نارضایتی نخبگان کره شمالی چه تهدیدی برای رژیم کیم ایجاد میکند؟
شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) – پژوهش جیون باک، نویسنده و پژوهشگر حوزه حکومتهای استبدادی و سیاست کره شمالی، تصویری متفاوت از ثبات رژیم کیم ارائه میدهد. بر اساس بیش از ۲۳۰ ساعت مصاحبه با فراریان ارشد، وفاداری نخبگان کره شمالی ممکن است بیش از آنکه ناشی از باور ایدئولوژیک باشد، نتیجه ترس، وابستگی و نبود گزینه جایگزین باشد.
این دیدگاه نشان میدهد که نخبگان برخوردار از امتیازات ویژه، در صورت تغییر شرایط سیاسی، میتوانند به جای حفظ وضع موجود، به یکی از منابع اصلی بیثباتی تبدیل شوند. بنابراین، ارزیابی آینده کره شمالی تنها با بررسی توان نظامی یا سیاستهای رهبر این کشور کافی نیست و باید رفتار، منافع و نارضایتیهای پنهان نخبگان نیز مورد توجه قرار گیرد.
عنوان اصلی: ممتاز اما ناتوان: چگونه نارضایتیهای نخبگان کره شمالی بزرگترین ضعف رژیم را آشکار میکند
نویسنده و سخنران: جیون باک
موضوع: کره شمالی، نخبگان سیاسی، ثبات رژیم، بیثباتی سیاسی، اطلاعات و امنیت بینالملل
تاریخ رویداد: ۳ سپتامبر ۲۰۲۶
زمان: ۱۲:۱۵ تا ۱۳:۳۰
مکان: SRH 3.122، دانشکده امور عمومی البیجی
برگزارکنندگان: برنامه سیاست آسیا، مرکز امنیت ملی کلمنتس و مرکز امنیت و حقوق بینالملل اشتراوس
منبع: www.strausscenter.org
ناشر کتاب: انتشارات دانشگاه ییل
ممتاز اما ناتوان
نخبگان کره شمالی اغلب قابلاعتمادترین ستون حمایتی رژیم این کشور تلقی میشوند. آنها به اطلاعاتی دسترسی دارند که برای شهروندان عادی ممنوع است، از رفاه مادی بیشتری برخوردارند و به مراکز قدرت نزدیک هستند؛ امتیازاتی که مردم عادی کره شمالی تنها میتوانند تصور کنند.
اما پژوهش جیون باک تصویری متفاوت ارائه میدهد. پشت نمایشهای عمومی وفاداری نخبگان، نگرانیهای عمیقی درباره جایگاه، امنیت و بقا وجود دارد. این وفاداری بیش از آنکه از باور و اعتقاد ناشی شود، میتواند محصول ترس و فقدان گزینههای جایگزین باشد.
روایت باک بر پایه بیش از ۲۳۰ ساعت مصاحبه با فراریان ارشد کره شمالی شکل گرفته است. در میان مصاحبهشوندگان، معاونان و سفیران موقت سابق، دیپلماتهای ارشد، بازرگانان بلندپایه و اعضای کادر حزب کارگران کره حضور داشتهاند. او همچنین با یک محافظ سابق کیم جونگ ایل و افسرانی از دفتر ۳۹ گفتوگو کرده است.
باک این روایتها را با اسناد دولتی، رسانههای رسمی کره شمالی و تحلیلهای دانشگاهیان، کارشناسان اطلاعاتی و سیاستگذاران تکمیل کرده است.
مجموع این تحقیقات، دیدگاه متعارف درباره نخبگان کره شمالی بهعنوان یک پایگاه حمایتی یکپارچه و تزلزلناپذیر را به چالش میکشد.
از ستون رژیم تا عامل بیثباتی
باک استدلال میکند که همان افرادی که بیشترین منافع را از حفظ وضع موجود دارند، ممکن است در شرایطی به مهمترین عوامل اخلال در رژیم تبدیل شوند.
انگیزه آنها لزوماً ایدئولوژی نخواهد بود؛ بلکه میتواند خشم انباشته و کاهش روزافزون گزینههای پیش روی آنها باشد.
این نکته اهمیت زیادی دارد، زیرا ثبات ظاهری حکومتهای اقتدارگرا همیشه به معنای رضایت واقعی نخبگان نیست. گاهی آنچه یک نظام را برای سالها باثبات نگه میدارد، نه اعتماد، بلکه ترس از پیامدهای مخالفت و نبود گزینه جایگزین است.
در چنین شرایطی، تغییر در محیط سیاسی، اقتصادی یا امنیتی میتواند محاسبات نخبگان را تغییر دهد و شکافهای پنهان را آشکار کند.
پیامد برای سیاست آمریکا
یافتههای این پژوهش نشان میدهد ارزیابی آینده کره شمالی تنها با تمرکز بر توان نظامی، برنامه هستهای یا تصمیمهای رهبر این کشور کافی نیست.
رفتار نخبگان، منافع آنها، میزان وابستگیشان به ساختار قدرت و واکنش احتمالی آنها در شرایط بحرانی نیز باید در تحلیل آینده رژیم مورد توجه قرار گیرد.
پرسش اساسی این است که آیا وفاداری نخبگان کره شمالی یک انتخاب واقعی است یا واکنشی به ترس و فقدان گزینههای دیگر؟
پاسخ به این پرسش میتواند برای درک دوام رژیم کیم و شناسایی آسیبپذیریهای آن اهمیت زیادی داشته باشد.
درباره جیون باک
دکتر جیون باک پژوهشگر حوزه حقوق، حکومتهای استبدادی و ریسک سیاسی بینالمللی است. آثار او حاصل بیش از ۱۵ سال تحقیق، تدریس و مشاوره درباره کره شمالی، برمه، رفتار نخبگان، دسترسی به اطلاعات، ثبات رژیمها و مخالفتهای پرخطر در نظامهای سیاسی بسته است.
او نویسنده کتابهای «انقلاب پنهان کره شمالی: چگونه اطلاعات زیرزمینی در حال تغییر یک جامعه بسته است» و «ممتاز اما ناتوان: چگونه نارضایتیهای نخبگان کره شمالی بزرگترین ضعف رژیم را آشکار میکند» است که هر دو توسط انتشارات دانشگاه ییل منتشر شدهاند.
از دیگر آثار در دست انتشار او میتوان به «استانهای کره شمالی: لایههای پنهان فراتر از پیونگیانگ» و کتابی مشترک درباره زیستبوم اطلاعاتی کره شمالی، جریانهای رسانهای و شبکههای فراریان اشاره کرد.
باک همچنین با سیاستگذاران، شرکتهای فناوری، روزنامهنگاران و سازمانهای مردمنهاد در زمینه عملیات اطلاعاتی، فناوریهای دوگانه و حقوق بشر در جوامع بسته همکاری نزدیک داشته است.
او عضو ارشد غیرمقیم طرح امنیت اطلاعات و اقیانوس آرام شورای آتلانتیک، عضو دورهای شورای روابط خارجی و عضو هیئت علمی دانشکده حکومتداری بلاواتنیک دانشگاه آکسفورد است.
او در حال حاضر نامزد دکترای حقوق در مرکز حقوق دانشگاه جورجتاون است و مدرک دکترای سیاست عمومی را از دانشگاه آکسفورد، مدرک کارشناسی ارشد سیاست عمومی را از دانشکده کندی دانشگاه هاروارد و مدرک کارشناسی را از کالج هاروارد دریافت کرده است.
جمعبندی
پژوهش جیون باک تصویری متفاوت از ساختار قدرت در کره شمالی ارائه میدهد: نخبگان این کشور ممکن است به دلیل منافع مشترک با رژیم وفادار به نظر برسند، اما همین وابستگی میتواند در شرایط بحرانی به نقطه آسیبپذیری تبدیل شود.
اگر ترس جای خود را به احساس بیآیندگی و خشم بدهد و گزینههای جایگزین پدیدار شوند، وفاداری ظاهری ممکن است دیگر برای حفظ رژیم کافی نباشد.
از این منظر، یکی از مهمترین پرسشها درباره آینده کره شمالی نه فقط این است که کیم جونگ اون چه تصمیمی خواهد گرفت، بلکه این است که نخبگان پیرامون او در زمان تغییر شرایط چه تصمیمی خواهند گرفت.
نکات کلیدی
- نخبگان کره شمالی الزاماً از روی اعتقاد ایدئولوژیک از رژیم حمایت نمیکنند.
- ترس از دست دادن جایگاه، امنیت و امتیازات میتواند عامل اصلی وفاداری آنان باشد.
- بیش از ۲۳۰ ساعت مصاحبه با فراریان ارشد، پایه اصلی پژوهش جیون باک است.
- مصاحبهشوندگان از میان دیپلماتها، بازرگانان، اعضای حزب، مقامهای امنیتی و افراد نزدیک به ساختار قدرت انتخاب شدهاند.
- نخبگان کره شمالی از دسترسی و امتیازات ویژه برخوردارند، اما همین وابستگی میتواند آنها را آسیبپذیر کند.
- خشم پنهان و کاهش گزینههای جایگزین میتواند وفاداری ظاهری را به نارضایتی تبدیل کند.
- نخبگان ممکن است در شرایط بحرانی از «ستون حمایتی رژیم» به «عامل اخلال در رژیم» تبدیل شوند.
- ثبات ظاهری یک نظام اقتدارگرا الزاماً به معنای رضایت واقعی نخبگان آن نیست.
- شناخت رفتار نخبگان برای ارزیابی آینده رژیم کیم اهمیت اساسی دارد.
- یافتههای این پژوهش میتواند بر نحوه طراحی سیاست ایالات متحده در قبال کره شمالی اثر بگذارد.
منبع: برنامه سیاست آسیا، مرکز امنیت ملی کلمنتس و مرکز امنیت و حقوق بینالملل اشتراوس
تاریخ رویداد: ۳ سپتامبر ۲۰۲۶