۲۷ اردیبهشت، روز روابط عمومی و ارتباطات؛ پاسداشت نقش راهبردی شفافیت و اعتماد عمومی
محمدرضا فتوت مدیر روابط عمومی سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان فارس

شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی‌ ایران (شارا) || ۲۷ اردیبهشت‌ماه، روز روابط عمومی و ارتباطات، فرصتی مغتنم برای پاسداشت تلاش‌های صادقانه و هوشمندانه فعالان این عرصه ارزشمند است؛ عرصه‌ای که نقش بی‌بدیل آن در ایجاد شفافیت، تقویت اعتماد عمومی، تبیین عملکرد دستگاه‌ها و برقراری ارتباط مؤثر میان مردم و مسئولان، بیش از پیش نمایان شده است.

روابط عمومی امروز نه صرفاً یک واحد سازمانی، بلکه قلب تپنده هر مجموعه در تعامل با افکار عمومی و پل ارتباطی اعتمادآفرین میان حاکمیت و جامعه است. در دنیای پرشتاب ارتباطات، هنر شنیدن، درست گفتن و به‌موقع اطلاع‌رسانی کردن، رسالتی خطیر و مسئولیتی خط‌مشی‌ساز به شمار می‌رود.

اینجانب ضمن گرامی‌داشت این روز، از تلاش‌های ارزشمند همکاران پرتلاش حوزه روابط عمومی در سراسر کشور، به‌ویژه همکاران شریف در دستگاه‌های اجرایی استان فارس، صمیمانه قدردانی نموده و توفیق روزافزون آنان را در مسیر ارتقای آگاهی عمومی، تقویت سرمایه اجتماعی و تحقق اهداف نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران از درگاه خداوند متعال مسئلت می‌نمایم.

امید است با همدلی، خلاقیت و بهره‌گیری از ظرفیت‌های نوین ارتباطی، شاهد اعتلای هرچه بیشتر جایگاه روابط عمومی در خدمت‌رسانی شایسته به مردم عزیز باشیم.

به باور بنده، بزرگ‌ترین محدودیت حرفه‌ای در حوزه روابط عمومی، نگاه صرفاً اجرایی و تشریفاتی به این جایگاه در برخی ساختارهای سازمانی است؛ در حالی که روابط عمومی باید در سطح سیاست‌گذاری و تصمیم‌سازی حضور فعال داشته باشد، نه آن‌که تنها در مرحله اطلاع‌رسانیِ پس از تصمیم‌گیری ایفای نقش کند.

روابط عمومی زمانی می‌تواند اثربخش باشد که در فرآیند برنامه‌ریزی و تصمیم‌سازی حضور داشته و از ابتدا در جریان سیاست‌ها و برنامه‌ها قرار گیرد تا بتواند هم افکار عمومی را به‌درستی تحلیل کند و هم بازخوردهای جامعه را به مدیران منتقل نماید.

در صورت امکان ایجاد تغییر، تقویت جایگاه راهبردی روابط عمومی در ساختار سازمانی، توسعه آموزش‌های تخصصی و مهارتی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین ارتباطی و تأمین نیروی انسانی متخصص و چندمهارته را از جمله اولویت‌ها می‌دانم. همچنین معتقدم باید سازوکاری منسجم برای سنجش افکار عمومی و تحلیل داده‌های ارتباطی ایجاد شود تا تصمیم‌گیری‌ها مبتنی بر اطلاعات دقیق و واقعی باشد.

بی‌تردید ارتقای جایگاه روابط عمومی، به معنای تقویت شفافیت، پاسخگویی و اعتماد عمومی خواهد بود که سرمایه‌ای ارزشمند برای هر سازمان و جامعه‌ای است.

در شرایطی که کشور با جنگ ترکیبی و عملیات روانی گسترده مواجه بود و دشمن با انتشار اخبار جعلی و روایت‌های تحریف‌شده در پی ایجاد رعب، ناامیدی و بی‌اعتمادی در جامعه بود، نقش روابط عمومی‌ها به‌عنوان مرجع رسمی و مسئول اطلاع‌رسانی، اهمیتی دوچندان یافت.

در چنین فضایی، مهم‌ترین راهبرد روابط عمومی‌ها سرعت، صداقت و شفافیت در اطلاع‌رسانی بود. هرجا خلأ خبری ایجاد شود، بستر برای شایعه فراهم می‌شود؛ بنابراین تلاش شد با انتشار به‌موقع اخبار دقیق، ارائه توضیحات روشن و پاسخگویی مستمر، از شکل‌گیری ابهام و فضای شایعه جلوگیری شود.

از سوی دیگر، اتکا به منابع رسمی، هماهنگی پیام‌ها و انسجام در روایت‌سازی موجب شد افکار عمومی با یک صدای واحد و مستند مواجه شود. این انسجام، اعتمادآفرین است و از چندصدایی‌های مخرب جلوگیری می‌کند. روابط عمومی‌ها با تحلیل مستمر افکار عمومی و رصد فضای رسانه‌ای، به‌صورت فعال به شبهات پاسخ دادند و روایت‌های نادرست را با استدلال و مستندات اصلاح کردند.

همچنین بهره‌گیری از ظرفیت رسانه‌های نوین، شبکه‌های اجتماعی و تولید محتوای چندرسانه‌ای کمک کرد پیام‌های رسمی با زبان قابل فهم، سریع و گسترده در اختیار مردم قرار گیرد. ارتباط مستقیم با جامعه، گفت‌وگوی دوسویه و شنیدن دغدغه‌ها، نقش مهمی در تقویت اعتماد عمومی داشت.

در سطح بین‌المللی نیز، تبیین مستند واقعیت‌ها، استفاده از زبان دیپلماسی رسانه‌ای و ارائه روایت مستدل از مواضع کشور، زمینه آگاه‌سازی افکار عمومی جهانی را فراهم ساخت. تأکید بر اصول حقوق بین‌الملل، حق دفاع مشروع و مستندسازی خسارات و واقعیت‌های میدانی، از جمله محورهای مهم در این مسیر بود.

در مجموع می‌توان گفت آنچه مرجعیت خبری را حفظ می‌کند، نه صرفاً انتشار خبر، بلکه اعتمادسازی مستمر است؛ اعتمادی که از رهگذر صداقت، مسئولیت‌پذیری، پاسخگویی و حضور فعال در میدان اطلاع‌رسانی شکل می‌گیرد.

هرچه روابط عمومی‌ها حرفه‌ای‌تر، شفاف‌تر و مردم‌محورتر عمل کنند، جامعه نیز در شرایط حساس، روایت رسمی و مستند را بر اخبار جهت‌دار و بیگانه ترجیح خواهد داد.