هوش مصنوعی تنها یک فناوری نیست؛ یک مسئله ارتباطی و اجتماعی است. در عصر مدلهای زبانی بزرگ، موفقیت فناوری به توانایی سازمانها برای توضیح ارزش واقعی، کاهش ترس عمومی و ایجاد اعتماد بستگی دارد.
روابطعمومی باید روایت هوش مصنوعی را از تهدید به فرصت تغییر دهد و تجربه واقعی کاربران را مرکز ارتباطات قرار دهد.
عنوان اصلی: هوش مصنوعی بهشدت به یک راهبرد روابطعمومی جدید نیاز دارد
نویسنده: آلیسون یزریل (Allison Yezril)
منبع: مجله The National Interest – بخش Techland
تاریخ انتشار: ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶
حوزه موضوعی: روابطعمومی فناوری، ارتباطات هوش مصنوعی، مدیریت روایت عمومی، پذیرش فناوری
شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) – هوش مصنوعی در ذهن بسیاری از مردم با چتباتها و ترس گره خورده است؛ موضوعی که باعث شده فناوریهایی که همین امروز ایمنی، بهرهوری و تابآوری اقتصادی را افزایش میدهند، کمتر دیده شوند.
در ایالات متحده شکافی فزاینده میان نوآوران فناوری و استفادهکنندگان از فناوری در حال شکلگیری است؛ شکافی که نشانه تغییر روایت عمومی درباره فناوری هوش مصنوعی است.
یک مطالعه اخیر مرکز پژوهشی پیو نشان میدهد که بسیاری از آمریکاییها هوش مصنوعی را عمدتاً با چتباتها یا مدلهای زبانی بزرگ مرتبط میدانند و نگاه منفیتری نسبت به این فناوریها دارند.
تیترهای رسانهای در واشنگتن و صنعت فناوری نیز این تصور را تقویت کردهاند که هوش مصنوعی فقط درباره چتجیپیتی، کلود، جعل عمیق، از دست رفتن مشاغل و مراکز داده است.
اما واقعیت این است که مردم حداقل یک دهه است از فناوریهای هوش مصنوعی استفاده میکنند؛ فقط آن را با این نام نمیشناختند.
این فناوریها زندگی مردم را ایمنتر، خنکتر و تأمین مواد غذایی را پایدارتر کردهاند.
هوش مصنوعی در سامانه جلوگیری از برخورد خودروها حضور دارد و جان انسانها را حفظ میکند.
در شبکه برق به حفظ پایداری سیستم کمک میکند؛ زمانی که میلیونها دستگاه تهویه مطبوع در موج گرما همزمان روشن میشوند.
در ماشینآلات کشاورزی به کشاورزان کمک میکند بدانند چه زمانی زمین آماده برداشت است و چه میزان آب برای حفظ محصول نیاز دارند.
همچنین در مدلهایی استفاده میشود که برای پیشبینی طوفانها، محاسبه ریسکهای مالی و شناسایی تهدیدهای احتمالی علیه امنیت ملی به کار میروند.
چگونه روایت فناوری هوش مصنوعی تغییر مسیر داد؟
پیشرفتهای چشمگیر مدلهای زبانی بزرگ در سال ۲۰۲۲ با ظهور چتجیپیتی و سپس عرضه کلود، جمینای و گروک، همزمان با بحثهای عمومی درباره تیکتاک و الگوریتمها اتفاق افتاد.
ترکیبی از هیجان، نگرانی و آسیبهای احتمالی اجتماعی باعث شد تصویری پیچیده و اغلب منفی از هوش مصنوعی شکل بگیرد.
در سال ۲۰۲۳، رهبران فناوری به کنگره آمریکا هشدار دادند که هوش مصنوعی میتواند «آسیب قابلتوجهی به جهان وارد کند».
این نگرانیها با دیدگاههایی که از سال ۲۰۱۷ توسط برخی مدیران فناوری درباره خطر وجودی هوش مصنوعی برای تمدن انسانی مطرح شده بود، ترکیب شد.
نوآوران فناوری روایت هوش مصنوعی را بیش از حد ساده کردند و همه فناوریهای مختلف را زیر یک واژه کلی یعنی «هوش مصنوعی» قرار دادند.
از آن زمان، جامعه و افکار عمومی همچنان گرفتار همین برداشت سادهشده باقی ماندهاند.
این روایت جدید اکنون به حوزههای دیگری نیز سرایت کرده است؛ یکی از بحثبرانگیزترین نمونهها، مراکز داده هستند.
یک نظرسنجی اخیر گالوپ نشان میدهد ۷۰ درصد آمریکاییها با ساخت مراکز داده هوش مصنوعی در مناطق محل زندگی خود مخالفاند. مهمترین نگرانیهای آنان شامل فشار بر شبکه برق، مصرف منابع زیستمحیطی و پیامدهای اقتصادی نامطلوب است.
مراکز داده تأسیساتی هستند که عمدتاً شامل تجهیزات الکترونیکی برای پردازش، ذخیره و انتقال اطلاعات دیجیتال هستند.
این مراکز از دهه ۱۹۴۰ وجود داشتهاند و با گسترش اینترنت در دهه ۱۹۹۰ رشد بیشتری پیدا کردند.
افزایش نیاز محاسباتی از سال ۲۰۲۲ نیز با روایت منفی درباره هوش مصنوعی همزمان شده است.
همانطور که میان فناوریهای مختلف هوش مصنوعی تفاوت وجود دارد، میان انواع مراکز داده نیز تفاوتهای مهمی دیده میشود.
تحلیل اخیر مؤسسه بروکینگز این تفاوتها را در دو گروه اصلی تقسیم کرده است:
نخست، مراکز داده اشتراکی که در آن شرکتهایی مانند بانکها فضای پردازشی اجاره میکنند تا اطلاعات را سریعتر مدیریت کنند.
دوم، مراکز داده عظیم یا ابرمقیاس که شرکتهای ابری مانند آمازون، گوگل، مایکروسافت و متا برای نیازهای خود ایجاد میکنند.
گروه دوم بیشترین ارتباط را با هوش مصنوعی دارد و در مرکز بحثهای منفی عمومی قرار گرفته است.
بر اساس همین دادهها، این مراکز همچنین احتمال بیشتری دارند که باعث ایجاد رشد قابل توجه اشتغال در اقتصادهای محلی شوند.
ضرورت انتقال تمرکز از رهبران فناوری به کاربران فناوری
صنعت فناوری و دولت آمریکا باید تمرکز خود را بر گسترش استفاده و پذیرش همه فناوریهای هوش مصنوعی قرار دهند، نه فقط مدلهای زبانی بزرگ.
روایت عمومی باید از واژههای مبهم و شعارهای فناورانه فاصله بگیرد و به سمت منافع ملموس حرکت کند.
دولتهای فدرال، ایالتی و محلی، همراه با رهبران صنعت، باید مفهوم واقعی هوش مصنوعی را بازتعریف کنند و نشان دهند که فناوریهای مختلف هوش مصنوعی چگونه میتوانند برای جامعه سودمند باشند.
روایت جدید باید از رهبران فناوری به سمت کسانی منتقل شود که مستقیماً از این فناوری بهره میبرند:
کشاورزی که تولید محصولش افزایش یافته است؛
کسبوکار کوچکی که با یک ابزار قابلفهم و مقرونبهصرفه توان رقابت پیدا کرده است؛
و شبکه برقی که در زمان موج گرما دچار فروپاشی نمیشود.
درباره نویسنده
آلیسون یزریل بیش از دو دهه در زمینه تدوین راهبردهای امنیت ملی آمریکا و مشاوره به تصمیمگیرندگان ارشد درباره چالشهای ژئوپلیتیکی و فناوریهای نوظهور فعالیت کرده است.
او در سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، دفتر مدیر اطلاعات ملی و وزارت امور خارجه آمریکا مسئولیتهای مدیریتی و تحلیلی داشته و پیشتر پژوهشگر و تحلیلگر مؤسسه سیاست علم و فناوری رند بوده است.
تمام دیدگاهها، تحلیلها و اظهارنظرهای مطرحشده در این مقاله متعلق به نویسنده است و دیدگاه رسمی دولت آمریکا محسوب نمیشود.
نکات کلیدی
- مشکل اصلی هوش مصنوعی در آمریکا کمبود فناوری نیست؛ بلکه بحران روایت و اعتماد عمومی است.
- مردم هوش مصنوعی را بیشتر با چتباتها و تهدیدها میشناسند تا کاربردهای واقعی.
- روابطعمومی باید میان انواع فناوریهای هوش مصنوعی تفاوت ایجاد کند.
- روایت ترسمحور باعث مقاومت اجتماعی در برابر مراکز داده و توسعه فناوری شده است.
- ارتباطات هوش مصنوعی باید از «رهبران فناوری» به «کاربران واقعی فناوری» منتقل شود.
- داستانهای انسانی، ابزار اصلی بازسازی اعتماد عمومی به هوش مصنوعی هستند.
- روابطعمومی آینده هوش مصنوعی، روابطعمومی اعتماد، آموزش و پذیرش اجتماعی است.
پرسش و پاسخ
چرا هوش مصنوعی به راهبرد روابطعمومی جدید نیاز دارد؟
زیرا تصویر عمومی هوش مصنوعی بیشتر تحت تأثیر ترس از چتباتها، حذف مشاغل و تهدیدهای فناوری قرار گرفته است، در حالی که کاربردهای واقعی آن در افزایش ایمنی، بهرهوری و حل مسائل اجتماعی کمتر دیده شده است.
مهمترین وظیفه روابطعمومی در حوزه هوش مصنوعی چیست؟
ایجاد اعتماد عمومی، توضیح ساده و شفاف مزایای فناوری و انتقال روایت از شرکتهای فناوری به کاربران واقعی است.
پ چرا مردم نسبت به مراکز داده هوش مصنوعی نگرانی دارند؟
نگرانیها بیشتر به مصرف انرژی، اثرات زیستمحیطی و برداشت منفی عمومی از هوش مصنوعی مرتبط است.