شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی ایران (شارا) – گزارش‌های مالی اپل، پالانتیر و اوبر می‌توانند بر انتظارات سرمایه‌گذاران و روند بازار سهام فناوری اثر بگذارند؛ بازاری که با نگرانی درباره هزینه‌های سنگین هوش مصنوعی، محدودیت‌های زنجیره تأمین و چشم‌انداز سودآوری شرکت‌های بزرگ روبه‌روست.
بازار سهام فناوری در انتظار گزارش‌های مالی شرکت‌های بزرگ
نگرانی درباره هزینه‌های فزاینده سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، بازار سهام فناوری را تحت فشار قرار داده است. افت سهام گوگل در هفته گذشته و ثبت بدترین عملکرد ماهانه شاخص ترکیبی نزدک از مارس ۲۰۲۵، نشانه‌هایی از افزایش حساسیت سرمایه‌گذاران نسبت به هزینه‌های توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی و بازده اقتصادی آن‌هاست.
در چنین شرایطی، گزارش‌های مالی اپل، پالانتیر و اوبر می‌تواند بر فضای روانی بازار اثر بگذارد. سرمایه‌گذاران می‌خواهند بدانند آیا رشد درآمد شرکت‌های فناوری همچنان ادامه دارد و آیا این رشد می‌تواند هزینه‌های سنگین توسعه محصولات و زیرساخت‌های جدید را توجیه کند.
اگرچه شاخص‌های اصلی بازار سهام در زمان انتشار این خبرنامه همچنان از ابتدای سال عملکرد مثبتی داشتند، تداوم افت سهام شرکت‌های بزرگ فناوری می‌توانست این وضعیت را تغییر دهد.
پالانتیر؛ رشد درآمد در کنار هزینه سرمایه‌ای محدود
شرکت پالانتیر تکنولوژیز پیش‌بینی کرده بود که درآمد سه‌ماهه سوم آن در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته، ۸۳ درصد افزایش یابد. این میزان رشد، در مقایسه با رشد ۹۳ درصدی سه‌ماهه دوم، کاهش سرعت رشد را نشان می‌داد؛ با این حال، همچنان بیانگر توسعه قابل توجه فعالیت‌های شرکت بود.
یکی از نکات مورد توجه سرمایه‌گذاران، هزینه سرمایه‌ای نسبتاً محدود پالانتیر بود. این شرکت در نیمه نخست سال، ۲۲ میلیون دلار هزینه سرمایه‌ای گزارش کرده بود.
در بازاری که سرمایه‌گذاری‌های کلان برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی به یکی از نگرانی‌های اصلی تبدیل شده است، بررسی هم‌زمان رشد درآمد و میزان سرمایه موردنیاز برای دستیابی به آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
با این حال، رشد درآمد به‌تنهایی تضمین‌کننده افزایش ارزش سهام نیست. انتظارات سرمایه‌گذاران، چشم‌انداز آینده شرکت، شرایط رقابتی و وضعیت کلی بازار نیز در ارزیابی عملکرد سهام نقش دارند.
اپل و چالش محدودیت عرضه تراشه‌ها
اپل پیش‌تر هشدار داده بود که محدودیت عرضه تراشه‌های پیشرفته می‌تواند سرعت رشد درآمد این شرکت را کاهش دهد.
بر اساس پیش‌بینی اعلام‌شده، اپل انتظار داشت درآمد سه‌ماهه منتهی به سپتامبر در مقایسه با دوره مشابه سال گذشته بین ۹ تا ۱۱ درصد رشد کند؛ رقمی پایین‌تر از رشد ۱۶ درصدی سه‌ماهه ژوئن.
این شرکت همچنین رشد درآمد آیفون را در محدوده میانه ده‌درصدی پیش‌بینی کرده بود، در حالی که درآمد این بخش در سه‌ماهه ژوئن ۲۲ درصد افزایش یافته بود.
بهبود نتایج واقعی یا ارائه چشم‌اندازی بهتر از پیش‌بینی‌های قبلی می‌توانست به تقویت اعتماد سرمایه‌گذاران کمک کند. در مقابل، کاهش شدیدتر از انتظار رشد درآمد اپل یا پالانتیر ممکن بود فشار فروش بر سهام شرکت‌های فناوری را افزایش دهد.
جان ترنوس و نخستین آزمون مالی در جایگاه مدیرعامل اپل
گزارش مالی اپل از این جهت نیز اهمیت داشت که نخستین نشست اعلام نتایج مالی شرکت با حضور جان ترنوس در جایگاه مدیرعامل به شمار می‌رفت.
ترنوس که پیش‌تر معاون ارشد مهندسی سخت‌افزار اپل بود، جانشین تیم کوک شده است؛ مدیری که سال‌ها هدایت شرکت را بر عهده داشت و اکنون رئیس اجرایی هیئت‌مدیره است.
اپل طی دو ماه گذشته از سه محصول قابل توجه رونمایی کرده بود: آیفونی با نمایشگر تاشو، مک‌بوکی با صفحه‌نمایش لمسی و دستگاه هوشمند خانگی هوم‌ویو.
عرضه این محصولات نشان‌دهنده تمایل اپل به ورود جدی‌تر به برخی حوزه‌هایی است که رقبایی مانند سامسونگ و لنوو پیش‌تر در آن‌ها فعالیت کرده‌اند. البته ممکن است طراحی و تأیید اولیه این محصولات در دوره مدیریت پیشین انجام شده باشد.
محصولات جدید؛ فرصت نوآوری یا ریسک اعتباری؟
عرضه محصولات جدید می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای رشد ایجاد کند، اما هم‌زمان ریسک‌های فنی، تجاری و ارتباطی نیز به همراه دارد.
در هفته‌های منتهی به انتشار خبرنامه، گزارش‌هایی درباره ترک‌خوردگی نمایشگر عریض مدل تاشوی موسوم به دوئو و برخی مشکلات عملکردی منتشر شده بود. تجربه‌های پیشین اپل، از جمله حاشیه‌های مربوط به آنتن آیفون و خم‌شدن برخی مدل‌ها، نشان می‌دهد که مشکلات سخت‌افزاری می‌توانند از سطح یک مسئله فنی فراتر بروند و به چالشی برای اعتبار برند تبدیل شوند.
قیمت‌گذاری نیز یکی دیگر از عوامل مؤثر بر پذیرش محصولات تازه است. اپل اعلام کرده بود مک‌بوک پرو جدید مجهز به نمایشگر لمسی دست‌کم ۲۸۹۹ دلار قیمت خواهد داشت؛ یعنی ۹۰۰ دلار بیشتر از نسخه فاقد نمایشگر لمسی.
این اختلاف قیمت ممکن است بخشی از خریداران را از انتخاب مدل جدید منصرف کند.
درباره هوم‌ویو نیز پرسش مهمی مطرح می‌شود: آیا مصرف‌کنندگان حاضرند برای یک دستگاه هوشمند خانگی ۲۹۹ دلار بپردازند، در حالی که بسیاری از کارکردهای موردنیاز خود را از طریق تلفن همراه انجام می‌دهند؟
موفقیت چنین محصولاتی تنها به نوآوری فنی وابسته نیست؛ بلکه به نیاز واقعی مشتری، تجربه کاربری، قیمت و توانایی شرکت در توضیح ارزش محصول نیز بستگی دارد.
اوبر؛ توسعه کسب‌وکار و چالش خریدهای بزرگ
اوبر نیز در آستانه انتشار گزارش مالی سه‌ماهه خود قرار داشت. این شرکت پس از انتشار خبر توافق اینستاکارت برای فروش به دوردش به ارزش ۱۷ میلیارد دلار، شامل وجه نقد و سهام، بار دیگر مورد توجه بازار قرار گرفت.
بر اساس گزارش مطرح‌شده در خبرنامه، مدیران اینستاکارت پیش‌تر امکان فروش شرکت را با اوبر بررسی کرده بودند؛ اما مذاکرات به نتیجه نرسید.
از جمله دلایل مطرح‌شده، اعلام توافق اوبر برای خرید شرکت اروپایی دلیوری هیرو به ارزش ۱۵ میلیارد دلار و نگرانی درباره موانع احتمالی رقابت و انحصار بود.
اوبر پیش‌بینی کرده بود ارزش ناخالص رزروهای آن، یعنی مجموع ارزش تراکنش‌های انجام‌شده از طریق برنامه‌های مختلف شرکت، در محدوده ۵۸٫۲۵ تا ۶۰٫۲۵ میلیارد دلار قرار گیرد. نقطه میانی این دامنه، رشد ۱۹ درصدی را نسبت به دوره مشابه سال قبل نشان می‌داد.
این تحولات نشان می‌دهد که ارزیابی شرکت‌های فناوری تنها به رشد درآمد محدود نیست؛ تصمیم‌های راهبردی، خریدهای بزرگ، رقابت و ملاحظات قانونی نیز می‌توانند بر چشم‌انداز آن‌ها اثر بگذارند.
انتخابات آمریکا و آینده سیاست‌گذاری درباره مراکز داده
تحولات سیاسی آمریکا نیز می‌تواند بر فعالیت شرکت‌های بزرگ فناوری تأثیر بگذارد.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در خبرنامه، در ۲۱ ایالت از مجموع ۳۶ ایالتی که انتخابات فرمانداری در آن‌ها برگزار می‌شد، دست‌کم یکی از نامزدهای اصلی از توقف موقت احداث مراکز داده حمایت کرده بود.
افزایش مخالفت‌ها با ساخت مراکز داده نشان می‌دهد که توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی دیگر صرفاً موضوعی فنی یا اقتصادی نیست. مصرف انرژی، استفاده از منابع محلی و آثار اجتماعی پروژه‌ها نیز به موضوع بحث عمومی و رقابت سیاسی تبدیل شده‌اند.
همچنین، احتمال تغییر ترکیب اکثریت کنگره آمریکا می‌توانست زمینه افزایش نظارت بر شرکت‌هایی مانند متا، انویدیا و آمازون را فراهم کند؛ به‌ویژه در ارتباط با تعامل مدیران این شرکت‌ها با دولت دونالد ترامپ.
با این حال، حتی تغییر اکثریت کنگره نیز به‌تنهایی برای تصویب قوانین جدید کافی نیست و اختیارات رئیس‌جمهور، از جمله حق وتو، همچنان در فرایند قانون‌گذاری اهمیت دارد.
مالیات بر ثروتمندان و واکنش مدیران فناوری
پیشنهاد شماره ۴۰ کالیفرنیا، موسوم به مالیات بر میلیاردرها، یکی دیگر از موضوعات مورد توجه بود.
برخی مدیران شناخته‌شده شرکت‌های فناوری با این پیشنهاد مخالفت کرده بودند و شماری نیز با تغییر محل اقامت خود به خارج از ایالت، اعتراضشان را نشان داده بودند.
در عین حال، مخالفت برخی گروه‌های بزرگ، از جمله اتحادیه معلمان ایالت، با این پیشنهاد، بر روند حمایت از آن اثر گذاشته بود.
این موضوع نشان می‌دهد که سیاست‌های مالیاتی و مقرراتی می‌توانند بر تصمیم‌های اقتصادی شرکت‌ها و مدیران فناوری اثر بگذارند و به بخشی از فضای سیاسی پیرامون صنعت فناوری تبدیل شوند.
دیگر تحولات مهم در اقتصاد فناوری
خبرنامه The Information به چند تحول دیگر نیز اشاره کرده بود:
- سرقت رمزارزی: اداره تحقیقات فدرال آمریکا اعلام کرده بود کره شمالی مسئول سرقت ۶٫۳ میلیارد دلاری از صرافی رمزارزی بایننس است. این ادعا و ابعاد حادثه باید با اطلاعیه رسمی مرجع مسئول تطبیق داده شود.
- چشم‌انداز اعتباری متا: مؤسسه رتبه‌بندی اس‌اندپی گلوبال ریتینگز، چشم‌انداز اعتباری متا را از باثبات به منفی تغییر داده بود و به محدودیت‌های این شرکت در کسب درآمد از سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی اشاره کرده بود.
- تأمین مالی اوپن‌ای‌آی: طبق گزارشی که به فایننشال تایمز نسبت داده شده بود، اوپن‌ای‌آی هدف جذب سرمایه خود را از ۳۰ میلیارد دلار به ۲۰ میلیارد دلار کاهش داده و ارزش‌گذاری موردنظر آن ۱٫۲۵ تریلیون دلار عنوان شده بود.
- زیرساخت فناوری آمازون: آمازون از یک تسهیلات اعتباری جدید تا سقف ۸۰ میلیارد دلار برای خرید دارایی‌های زیرساخت فناوری خبر داده بود.
- ارزش‌گذاری شرکت سایرا: این شرکت فعال در حوزه امنیت داده‌های سازمانی و مقابله با حملات مبتنی بر هوش مصنوعی، درباره افزایش ارزش‌گذاری خود تا سطح ۲۰ میلیارد دلار مذاکره کرده بود.
این گزارش‌ها، در مجموع، از افزایش نقش سرمایه‌گذاری در زیرساخت، امنیت داده‌ها و هوش مصنوعی در تصمیم‌های مالی شرکت‌های فناوری حکایت دارند.
جمع‌بندی: بازار به دنبال بازده واقعی هوش مصنوعی است
بازار سهام فناوری در شرایطی قرار دارد که سرمایه‌گذاران بیش از گذشته به کیفیت رشد درآمد، میزان هزینه‌های سرمایه‌ای و توان شرکت‌ها برای تبدیل سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به درآمد پایدار توجه می‌کنند.
نتایج مالی اپل، پالانتیر و اوبر می‌توانست نشانه‌هایی از وضعیت این شرکت‌ها ارائه دهد؛ اما مسیر بازار به ارقام درآمدی محدود نیست. محدودیت عرضه تراشه، موفقیت محصولات جدید، هزینه توسعه زیرساخت‌ها، مقررات‌گذاری و ریسک‌های سیاسی نیز در تعیین چشم‌انداز آینده نقش دارند.
پرسش اصلی این است که آیا شرکت‌های فناوری می‌توانند از سرمایه‌گذاری‌های گسترده در هوش مصنوعی، بازدهی متناسب به دست آورند یا خیر. پاسخ به این پرسش، نه‌تنها برای سرمایه‌گذاران، بلکه برای مدیران شرکت‌ها، سیاست‌گذاران و فعالان ارتباطات سازمانی نیز اهمیت دارد؛ زیرا فاصله میان وعده‌های فناورانه و نتایج اقتصادی واقعی می‌تواند بر اعتماد عمومی و اعتبار برندها اثر بگذارد.
نویسنده: لورا ماندارو
عنوان اصلی: The Briefing: Apple and Palantir Are Stocks’ Next Best Hope for a Turnaround
رسانه: The Information
تاریخ انتشار: ۱ نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۰ آبان ۱۴۰۵
یادداشت تحریریه: ارقام و پیش‌بینی‌های مالی در این گزارش به محتوای خبرنامه در زمان انتشار مربوط‌اند و توصیه سرمایه‌گذاری محسوب نمی‌شوند.