افزایش محدودیت اینترنت و اختلال در دسترسی به شبکه جهانی، نگرانیهای گستردهای درباره امنیت سایبری و پایداری زیرساختهای دیجیتال ایجاد کرده است.
مقامهای وزارت ارتباطات هشدار دادهاند که قطع طولانیمدت اینترنت، سامانهها را از بهروزرسانیهای امنیتی و پایش جهانی محروم میکند و احتمال نفوذ سایبری را افزایش میدهد.
در هفتههای اخیر صدها وبسایت هدف حملات سایبری قرار گرفتهاند و خسارت قابلتوجهی به اقتصاد دیجیتال وارد شده است.
کارشناسان معتقدند امنیت شبکه در عصر دیجیتال نیازمند اتصال پایدار، دفاع سایبری هوشمند و نظارت مداوم است و محدودسازی ارتباطات میتواند زیرساختها را در برابر تهدیدهای سایبری آسیبپذیرتر کند.
در گذشته و در مواجهه با شرایط بحرانی، قطع ارتباطات عمدتاً به عنوان یک راهکار دفاعی برای کنترل اوضاع تلقی میشد؛ اما با گذشت زمان و درهمتنیدگی عمیق زیرساختهای حیاتی با شبکه جهانی، این رویکرد سنتی اکنون خود به یک چالش امنیتی جدید تبدیل شده است. این موضوع به ویژه در شرایطی که اینترنت بیش از دو ماه است با محدودیت گسترده و اختلال در دسترسی به سرویسهای بینالمللی مواجه شده و تبعات اقتصادی سنگینی برای کسبوکارهای آنلاین و استارتاپها به همراه داشته، اهمیت مضاعفی یافته است.
در همین راستا، احسان چیتساز، «معاون سیاستگذاری و برنامهریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات»، در نشست خبری امروز (۱۹ اردیبهشت) به صراحت به این تغییر رویکرد اشاره کرد. وی با تاکید بر اینکه قطع شبکه در میانه محدودیتهای گسترده فعلی خطرات سایبری را افزایش میدهد، گفت: «قطع اینترنت فقط در بازههای زمانی کوتاه میتواند کمک کند و در بلندمدت تهدید امنیتی است.»
دلیل این امر در ماهیت شبکههای کامپیوتری نهفته است. بر اساس توضیحات وی، در دورههای قطع اینترنت، سیستمها از پایشهای مستمر و بهروزرسانیهای امنیتی جهانی محروم میمانند و بسیاری از حفرههای امنیتی شناسایی میشوند. خطر اصلی زمانی رخ میدهد که اتصال دوباره برقرار میشود؛ در این لحظه، امکان سوءاستفاده از این آسیبپذیریها برای نفوذ و حمله به زیرساختهای حیاتی کشور توسط مهاجمان سایبری فراهم میشود. به عبارتی، تداوم محدودیتهای ارتباطی، هم شبکههای زیرساختی و هم کاربران را در برابر حملات سایبری آسیبپذیرتر میکند.
این هشدارها در حالی مطرح میشود که طی هفتههای اخیر و در جریان جنگ ۴۰ روزه گذشته، حملات سایبری به زیرساختهای ارتباطی کشور به شدت افزایش یافته است. به گفته مقامات وزارت ارتباطات به نقل از روزنامه شرق، در این دوره بیش از ۵۰۰ سایت هدف حملات سایبری قرار گرفتهاند که نتیجه آن، تحمیل میلیاردها تومان خسارت به بخش ارتباطات و اقتصاد دیجیتال کشور بوده است.
این وضعیت نشان میدهد که در عصر دیجیتال کنونی، امنیت سایبری نیازمند پویایی و ارتباط مستمر شبکهای است و خاموشی شبکه، بیش از آنکه یک سپر دفاعی باشد، پاشنه آشیلی برای امنیت زیرساختها محسوب میشود.