه ٣٩)
حضرت زینب (س) تجلی روشن این آیه الهی بود و در حساسترین مقطع تاریخ اسلام، رسالت ابلاغ پیام حق را با شجاعت و اخلاص به انجام رساند.
خطبههای تاریخی آن حضرت در کوفه و شام، از برجستهترین جلوههای جهاد تبیین در تاریخ اسلام به شمار میآید. ایشان با بیانی استوار، منطقی و مستند، افکار عمومی را نسبت به حقیقت آنچه در کربلا رخ داده بود آگاه ساخت و اجازه نداد دستگاه تبلیغاتی حکومت اموی، واقعیت عاشورا را وارونه جلوه دهد. این اقدام تاریخی نشان داد که حفظ دستاوردهای یک نهضت، در گرو روایت صحیح، آگاهانه و صادقانه آن است.
در نگاه تخصصی، روابط عمومی تنها به اطلاعرسانی محدود نمیشود، بلکه مأموریتی فراتر بر عهده دارد؛ مأموریتی شامل تبیین واقعیتها، ایجاد اعتماد عمومی، تنویر افکار، صیانت از سرمایه اجتماعی و برقراری ارتباطی صادقانه و اثربخش با مخاطبان. از این منظر، حضرت زینب (س) را میتوان برجستهترین الگوی روابط عمومی در نهضت عاشورا دانست؛ شخصیتی که با درایت، مسئولیتپذیری و شجاعت، پیام یک حرکت عظیم الهی را از خطر فراموشی و تحریف نجات داد.
در روایتی ارزشمند، امام سجاد (ع) خطاب به حضرت زینب (س) میفرمایند:
«أَنْتِ بِحَمْدِ اللَّهِ عَالِمَهٌ غَیْرُ مُعَلَّمَهٍ وَفَهِمَهٌ غَیْرُ مُفَهَّمَهٍ»
«سپاس خدا را که تو بانویی دانا، بدون آنکه کسی آموزگارت باشد، و فهمیدهای، بدون آنکه کسی به تو آموزش داده باشد.»
این ویژگی ممتاز، زمینهساز ایفای نقشی تاریخی شد که آثار و برکات آن پس از گذشت قرنها همچنان در جهان اسلام الهامبخش آزادیخواهان و حقیقتجویان است.
امروز که مفهوم «جهاد تبیین» بهعنوان یکی از ضرورتهای مهم عرصه فرهنگی و اجتماعی مورد تأکید قرار گرفته است، مرور سیره حضرت زینب (س) بیش از هر زمان دیگری اهمیت مییابد. آن بانوی بزرگ به ما میآموزد که در برابر جنگ روایتها، سکوت جایز نیست و حقیقت برای ماندگاری، نیازمند روایت صحیح، شفاف، مسئولانه و مبتنی بر صداقت است.
فعالان حوزه روابط عمومی، رسانه و اطلاعرسانی نیز میتوانند با الهام از مکتب زینبی، اصولی همچون صداقت، شفافیت، مسئولیتپذیری، اخلاق حرفهای و دفاع از حقیقت را سرلوحه فعالیتهای خود قرار دهند؛ چراکه تجربه عاشورا بهروشنی نشان داد اثرگذاری یک پیام، تنها به اصل واقعه وابسته نیست، بلکه به کیفیت روایت و شیوه تبیین آن نیز بستگی دارد.
در حقیقت، اگر نهضت عاشورا با خون سیدالشهدا (ع) حیات یافت، با پیامرسانی حضرت زینب کبری (س) جاودانه شد. از همین رو، آن بانوی بزرگ نهتنها اسوه صبر و استقامت، بلکه نماد آگاهیبخشی، جهاد تبیین و الگویی ماندگار برای همه فعالان عرصه ارتباطات و روابط عمومی در طول تاریخ است؛ حقیقتی که در این جمله ماندگار متجلی شده است:
«کربلا در کربلا میماند اگر زینب نبود.»