برگزاری جام جهانی ۲۰۲۶ فراتر از یک رویداد ورزشی، یک چالش عظیم لجستیکی و مهندسی است که فیفا با استفاده از تکنولوژیهای پیشرفته در زمینه پرورش و نگهداری چمن به آن پاسخ داده است. برای اطمینان از عملکرد یکسان و استاندارد در ۱۶ استادیوم مختلف، محققان کشاورزی روشی ابداعی برای پرورش چمن روی لایههای پلاستیکی توسعه دادهاند که باعث تقویت ریشهزنی جانبی و استقرار سریعتر چمن در زمینهای شنی میشود.
مدیریت زنجیره تأمین و لجستیک در این پروژه نقشی حیاتی دارد؛ چرا که برای هر استادیوم بیش از ۲۷ کامیون یخچالدار وظیفه دارند این محصول حساس کشاورزی را در دمای کنترلشده تا مسافتهای طولانی منتقل کنند.
هدف نهایی تمامی این فرآیندهای پیچیده مهندسی و ارتباطات راهبردی میان مزارع تخصصی، تیمهای نصب و مدیران استادیوم، ارائه تجربهای بینقص برای بازیکنان است تا در طول مسابقات، کیفیت زمین بازی دغدغهای برای آنها نباشد.
این سطح از دقت در برنامهریزی، نمونهای بارز از مدیریت دقیق در پروژههای جهانی است که ترکیبی از علوم کشاورزی، لجستیک پیشرفته و مدیریت ذینفعان را برای تحقق استانداردهای بالای ورزشی به کار گرفته است. تمرکز بر یکپارچگی تجربه کاربری و حفظ استانداردهای عملکردی، اصلیترین محور اقدامات فیفا برای به یاد ماندنی کردن این تورنمنت جهانی محسوب میشود.
- نویسنده: جرمی دریفوس و جسیکا اورویگ (ترجمه و بومیسازی: هانیه باقریان، متخصص روابطعمومی و ارتباطات)
- تاریخ انتشار: ۷ تیر ۱۴۰۵ (۲۷ ژوئن ۲۰۲۶)
- منبع انگلیسی: Business Insider
- منبع فارسی: شارا – شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران
شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) || یکی از حیاتیترین اجزای زیرساختی جام جهانی فوتبال، چیزی است که شاید اکثر تماشاگران حتی متوجه آن نشوند: سطح زمین بازی؛ سطحی که با مهندسی دقیق از چمن طبیعی و الیاف مصنوعی ساخته شده است.
جام جهانی ۲۰۲۶ در ۱۶ شهر مختلف در کشورهای مکزیک، ایالات متحده و کانادا برگزار خواهد شد. این شهرها دارای اقلیمها، ارتفاع از سطح دریا و طراحیهای استادیوم متفاوتی هستند که همگی بر نحوه رشد و عملکرد چمن تأثیر میگذارند. پژوهشگران دانشگاه تنسی و دانشگاه ایالتی میشیگان سالهاست که به فدراسیون جهانی فوتبال (فیفا) کمک میکنند تا راهکارهایی برای یکسانسازی کیفیت زمین در هر استادیوم، چه در میامی و چه در مکزیکو سیتی، پیدا کنند.
لجستیک این فرآیند برای استادیومهای مسقف در شهرهایی نظیر آتلانتا، دالاس، هیوستون، لسآنجلس و ونکوور که چمن در آنها امکان رشد زیر نور طبیعی خورشید را ندارد، بهمراتب پیچیدهتر است. هر استادیوم جام جهانی به حدود ۸۴ تا ۸۷ هزار فوت مربع (تقریباً ۸ هزار متر مربع) چمن نیاز دارد که بهصورت قطعات بزرگ از پیشکشتشده آماده و در زمین پهن میشود. نصب این حجم از چمن مستلزم استفاده از ۲۷ تا ۳۰ کامیون یخچالدار برای هر استادیوم است.
جان سوروچان، استاد ممتاز علوم چمن در دانشگاه تنسی، به بیزینس اینسایدر گفت: «چمن مانند هر محصول کشاورزی دیگری نیازمند مراقبت است.» کامیونهای یخچالدار دمای هوا را پایین نگه میدارند تا چمن در طول مسیر حملونقل گرم نشود، فاسد نگردد و کیفیت خود را از دست ندهد. در دنیای امروز، مدیریت زنجیره تأمین و لجستیک از ارکان اصلی موفقیت در رویدادهای بزرگ محسوب میشود و فیفا نیز با بهرهگیری از مزارع تخصصی که یک سال برای آمادهسازی چمن تورنمنت وقت صرف کردهاند، ریسکهای احتمالی را به حداقل رسانده است.
جالب اینجاست که همه شهرهای میزبان، چمن خود را از مناطق نزدیک تأمین نمیکنند. حدود ۳۰ روز قبل از اولین مسابقه در هر استادیوم، تیمهای اجرایی چمن را برداشت کرده، در کامیونهای یخچالدار بارگیری میکنند و آن را تا مسافت هزار و ۲۰۰ مایلی برای نصب حمل میکنند. برای نمونه، چمنِ فصلِ سرد برای بازیهای آتلانتا، دالاس و هیوستون در مزرعهای در دنور پرورش یافته است. در همین حال، چمن لسآنجلس از مزرعهای در ایالت واشنگتن تأمین میشود، در حالی که ونکوور چمن خود را از مزرعهای در فاصله یکساعتی تهیه میکند.
روش تولید این چمنها نیز متفاوت از چمنهای رایج است. بهجای رشد مستقیم در خاک، چمنهای جام جهانی بر روی لایهای از پلاستیک کشت میشوند. این مانع پلاستیکی از رشد ریشهها به سمت پایین جلوگیری کرده و آنها را مجبور میکند بهصورت جانبی گسترش یابند. هنگام برداشت، کارگران چمن را از روی پلاستیک جدا میکنند، نه اینکه ریشهها را برش دهند. این کار باعث میشود سیستم ریشهای سالم باقی بماند، استرس وارد بر گیاه کاهش یابد و پس از پهن شدن در بستر شنی استادیوم، بهسرعت مستقر شود. این سطح از دقت در اجرای پروژههای بزرگ، نمونه بارز تأثیر ارتباطات راهبردی در هماهنگسازی ذینفعان متعدد و دستیابی به استانداردهای جهانی است.
هر رول چمن بسیار سنگین است؛ حدود ۱ تا ۱.۲ متر عرض و ۱۰ تا ۱۵ متر طول دارد و وزن برخی از آنها به ۹۰۰ کیلوگرم میرسد. فیفا هر زمین را حداقل ۳ تا ۴ هفته پیش از اولین مسابقه نصب میکند تا فرصت کافی برای ریشهدوانی در بستر شنی فراهم شود. برای تماشاگران، تمام این تلاشها در زمان شروع بازی باید نامرئی باشد و دقیقاً هدف همین است. سوروچان میگوید: «بازیکنان نباید اصلاً به زمین فکر کنند. وقتی توپ را شوت میکنند، باید روان حرکت کند و وقتی به زمین میخورد، باید بهطور یکنواخت جهش داشته باشد.» هدف نهایی این است که سطح زمین در تمام استادیومها یکسان باشد تا جام جهانی در خاطرهها به عنوان تورنمنت فوتبال باقی بماند، نه چمن زمین.
نکات کلیدی
- استفاده از ۲۷ تا ۳۰ کامیون یخچالدار برای حمل چمنِ هر استادیوم بهمنظور حفظ کیفیت.
- حمل چمن تا مسافتهای طولانی (تا هزار و ۲۰۰ مایل) برای تضمین یکسانسازی کیفیت زمینها.
- کشت اختصاصی چمن روی لایه پلاستیکی برای تقویت سیستم ریشهای جانبی و کاهش استرس گیاه.
- نصب چمن حداقل ۳ تا ۴ هفته پیش از مسابقات برای تطبیق کامل با بستر شنی استادیوم.
- بهکارگیری مهندسی پیشرفته برای یکسانسازی عملکرد فیزیکی زمین در ۱۶ شهر با اقلیمهای متفاوت.
- اهمیت نامرئی بودن فرآیند فنی برای بازیکنان و تمرکز صرف بر کیفیت بازی فوتبال.
- تطبیق استانداردهای سختگیرانه لجستیک با نیازهای بیولوژیکی محصولات کشاورزی در مقیاس صنعتی.