قیمت ظرفیت محاسباتی هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر رشد سریع تقاضا، کمبود ظرفیت فوری مراکز داده، افزایش تقاضا برای تراشههای پیشرفته و سرمایهگذاری سنگین شرکتها در زیرساخت هوش مصنوعی افزایش یافته است.
نبیوس قیمت ظرفیت تراشههای بلکول را در نخستین حراج خود حدود ۱۵ درصد بالاتر از بالاترین قیمت قبلی اعلام کرده و کورویو نیز در ژوئیه قیمتهای خود را ۲۵ درصد افزایش داده است.
با این حال، این افزایش قیمت الزاماً نشانه کمبود دائمی نیست؛ زیرا قیمتهای بالا بیشتر به قراردادهای کوتاهمدت و نیازهای فوری مربوط میشوند و صنعت رایانش ابری در حال سرمایهگذاری صدها میلیارد دلاری برای توسعه ظرفیت مراکز داده است.
عنوان اصلی: قیمتگذاری داغ در بازار رایانش ابری
عنوان پیشنهادی فارسی: افزایش قیمت رایانش هوش مصنوعی و نبرد بر سر ظرفیت مراکز داده
نویسنده: مارتین پیرز
منبع: نشریه «اطلاعات»
تاریخ انتشار: ۱۲ اوت ۲۰۲۶
موضوع: هوش مصنوعی، رایانش ابری، مراکز داده، تراشه، زیرساخت فناوری و اقتصاد دیجیتال
نوع محتوا: تحلیل خبری ـ اقتصادی
مخاطبان اصلی: مدیران فناوری، مدیران ارشد سازمانها، فعالان هوش مصنوعی، سرمایهگذاران، پژوهشگران فناوری و سیاستگذاران اقتصاد دیجیتال
شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) – بازار زیرساخت هوش مصنوعی در میانه موجی از تقاضای شدید، افزایش قیمت ظرفیت پردازشی و رشد سریع سرمایهگذاری قرار گرفته است. مهمترین پیام گزارش این است که ظرفیت محاسباتی هوش مصنوعی در کوتاهمدت به یک منبع کمیاب و گرانقیمت تبدیل شده است؛ وضعیتی که به افزایش قیمت خدمات شرکتهای ابری، رشد ارزش سهام برخی ارائهدهندگان زیرساخت و افزایش هزینه تجهیزات الکترونیکی منجر شده است.
در همین حال، رشد هزینه تراشههای حافظه و فشارهای ناشی از رونق هوش مصنوعی به بازار تلفنهای هوشمند نیز سرایت کرده و شرکت گوگل قیمت نسل جدید گوشیهای پیکسل را نسبت به نسل قبلی افزایش داده است.
گزارش در مجموع تصویری از یک زنجیره بههمپیوسته ارائه میکند: تقاضای هوش مصنوعی → کمبود ظرفیت پردازشی → افزایش قیمت خدمات ابری → افزایش ارزش شرکتهای زیرساختی → افزایش هزینه سختافزار و محصولات نهایی.
جهش ارزش انویدیا و فاصله با اپل
در زمان تنظیم گزارش، ارزش بازار انویدیا حدود یک تریلیون دلار بیشتر از اپل شده بود. در دو هفته منتهی به گزارش، سهام انویدیا حدود ۱۸ درصد افزایش و سهام اپل حدود ۱۰ درصد کاهش یافته بود.
یکی از عوامل مهم در این تحول، تقاضای بسیار زیاد برای تراشههای هوش مصنوعی انویدیا و افزایش شدید قیمت اجاره ظرفیت پردازشی عنوان شده است. بنابراین ارزشگذاری بازار دیگر صرفاً بر فروش تراشه متمرکز نیست، بلکه به کمیابی ظرفیت محاسباتی و اقتصاد زیرساخت هوش مصنوعی نیز وابسته شده است.
افزایش قیمت ظرفیت پردازشی در نبیوس
شرکت نبیوس، از ارائهدهندگان زیرساخت ابری مورد حمایت انویدیا، در سهماهه دوم نخستین حراج ظرفیت محاسباتی خود را برگزار کرد.
قیمت تراشههای نسل بلکول در این حراج حدود ۱۵ درصد بالاتر از بالاترین قیمتی بود که این شرکت پیشتر دریافت کرده بود. مدیرعامل نبیوس همچنین توضیح داده است که شرکت بخشی از ظرفیت خود را به زمان نزدیکتر به نیاز مشتریان اختصاص میدهد تا از قیمتهای بالاتر بازار استفاده کند.
این موضوع نشان میدهد که زمان دسترسی به محاسبات نیز در کنار خود ظرفیت، به یک عامل اقتصادی تبدیل شده است.
افزایش ۲۵ درصدی قیمتهای کورویو
کورویو نیز روند مشابهی را گزارش کرده است. قیمتگذاری و حاشیه سود ظرفیتهای مبتنی بر تراشههای بلکول و نسل بعدی ورا روبین به رکوردهای جدید رسیده و قیمت نسلهای قبلی نیز در سطح بالا باقی مانده است.
این شرکت در ژوئیه ۲۰۲۶ قیمتهای خود را ۲۵ درصد افزایش داد و علت آن را شرایط تقاضای بازار اعلام کرد. کورویو همچنین به قراردادهای کوتاهمدت علاقهمند شده است تا بتواند از قیمتهای بالاتر ظرفیت در دورههای کمبود استفاده کند.
واکنش بازار سرمایه
افزایش قیمت ظرفیت محاسباتی با استقبال بازار سرمایه مواجه شد. در روز مورد اشاره، سهام کورویو حدود ۱۹ درصد و سهام نبیوس حدود ۳۴ درصد رشد کرد.
با وجود آنکه هر دو شرکت برای توسعه مراکز داده هزینههای سنگینی متحمل میشوند و با زیان عملیاتی روبهرو هستند، بازار در مقطع فعلی بیشتر بر قدرت قیمتگذاری و چشمانداز بلندمدت اقتصاد هوش مصنوعی تمرکز کرده است.
اسپیسایکس و اقتصاد قراردادهای کوتاهمدت
اسپیسایکس نیز از روند افزایش قیمت ظرفیت پردازشی منتفع شده است. سهام این شرکت در روز مورد اشاره ۹٫۷ درصد رشد کرد و به ۱۴۶٫۱۵ دلار رسید؛ رقمی که حدود ۳۵ درصد بالاتر از هفته قبل بود.
اسپیسایکس در ماههای گذشته ظرفیت پردازشی را در قالب قراردادهای کوتاهمدت به شرکتهایی مانند آنتروپیک و گوگل اجاره کرده است. مقایسه اقتصاد این قراردادها با قراردادهای اخیر نبیوس نشان میدهد که قراردادهای کوتاهمدت در شرایط کمبود ظرفیت میتوانند حاشیه سود قابل توجهی ایجاد کنند.
هشدار درباره برداشت بیش از حد از افزایش قیمتها
با وجود رشد قیمتها، گزارش تأکید میکند که نباید این وضعیت را الزاماً نشانهای از کمبود دائمی ظرفیت دانست.
افزایش قیمت عمدتاً مربوط به نیازهای فوری و کوتاهمدت است. مشتریانی که قراردادهای چندساله منعقد میکنند الزاماً همان حقالزحمه یا اضافهبهای قراردادهای کوتاهمدت را نمیپردازند.
از سوی دیگر، صنعت رایانش ابری صدها میلیارد دلار برای توسعه ظرفیت مراکز داده سرمایهگذاری میکند. بنابراین احتمال افزایش ظرفیت عرضه در سالهای آینده وجود دارد و سرمایهگذاران باید به جای تمرکز صرف بر قیمتهای لحظهای، افق بلندمدت را نیز در نظر بگیرند.
انتقال موج هوش مصنوعی به بازار تلفن همراه
افزایش هزینههای مرتبط با تراشههای حافظه، که تا حدی تحت تأثیر رونق هوش مصنوعی قرار گرفته است، به بازار تلفنهای هوشمند نیز سرایت کرده است.
گوگل در معرفی نسل جدید گوشیهای پیکسل، قیمتها را نسبت به سال قبل ۱۰۰ دلار افزایش داد:
- پیکسل ۱۱ پرو: ۱٬۰۹۹ دلار
- پیکسل ۱۱: ۸۹۹ دلار
- مدل تاشو پیکسل: ۱٬۸۹۹ دلار
هر سه گروه محصول نسبت به نسل قبلی ۱۰۰ دلار افزایش قیمت داشتهاند.
این افزایش قیمت در شرایطی رخ داده که اپل نیز پیشتر قیمت برخی رایانههای مک و تبلتهای آیپد را افزایش داده و انتظار میرود نسل جدید آیفون نیز با قیمت بالاتری عرضه شود.
سایر تحولات مهم فناوری و سرمایهگذاری
سرمایهگذاری در بازار پیشبینی
سرمایهگذاران سکویا کپیتال و ولینگتون منیجمنت در حال مذاکره برای مشارکت مشترک در دور جدید تأمین مالی شرکت کالشی هستند. ارزشگذاری مورد بحث برای این شرکت حدود ۴۰ میلیارد دلار و حجم تأمین مالی حداقل ۷۵۰ میلیون دلار گزارش شده است.
افزایش شدید سرمایهگذاری تنسنت
تنسنت در سهماهه دوم، هزینههای سرمایهای خود را به ۵۲٫۸ میلیارد یوان، معادل حدود ۷٫۸ میلیارد دلار، رسانده است؛ رقمی که تقریباً سه برابر مدت مشابه سال قبل است.
هدف اصلی این سرمایهگذاری، تقویت زیرساخت محاسباتی برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی و پاسخ به تقاضای فزاینده برای ابزارهای برنامهنویسی و بهرهوری مبتنی بر هوش مصنوعی است.
رشد سیسکو از رونق مراکز داده
سیسکو رشد ۱۸ درصدی درآمد سهماهه ژوئیه را گزارش کرده است. شتاب رشد نسبت به فصل قبل افزایش یافته و شرکت انتظار دارد رشد سریعتری را در سهماهه سپتامبر تجربه کند.
یکی از محرکهای این رشد، رونق فناوریهای شبکهای مورد استفاده در مراکز داده هوش مصنوعی است.
رشد درآمد سربراس همراه با افزایش هزینه پژوهش
سربراس سیستمز در سهماهه ژوئن به درآمد ۱۸۰ میلیون دلار رسید که ۲۸۱ درصد بیشتر از سال قبل بود.
با این حال، افزایش قابل توجه هزینههای تحقیق و توسعه، زیان عملیاتی شرکت را به ۴۷۷ میلیون دلار رساند. این وضعیت نمونهای از تضاد موجود در بازار هوش مصنوعی است: رشد سریع درآمد الزاماً به معنای سودآوری فوری نیست.
رویدادهای پیشرو
بر اساس بخش رویدادهای گزارش، «اجندای هوش مصنوعی زنده سانفرانسیسکو ۲۰۲۶» برای ۲۳ سپتامبر برنامهریزی شده است. این رویداد بر تغییرات واقعی بازار، معماریهای جدید و راهبردهای سازمانی در دوره جدید هوش مصنوعی تمرکز دارد و حضور مدیران و متخصصانی از شرکتهای مطرح فناوری در آن پیشبینی شده است.
همچنین اجلاس ۲۰۲۶ اطلاعات در روزهای ۲۷ و ۲۸ اکتبر در ناپا ولی برگزار خواهد شد و موضوعات فناوری، رسانه و مالی را با حضور مدیران ارشد دنبال میکند.
تحلیل راهبردی
برآیند گزارش نشان میدهد که اقتصاد هوش مصنوعی وارد مرحلهای شده که در آن زیرساخت، به اندازه الگوریتم و مدل هوش مصنوعی اهمیت دارد.
سه روند اصلی قابل شناسایی است:
یک ـ محاسبات به دارایی راهبردی تبدیل شده است.
کمیابی ظرفیت پردازشی باعث شده دسترسی به تراشههای پیشرفته و مراکز داده مستقیماً بر سرعت توسعه محصولات و هزینه تولید اثر بگذارد.
دو ـ زمان به یک متغیر اقتصادی تبدیل شده است.
قیمت ظرفیت فوری و کوتاهمدت بهمراتب بیشتر از ظرفیت بلندمدت است. بنابراین «چه زمانی به محاسبه نیاز دارید؟» در کنار «چقدر محاسبه نیاز دارید؟» به پرسشی اقتصادی تبدیل شده است.
سه ـ اثر هوش مصنوعی از صنعت فناوری فراتر رفته است.
فشار بر تراشههای حافظه، زیرساخت شبکه، مراکز داده و تجهیزات محاسباتی در نهایت به افزایش قیمت محصولات مصرفی مانند تلفن هوشمند نیز منتقل میشود.
پیامدهای مدیریتی
برای مدیران و سیاستگذاران، این تحولات چند پیام مهم دارد:
۱. زیرساخت هوش مصنوعی دیگر یک هزینه فنی صرف نیست؛ یک دارایی راهبردی است.
۲. دسترسی به ظرفیت پردازشی میتواند به مزیت رقابتی تبدیل شود.
۳. قراردادهای بلندمدت و کوتاهمدت باید از نظر ریسک و قیمتگذاری جداگانه تحلیل شوند.
۴. افزایش سرمایهگذاری در مراکز داده احتمالاً در میانمدت به افزایش عرضه و تعدیل قیمتها منجر خواهد شد.
۵. رشد درآمد شرکتهای هوش مصنوعی را نباید بدون توجه به هزینههای سرمایهای و تحقیق و توسعه تفسیر کرد.
۶. زنجیره تأمین هوش مصنوعی باید بهصورت یک زنجیره کامل بررسی شود؛ از تراشه و حافظه تا مرکز داده، شبکه، رایانش ابری و محصول نهایی.
گزارش ۱۲ اوت ۲۰۲۶ تصویری از اقتصادی را ارائه میکند که در آن تقاضای هوش مصنوعی با سرعتی بیشتر از ظرفیت کوتاهمدت زیرساخت رشد کرده است.
این عدم تعادل موجب افزایش قیمت ظرفیت پردازشی، تقویت جایگاه شرکتهای زیرساختی و رشد ارزش بازار برخی بازیگران شده است. در عین حال، سرمایهگذاری عظیم در مراکز داده نشان میدهد که بازار در حال تلاش برای برطرف کردن این کمبود است.
از سوی دیگر، فشار هزینهای به لایههای پایینتر زنجیره فناوری منتقل شده و قیمت برخی محصولات مصرفی نیز افزایش یافته است.
بنابراین مهمترین نتیجه راهبردی گزارش این است:
رقابت آینده هوش مصنوعی فقط رقابت بر سر مدلهای هوشمندتر نیست؛ رقابت بر سر دسترسی به محاسبات، انرژی، تراشه، حافظه، شبکه، مراکز داده و سرمایه نیز هست.
مارتین پیرز، «گزارش روزانه: قیمتگذاری داغ بازار رایانش ابری»، نشریه اطلاعات، ۱۲ اوت ۲۰۲۶. محتوای این گزارش بر اساس فایل ارسالی کاربر تنظیم و یکپارچهسازی شده است.