شبکه‌های اجتماعی زیر فشار فزاینده به‌دلیل نقض حریم خصوصی کودکان؛ جریمه ۴۰۰ میلیون دلاری تیک‌تاک
افزایش اقدامات قانونی علیه تیک‌تاک و متا نشان می‌دهد که حفاظت از حریم خصوصی، سلامت روان و ایمنی کودکان در شبکه‌های اجتماعی به یک مطالبه جدی جهانی تبدیل شده است و پلتفرم‌ها بیش از گذشته در برابر نحوه طراحی و عملکرد خدمات خود برای کاربران کم‌سن‌وسال پاسخگو هستند.

شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی‌ ایران (شارا)تیک‌تاک برای پایان دادن به پرونده اتهام نقض حریم خصوصی کودکان در آمریکا، با پرداخت ۴۰۰ میلیون دلار موافقت کرد؛ یکی از بزرگ‌ترین جریمه‌ها در چارچوب قوانین حمایت از کودکان.

این پرونده در حالی مطرح شده که کشورهای مختلف، از آمریکا و اتحادیه اروپا تا استرالیا و بریتانیا، در حال تشدید مقررات برای حفاظت از کودکان در فضای آنلاین هستند.

در سوی دیگر، متا نیز با پرونده‌های حقوقی متعددی درباره تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر سلامت روان و رفتار کاربران جوان مواجه است.

🔹 حریم خصوصی کودکان
🔹 امنیت آنلاین
🔹 مسئولیت پلتفرم‌ها
🔹 کنترل والدین
🔹 سلامت روان

پیام روشن است: عصر مسئولیت‌گریزی پلتفرم‌های اجتماعی در قبال کودکان رو به پایان است.


عنوان اصلی: Social media companies increasingly under fire for violations of children’s privacy
منبع: Bizcommunity
تاریخ انتشار: ۲۴ اوت ۲۰۲۶
موضوع: حریم خصوصی کودکان، شبکه‌های اجتماعی، تیک‌تاک، متا، قوانین حمایت از کودکان و ایمنی آنلاین


شرکت‌های شبکه‌های اجتماعی بیش از پیش به‌دلیل نقض حریم خصوصی کودکان تحت فشار قرار گرفته‌اند

وزارت دادگستری ایالات متحده اعلام کرده است که تیک‌تاک با پرداخت ۴۰۰ میلیون دلار برای حل‌وفصل اتهام‌های مربوط به نقض حریم خصوصی کودکان استفاده‌کننده از این اپلیکیشن موافقت کرده است. این مبلغ یکی از بزرگ‌ترین جریمه‌هایی است که تاکنون بر اساس قوانین آمریکا برای حمایت از کودکان تعیین شده است.

وزارت دادگستری آمریکا پیش‌تر از تیک‌تاک و شرکت مادر آن، بایت‌دنس، به‌دلیل نحوه رعایت قانون حفاظت از حریم خصوصی کودکان در فضای آنلاین شکایت کرده بود.

بر اساس توافق انجام‌شده، تیک‌تاک باید ۳۰۰ میلیون دلار را به‌صورت فوری پرداخت کند و ۱۰۰ میلیون دلار دیگر را در مرحله بعد بپردازد.

از زمانی که وزارت دادگستری آمریکا در سال ۲۰۲۴ شکایت خود را مطرح کرد، تیک‌تاک برخی از رویه‌های خود را تغییر داده است. این شرکت اقداماتی از جمله تقویت تدابیر حفاظتی برای کاربران کم‌سن‌وسال، سخت‌گیری بیشتر در کنترل سن کاربران و افزایش نظارت والدین را اجرا کرده است.

وزارت دادگستری اعلام کرده است که این تغییرات با منافع عمومی و ضرورت حفاظت بهتر از میلیون‌ها خانواده آمریکایی که از تیک‌تاک استفاده می‌کنند، همسو است.

این پرونده در ادامه تخلفاتی شکل گرفت که پیش‌تر توسط Musical.ly، پلتفرمی که بعدها در تیک‌تاک ادغام شد، رخ داده بود.

کمیسیون تجارت فدرال آمریکا در سال ۲۰۱۹ نیز Musical.ly را به‌دلیل جمع‌آوری غیرقانونی اطلاعات شخصی افراد کم‌سن‌وسال جریمه کرده بود.

تیک‌تاک درباره توافق انجام‌شده با وزارت دادگستری آمریکا اظهار نظری نکرده است.

کودکان چگونه از شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند؟

با افزایش نگرانی‌ها درباره قرار گرفتن کودکان در معرض محیط‌های آسیب‌زای آنلاین، دولت‌های سراسر جهان در حال بازنگری در نحوه حضور و فعالیت کودکان در پلتفرم‌های دیجیتال هستند.

چندین کشور اروپایی در حال بررسی اقدامات سخت‌گیرانه‌تر برای افزایش ایمنی آنلاین هستند. در بریتانیا و دیگر کشورها نیز بحث درباره محدودیت سنی، مسئولیت‌پذیری پلتفرم‌ها و کنترل والدین همچنان ادامه دارد.

استرالیا نیز دسترسی کودکان زیر ۱۶ سال به شبکه‌های اجتماعی را ممنوع کرده است.

پژوهش‌های انجام‌شده از سال ۲۰۱۰ توسط واحد پژوهش جوانان (YRU) وابسته به دفتر تحقیقات بازار، از افزایش مواجهه کودکان با خشونت، زورگویی سایبری، سوءاستفاده و محتوای جنسی صریح حکایت دارد.

چنین مواجهه‌ای می‌تواند بر سلامت روان، رفاه عاطفی، رفتار و رشد اجتماعی کودکان تأثیر منفی بگذارد.

حامیان مقررات سخت‌گیرانه‌تر معتقدند آسیب‌پذیری کودکان در دوران رشد، ضرورت ایجاد حمایت‌های بیشتر از آنها را توجیه می‌کند؛ دست‌کم تا زمانی که کودکان آمادگی بیشتری برای استفاده ایمن و مسئولانه از پلتفرم‌های دیجیتال پیدا کنند.

یافته‌های مقدماتی کمیسیون اروپا درباره تیک‌تاک

کمیسیون اروپا در اوایل ماه ژوئیه اعلام کرد که بر اساس یافته‌های مقدماتی، تیک‌تاک ممکن است با قانون خدمات دیجیتال اتحادیه اروپا (DSA) مغایرت داشته باشد؛ زیرا نتوانسته است حفاظت کافی از ایمنی و حریم خصوصی کاربران کم‌سن‌وسال را تضمین کند.

این پرونده چهارمین اتهام مطرح‌شده علیه تیک‌تاک در فاصله‌ای حدوداً دو ساله محسوب می‌شود و این پلتفرم متعلق به بایت‌دنس را در معرض جریمه‌ای قرار می‌دهد که می‌تواند تا ۶ درصد از گردش مالی سالانه جهانی شرکت باشد.

پرونده‌های متا

تیک‌تاک تنها شرکت فعال در حوزه شبکه‌های اجتماعی نیست که به‌دلیل سیاست‌های مربوط به حفاظت از کودکان با فشار قانونی مواجه شده است.

متا، مالک فیس‌بوک و اینستاگرام، با مجموعه‌ای از اقدامات قانونی و نظارتی در اروپا و سایر نقاط جهان روبه‌رو است.

در کالیفرنیا، دادگاهی به ادعاهایی رسیدگی کرده است که بر اساس آنها متا پلتفرم‌های خود را به‌گونه‌ای طراحی کرده که برای کاربران جوان اعتیادآور باشد. این پرونده یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های حقوقی پیش روی این شرکت محسوب می‌شود.

گزارش‌ها حاکی است که پرونده قضایی در آمریکا می‌تواند متا را با مطالبه ۱.۴ تریلیون دلار خسارت مواجه کند و رسیدگی به آن نیز شش تا هشت هفته به طول بینجامد.

چهار ایالت آمریکا که این پرونده را در دادگاه پیگیری می‌کنند، میلیاردها دلار خسارت از متا مطالبه کرده‌اند. این ایالت‌ها از طرف گروهی متشکل از ۲۹ ایالت اقدام کرده‌اند که در سال ۲۰۲۳ علیه متا طرح دعوا کردند و این شرکت را به نقض قوانین مربوط به حریم خصوصی و حمایت از کودکان متهم کردند.

دادستان‌های کل ایالت‌های پیگیر پرونده، علاوه بر مطالبه خسارت مالی، از دادگاه خواسته‌اند متا را ملزم کند تغییراتی در پلتفرم‌های خود ایجاد کند تا حفاظت بیشتری از کاربران جوان شبکه‌های اجتماعی فراهم شود.

از جمله اقدامات پیشنهادی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • ایجاد فرایند احراز هویت والدین برای کاربران نوجوان؛
  • تغییر الگوریتم‌هایی که از نظر شاکیان بر سازوکار پاداش و ترشح دوپامین تأثیر می‌گذارند؛
  • حذف فیلترهای تصویری برای تصاویر شخصی کاربران؛
  • جلوگیری از ایجاد چندین حساب کاربری توسط یک فرد؛
  • پایان دادن به قابلیت پیام‌ها و پست‌های ناپدیدشونده.

به گزارش الجزیره، انتظار می‌رود مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، به همراه رئیس اینستاگرام در دادگاه شهادت دهد.

این دومین بار در سال ۲۰۲۶ خواهد بود که بنیان‌گذار فیس‌بوک در دادگاه حاضر می‌شود. او در فوریه ۲۰۲۶ نیز در دادگاهی در لس‌آنجلس درباره اتهام‌های مشابه علیه متا شهادت داده بود.

متا در ماه مارس نیز در یک پرونده چندمیلیون‌دلاری که از سوی یک زن جوان با نام اختصاری KGM مطرح شده بود، شکست خورد. این پرونده به ویژگی‌های پلتفرم‌های متا و ارتباط آنها با اعتیاد کاربران جوان مربوط می‌شد.

اوایل ماه اوت نیز قاضی دادگاهی در نیومکزیکو متا را به پرداخت ۵۶۷ میلیون دلار وادار کرد و از این شرکت خواست نحوه عملکرد پلتفرم‌های خود برای کاربران جوان در این ایالت را تغییر دهد. دادگاه متا را مسئول آسیب واردشده به سلامت روان کودکان دانسته بود.

در جریان این پرونده قضایی، معترضان و فعالان اجتماعی مقابل ساختمان دادگاه تجمع کردند. شماری از والدین نیز اعلام کردند که شبکه‌های اجتماعی در مرگ فرزندان آنها نقش داشته‌اند.