پالانتیر به جای تمرکز بر ساخت مدلهای زبانی بزرگ، بر ایجاد لایه نرمافزاری و خدماتی در بالای مدلها و زیرساختهای هوش مصنوعی شرکتهای دیگر تمرکز کرده است. این شرکت دادههای سازمانی را از سامانههایی مانند اسنوفلیک، سیلزفورس و اسایپی یکپارچه میکند، سپس با استفاده از عاملهای هوش مصنوعی و برنامههای کاربردی، این دادهها را به ابزارهای عملیاتی برای مشتریان تبدیل میکند.
عملکرد مالی پالانتیر نیز اهمیت این مدل را نشان میدهد: درآمد آن در سهماهه مورد بررسی ۹۳ درصد افزایش یافته و درآمد فصلی آن از ۵۳۳ میلیون دلار در سه سال قبل به ۱.۹ میلیارد دلار رسیده است.
در مقابل، اسنپ با وجود رشد ۱۹ درصدی درآمد، همچنان با چالش رشد کاربران در آمریکا و اروپا مواجه است. بنابراین، مقایسه پالانتیر و اسنپ نشان میدهد که رشد درآمد، بدون توجه به کیفیت مدل کسبوکار و رشد پایگاه اصلی کاربران یا مشتریان، به یک اندازه پایدار نیست.
تاریخ گزارش: ۳ اوت ۲۰۲۶ (۱۲ مرداد ۱۴۰۵)
نویسنده: مارتین پیرز
منبع: نشریه «اطلاعات»
شارا | گزارش روزانه «بریِفینگ» نشریه «اطلاعات» در ۳ اوت ۲۰۲۶، تصویری از مهمترین تحولات روز در حوزه فناوری، هوش مصنوعی، شبکههای اجتماعی و بازار شرکتهای فناوری ارائه میکند. محور اصلی گزارش، رشد خیرهکننده پالانتیر، نشانههای اولیه بازگشت اسنپ، رقابت مدلهای هوش مصنوعی چین و تحولات ارزش بازار مایکروسافت و آمازون است.
در کانون این گزارش، پالانتیر قرار دارد؛ شرکتی که نویسنده آن را از نظر موقعیت در نرمافزارهای هوش مصنوعی، به انویدیا در بازار تراشههای هوش مصنوعی تشبیه میکند.
پالانتیر؛ «انویدیای نرمافزار هوش مصنوعی»
پالانتیر بار دیگر عملکردی بسیار قدرتمند در گزارش مالی سهماهه خود ارائه کرد. درآمد این شرکت در سهماهه مورد بررسی ۹۳ درصد افزایش یافت؛ رشدی که بهمراتب بیشتر از پیشبینی قبلی شرکت بود.
نکته مهمتر آن است که پالانتیر طی سه سال گذشته در هر فصل، نرخ رشد درآمد خود را افزایش داده است. نرخ رشد درآمد شرکت در سهماهه دوم سال ۲۰۲۳ تنها ۱۳ درصد بود، اما درآمد فصلی آن از ۵۳۳ میلیون دلار به ۱.۹ میلیارد دلار رسیده است.
پس از انتشار گزارش مالی، سهام پالانتیر در معاملات پس از پایان بازار حدود ۱۱ درصد افزایش یافت.
اگرچه رشد پالانتیر در سه سال گذشته به اندازه انویدیا خیرهکننده نیست، اما همچنان چشمگیر است. انویدیا که بر بازار تراشههای هوش مصنوعی تسلط دارد، درآمد سال مالی اخیر خود را به ۲۱۶ میلیارد دلار رسانده است؛ در حالی که این رقم سه سال قبل فقط ۲۷ میلیارد دلار بود.
اما ویژگی قابل توجه پالانتیر این است که این شرکت مدلهای زبانی بزرگ اختصاصی خود را توسعه نمیدهد.
پالانتیر توانسته است از نرمافزارهایی که بر بستر هوش مصنوعی شرکتهای دیگر کار میکنند، درآمد بسیار زیادی ایجاد کند. عملیات شرکت در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۲.۱ میلیارد دلار جریان نقدی ایجاد کرده، در حالی که هزینههای سرمایهای آن تنها ۲۲ میلیون دلار بوده است.
این همان الگویی است که تقریباً همه شرکتهای نرمافزاری دیگر نیز به دنبال آن هستند؛ اما پالانتیر در این زمینه فاصله قابل توجهی با رقبا دارد.
بر اساس توضیح لورا برَتِن، خبرنگار نشریه «اطلاعات»، پالانتیر نرمافزارهایی سرتاسری ارائه میدهد که به مشتریان کمک میکنند دادههای ذخیرهشده در سامانههایی مانند اسنوفلیک، سیلزفورس و اسایپی را به یکدیگر متصل و سازماندهی کنند.
این شرکت سپس عاملهای هوش مصنوعی و برنامههای کاربردی دیگری را برای استفاده از این دادهها توسعه میدهد و مشاوران پالانتیر نیز به مشتریان کمک میکنند تا هوش مصنوعی را در فعالیتهای خود به کار بگیرند.
نقش مدیرعامل پالانتیر در ساخت روایت شرکت
یکی از عوامل مؤثر در موفقیت پالانتیر، شخصیت بنیانگذار و مدیرعامل آن، الکساندر کارپ، است.
کارپ چهرهای متفاوت و نمایشی است که بارها درباره خطرات شرکتهای هوش مصنوعی مانند آنتروپیک و اوپنایآی هشدار داده است. این موضعگیریها در عین حال که ظاهراً هشدارهایی درباره مخاطرات هوش مصنوعی هستند، برای پالانتیر نیز نوعی بازاریابی خدمات شرکت محسوب میشوند.
کارپ در نامهای که همراه گزارش درآمدی منتشر کرد، بار دیگر بر این دیدگاه تأکید کرد که سازمانهای سراسر جهان بهتدریج نسبت به خطرات واگذاری کنترل نهادهای خود به سازندگان مدلهای زبانی آگاه میشوند.
از دیدگاه او، این مدلهای هوش مصنوعی در نهایت به دنبال دسترسی و تسلط بر دادههای سازمانها هستند.
نویسنده گزارش معتقد است این پیام ممکن است اغراقآمیز باشد؛ اما در نهایت اهمیتی ندارد، زیرا همین روایت به رشد و موفقیت پالانتیر کمک میکند.
اسنپ؛ آیا دوران بازگشت آغاز شده است؟
بخش دوم گزارش به اسنپ اختصاص دارد؛ شبکه اجتماعی محبوب نوجوانان که پس از مدتها عملکرد ضعیف، اکنون نشانههایی از بهبود را نشان داده است.
درآمد اسنپ در سهماهه دوم ۱۹ درصد افزایش یافت و این خبر باعث شد سهام شرکت در معاملات پس از پایان بازار حدود ۱۰ درصد رشد کند.
با این حال، نویسنده هشدار میدهد که هنوز نباید بیش از اندازه خوشبین بود.
بخش عمده رشد درآمد اسنپ از محل اشتراکها و سایر درآمدها به دست آمده است. این بخش با رشدی ۸۵ درصدی به ۳۱۶ میلیون دلار رسید و حدود ۲۰ درصد کل درآمد شرکت را تشکیل داد.
درآمد تبلیغاتی نیز نشانههایی از بهبود نشان داد و ۹ درصد افزایش یافت. این رقم در مقایسه با رشد تنها ۲.۷ درصدی در سهماهه نخست، پیشرفت محسوب میشود؛ اما همچنان بسیار پایینتر از رشدی است که سایر شرکتهای رسانهای دیجیتال گزارش میکنند.
مشکل اصلی اسنپ؛ رشد نکردن کاربران در بازارهای کلیدی
نگرانی بزرگتر درباره اسنپ، موتور اصلی این شرکت یعنی پایگاه کاربران است.
رشد کاربران اسنپ همچنان در مناطقی که بیشترین اهمیت را دارند، یعنی ایالات متحده و اروپا، متوقف مانده است.
تعداد کاربران فعال روزانه اسنپ در آمریکای شمالی نسبت به سهماهه نخست بدون تغییر در ۹۲ میلیون نفر باقی ماند.
اما این تعداد در مقایسه با ۱۲ ماه قبل، ۷ درصد کاهش یافته است.
در اروپا، تعداد کاربران فعال روزانه از ۹۷ میلیون نفر در سهماهه نخست به ۹۸ میلیون نفر افزایش یافت؛ اما این رقم نیز همچنان ۲ درصد پایینتر از سال گذشته است.
بنابراین، بیشتر رشد کاربران اسنپ از سایر مناطق جهان حاصل میشود؛ مناطقی که در مقایسه با آمریکا و اروپا، منابع درآمدی بسیار کوچکتری محسوب میشوند.
نتیجه روشن است: تا زمانی که اسنپ نتواند بهویژه در ایالات متحده رشد کاربران خود را احیا کند، آینده این شرکت همچنان با ابهام مواجه خواهد بود.
سایر تحولات مهم فناوری
علیبابا و مدل جدید هوش مصنوعی
غول فناوری چین، علیبابا، روز دوشنبه مدل پرچمدار جدید خود با نام «کیوِن ۳.۸ مکس» را بهطور گسترده از طریق رابطهای برنامهنویسی کاربردی در دسترس قرار داد.
قیمت استفاده از این مدل کمتر از مدل محبوب «کیمی کی۳» متعلق به شرکت چینی «مونشات ایآی» تعیین شده است.
علیبابا همچنین اعلام کرده است که نسخه متنباز این مدل را هفته آینده برای دانلود عرضه خواهد کرد.
مایکروسافت؛ بازگشت سهام به محدوده مثبت
سهام مایکروسافت روز دوشنبه در سطحی ۰.۸ درصد بالاتر از قیمت پایانی سال ۲۰۲۵ بسته شد.
بر اساس دادههای کویفین، این نخستین بار در سال جاری است که سهام مایکروسافت وارد محدوده مثبت نسبت به پایان سال گذشته شده است.
آمازون؛ عبور از ارزش بازار ۳ تریلیون دلار
آمازون نیز روز دوشنبه برای نخستین بار در تاریخ خود معاملات را با ارزش بازار بیش از ۳ تریلیون دلار به پایان رساند.
این اتفاق نشاندهنده قدرت ادامهدار غولهای فناوری در بازار سرمایه و اهمیت فزاینده فناوریهای دیجیتال، تجارت الکترونیکی و هوش مصنوعی در ارزشگذاری شرکتهای بزرگ است.
تمرکز امروز نشریه «اطلاعات» بر نظارت بر هوش مصنوعی
در برنامه روزانه تصویری «تایآیتیوی» نشریه «اطلاعات»، آخرین تحولات مربوط به تلاشهای دولت ترامپ برای نظارت بر هوش مصنوعی بررسی شده است.
این موضوع نشان میدهد که بحث حکمرانی هوش مصنوعی همچنان یکی از محورهای مهم تحولات فناوری در ایالات متحده است.
جمعبندی تحلیلی
گزارش ۳ اوت ۲۰۲۶ نشریه «اطلاعات» را میتوان در چهار روند اصلی خلاصه کرد:
نخست، ارزش اقتصادی هوش مصنوعی فقط در تولید مدلهای زبانی بزرگ نیست. تجربه پالانتیر نشان میدهد شرکتی میتواند بدون ساخت مدل زبانی اختصاصی، با ایجاد لایه نرمافزاری و خدماتی بر فراز مدلهای دیگر، درآمد و جریان نقدی بسیار بزرگی ایجاد کند.
دوم، رشد کاربران همچنان قلب اقتصاد شبکههای اجتماعی است. اسنپ توانسته درآمد خود را افزایش دهد، اما ضعف رشد کاربران در آمریکا و اروپا نشان میدهد افزایش درآمد بدون گسترش پایگاه کاربران اصلی، ممکن است برای تضمین آینده شرکت کافی نباشد.
سوم، رقابت هوش مصنوعی در حال جهانیتر شدن است. عرضه مدل جدید علیبابا با قیمت رقابتیتر و برنامه انتشار نسخه متنباز، نشانه دیگری از شدت گرفتن رقابت میان شرکتهای آمریکایی و چینی در بازار مدلهای هوش مصنوعی است.
چهارم، سرمایه همچنان به سمت شرکتهایی حرکت میکند که در اقتصاد دیجیتال و هوش مصنوعی موقعیت قدرتمندی دارند. عبور ارزش بازار آمازون از ۳ تریلیون دلار و بهبود نسبی سهام مایکروسافت، در کنار رشد سریع پالانتیر، تصویری از بازاری ارائه میکند که همچنان نسبت به ظرفیتهای اقتصادی فناوری خوشبین است.
در مجموع، گزارش نشان میدهد که برنده اصلی عصر هوش مصنوعی الزاماً شرکتی نیست که بزرگترین مدل زبانی را میسازد؛ بلکه ممکن است شرکتی باشد که بهترین زیرساخت، نرمافزار، داده و خدمات را برای تبدیل هوش مصنوعی به ارزش واقعی کسبوکار فراهم میکند.
منبع: مارتین پیرز، «بریِفینگ»، نشریه «اطلاعات»، ۳ اوت ۲۰۲۶.