گوگل در حال بازتعریف رقابت هوش مصنوعی است. این شرکت با معرفی جمینای ۳.۵ فلش نشان داده که در مرحله تازه بازار، صرفاً داشتن یک مدل قدرتمند کافی نیست. آنچه برای شرکتها اهمیت فزاینده دارد، هزینه اجرا، سرعت پاسخ و بازگشت سرمایه است. با گسترش استفاده از عاملهای هوش مصنوعی و افزایش شدید مصرف توکن، بسیاری از کسبوکارها با قبضهای سنگین روبهرو شدهاند و همین مسئله باعث شده مدلهای کمهزینهتر اما کارآمدتر به گزینهای جذاب تبدیل شوند.
مزیت گوگل در این رقابت، کنترل یکپارچه بر کل زنجیره ارزش هوش مصنوعی است؛ از تراشههای اختصاصی و مراکز داده گرفته تا رایانش ابری، مدلهای زبانی و محصولات نهایی. این ساختار به گوگل اجازه میدهد هزینه استنتاج را پایین نگه دارد و خدمات هوش مصنوعی را با سرعت و بهرهوری بیشتری ارائه کند. در مقابل، بسیاری از رقبای گوگل برای اجرای مدلهای خود به زیرساخت شرکتهای دیگر وابستهاند و همین وابستگی هزینه عملیاتی آنها را افزایش میدهد.
این تغییر جهت، شباهت زیادی به دوران اوجگیری گوگل در بازار جستوجو دارد. آن زمان نیز برنده نهایی فقط شرکتی نبود که بهترین نتیجه را نشان میداد؛ بلکه شرکتی بود که میتوانست نتایج خوب را سریعتر، ارزانتر و در مقیاس وسیعتر ارائه کند. اکنون گوگل میخواهد همین منطق را به بازار هوش مصنوعی بیاورد. اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، آینده این صنعت بیش از هر چیز به زیرساخت، بهرهوری و اقتصاد اجرا وابسته خواهد بود.
نکات کلیدی
- گوگل میخواهد محور رقابت هوش مصنوعی را از «قدرت مدل» به «هزینه و سرعت» منتقل کند.
- جمینای ۳.۵ فلش بهعنوان مدلی اقتصادیتر برای استفاده سازمانی معرفی شده است.
- افزایش مصرف توکن باعث شده شرکتها نسبت به هزینههای هوش مصنوعی حساستر شوند.
- عاملهای هوش مصنوعی کاربرد بیشتری پیدا کردهاند، اما هزینه اجرای آنها نیز بالا رفته است.
- مزیت اصلی گوگل، مالکیت همزمان تراشه، مرکز داده، ابر، مدل و محصول است.
- بسیاری از رقبا برای زیرساخت به شرکتهای دیگر وابستهاند و همین موضوع هزینه آنها را بالا میبرد.
- مقاله تأکید میکند که آینده بازار هوش مصنوعی بیش از گذشته به بهرهوری زیرساختی وابسته است.
- گوگل در حال تکرار الگوی موفق خود در بازار جستوجو، اینبار در بازار هوش مصنوعی است.
نویسنده: هیو لنگلی
تاریخ انتشار: ۲۹ مه ۲۰۲۶
منبع: بیزنس اینسایدر
شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) || در حالی که شرکت آنتروپیک مدل منتشرنشده خود با نام «مایتوس» را بهعنوان مدلی بسیار قدرتمند و حتی بالقوه خطرناک مطرح میکند، گوگل در حال تغییر دادن محور گفتوگو است؛ از قدرت خام مدل به سمت هزینه و سرعت.
گوگل میگوید تازهترین مدل آن با نام «جمینای ۳.۵ فلش» میتواند با مدلهای سطحبالای بازار رقابت کند، در حالی که همزمان به شرکتها کمک میکند هزینههای خود را کاهش دهند؛ شرکتهایی که بهدلیل پردازش میلیاردها توکن، با قبضهای سنگین هوش مصنوعی روبهرو شدهاند. توکن، واحد اصلی مصرف در سامانههای هوش مصنوعی است.
ساندار پیچای، مدیرعامل گوگل، بهتازگی گفته است: «شرکتها همین حالا هم بودجه سالانه توکن خود را خرج کردهاند، در حالی که هنوز فقط ماه مه است. اگر شرکتها از ترکیبی از فلش و دیگر مدلهای پیشرو استفاده کنند، میتوانند پول زیادی صرفهجویی کنند.»
زمانبندی معرفی مدل جدید گوگل تصادفی نیست. هرچه شرکتها بیشتر بهسمت عاملهای هوش مصنوعی پرمصرف میروند، حساسیت آنها نسبت به هزینهها هم بیشتر میشود. از طرف دیگر، شرکتهای کوچکتر فعال در حوزه هوش مصنوعی که تحت فشار برای درآمدزایی هستند، قیمت محصولات خود را افزایش میدهند و همین موضوع مشتریان را وادار میکند دوباره درباره میزان هزینهکرد خود فکر کنند.
این وضعیت فرصتی ایجاد کرده است تا رقابت نه فقط بر پایه توانایی مطلق، بلکه بر پایه «ارزش در برابر هزینه» شکل بگیرد. این همان جایی است که گوگل یک مزیت جدی دارد؛ مزیتی که تقلید آن برای رقبا بسیار دشوار است و این شرکت حدود ۲۵ سال برای ساخت آن زمان گذاشته است.
فروش بزرگ فلش
در ۳ سال نخست جنگ هوش مصنوعی مولد، میدان رقابت بیشتر بر سر این بود که چه کسی بزرگترین و باهوشترین مدل را دارد. اما حالا که فاصله عملکردی میان آزمایشگاهها کمتر شده، مزیت رقابتی بهسمت زیرساخت و استنتاج حرکت کرده است؛ یعنی اینکه مدلها چگونه اجرا میشوند.
گرگ براکمن، رئیس اوپنایآی، بهتازگی گفته است: «دیگر فقط خود مدل، محصول نیست.»
یکی از دلایل اصلی این تغییر، عاملهای هوش مصنوعی هستند؛ ابزارهایی که روزبهروز کاربردیتر میشوند، اما اجرای آنها نیز گرانتر است.
گوگل بهخوبی میداند مصرف توکن تا چه اندازه بالا رفته است. پیچای اخیراً اشاره کرده که مصرف ماهانه محصولات هوش مصنوعی گوگل نسبت به سال گذشته ۷ برابر شده و به ۳.۲ کوادریلیون توکن رسیده است. او همچنین گفته اگر بزرگترین مشتریان گوگل کلاد، ۸۰ درصد از بارهای کاری هوش مصنوعی خود را به ترکیبی از جمینای ۳.۵ فلش و دیگر مدلهای پیشرو منتقل کنند، در مجموع میتوانند سالانه بیش از ۱ میلیارد صرفهجویی کنند.
شرکتها هم متوجه شدهاند که هزینه هوش مصنوعی بهسرعت در حال افزایش است. مدیر ارشد عملیات اوبر اخیراً گفته بود که توجیه هزینههای روبهافزایش هوش مصنوعی برای این شرکت دشوارتر شده است. چماث پالیهاپیتیا، سرمایهگذار خطرپذیر، نیز در ماه مارس گفته بود شرکت او یعنی ۸۰۹۰ در حال فاصله گرفتن از استفاده از «کرسر» است، چون هزینه توکنها بیش از حد بالا رفته است.
دن مورگان، تحلیلگر مؤسسه «سینووس تراست»، به بیزنس اینسایدر گفته است: «هرچه عاملهای هوش مصنوعی پیچیدهتر میشوند، فرایندهای طولانیمدت به وضعیت عادی تبدیل شدهاند. این موضوع در بسیاری از سازمانها شوک قیمتی ایجاد کرده است.»
به گفته مورگان، هزینه و بازگشت سرمایه بهشدت به هم وابستهاند، چون در این صنعت سودآوری کار آسانی نیست. برای برخی شرکتها، دیگر دسترسی به مطلقِ پیشرفتهترین مدلها ضروری نیست. گاهی «بهاندازه کافی خوب» واقعاً کافی است.
در همین نقطه است که گوگل موقعیت بسیار خوبی دارد. این شرکت نسبت به بسیاری از رقبا کنترل بیشتری بر هزینه و سرعت هوش مصنوعی دارد، چون کل زنجیره را در اختیار دارد: تراشهها، مراکز داده، رایانش ابری، مدلها و حتی بسیاری از برنامههای بزرگ لایه بالایی.
تحلیلگران مؤسسه «ویلیام بلر» در اوایل همین ماه برآورد کردند که گوگل برای توان پردازشی داخلی هوش مصنوعی خود حدود ۵۰ درصد کمتر از رقبا هزینه میپردازد و این عدد شاید حتی تا ۷۵ درصد هم برسد؛ زیرا از تراشههای اختصاصی «تیپییو» استفاده میکند و قطعات را مستقیم از تولیدکنندگان تهیه میکند.
در مقابل، اوپنایآی برای هر درخواست چتجیپیتی و کدکس باید به مایکروسافت، اوراکل و دیگر غولهای ابری حاشیه سود پرداخت کند و آن ارائهدهندگان هم برای اجرای این سامانهها به انویدیا بابت پردازندههای گرافیکی پول میدهند. در واقع، تقریباً هر شرکتی که ابرمقیاسپذیر نباشد، اکنون مجبور است برای زیرساخت به شرکت دیگری پول بدهد.
الگوی جستوجو
اگر همانطور که سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، میگوید «توان پردازشی، سرنوشت است»، گوگل بیش از ۲۵ سال را صرف تثبیت این سرنوشت کرده است.
در سال ۲۰۰۶، گوگل بیش از ۴۰ درصد بازار جستوجو را در اختیار داشت و با سرعت در حال فاصله گرفتن از رقبا بود؛ نه فقط به این دلیل که نتایجش خوب بود، بلکه چون موتور جستوجوی خود را سریعتر و ارزانتر ارائه میکرد. گوگل دوست داشت این برتری را با نمایش دقیق تعداد میلیثانیههای لازم برای بازگرداندن پاسخها به رخ بکشد.
گوگل بهجای سرمایهگذاری بر سرورهای گرانقیمت، سامانههای اختصاصی خود را با استفاده از قطعات ارزان و آماده ساخت تا بیشترین سرعت و کمترین هزینه را بهدست آورد. همزمان، دادههای حاصل از همه آن جستوجوها ــ که با محبوبتر شدن گوگل بیشتر هم میشد ــ کیفیت موتور جستوجو را بهتر میکرد و یک چرخه تقویتی میساخت که بهتدریج رقبایی مانند یاهو را از میدان بیرون راند.
نتایج گوگل لازم نبود مطلقاً بهترین باشند؛ فقط کافی بود بهاندازه لازم خوب باشند و آنقدر سریع و ارزان ارائه شوند که کاربران دوباره و دوباره برگردند.
اکنون گوگل در حال ساختن چرخهای مشابه برای جمینای است، با این تفاوت که اینبار یک کسبوکار بسیار موفق تبلیغات جستوجو هم در اختیار دارد که میتواند تلاشهای هوش مصنوعی این شرکت را تأمین مالی کند؛ در حالی که رقبایی مانند اوپنایآی و آنتروپیک برای جذب پول و توان پردازشی بیشتر در حال رقابتاند.
رقابت جستوجو در اصل رقابتی زیرساختی بود که در ظاهر شکل دیگری داشت. گوگل اکنون شرط بسته است که رقابت هوش مصنوعی نیز سرانجام به همان مسیر خواهد رسید.