موج تازه ادغام و تملک در صنعت فناوری
شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی ایران (شارا) – بازار فناوری در روزهای پایانی اکتبر ۲۰۲۶ شاهد دو معامله مهم بود که بار دیگر توجه‌ها را به راهبردهای خرید شرکت‌ها، تغییر ارزش‌گذاری کسب‌وکارها و نقش هوش مصنوعی در بازسازی صنایع جلب کرد. دوردش برای خرید اینستاکارت با ارزشی حدود ۱۷ میلیارد دلار به توافق رسیده و جاش کوشنر نیز از طریق ترایو هولدینگز، خرید شرکت ای‌دی‌تی را به ارزش ۷٫۶ میلیارد دلار اعلام کرده است.
این معاملات در شرایطی انجام می‌شوند که بسیاری از شرکت‌هایی که در دوران همه‌گیری کرونا رشد چشمگیری داشتند، اکنون با تغییر شرایط بازار و کاهش ارزش خود مواجه‌اند. چنین وضعیتی برای خریداران فرصت‌هایی ایجاد می‌کند تا کسب‌وکارهای دارای ظرفیت رشد را با هزینه‌ای کمتر از برآوردهای گذشته به دست آورند.
اینستاکارت؛ معامله‌ای با قیمتی متفاوت از گذشته
ارزش معامله دوردش و اینستاکارت در مقایسه با مذاکرات سال ۲۰۲۱، تغییر چشمگیری را نشان می‌دهد. در آن زمان، دوردش خرید اینستاکارت را با ارزشی بیش از ۴۰ میلیارد دلار بررسی می‌کرد؛ اما اکنون رقم اعلام‌شده برای این معامله حدود ۱۷ میلیارد دلار است.
با وجود کاهش ارزش‌گذاری نسبت به گذشته، عملکرد اینستاکارت همچنان نشانه‌هایی از ظرفیت اقتصادی این کسب‌وکار را نشان می‌دهد. فروش شرکت در سه‌ماهه سوم ۱۷ درصد رشد کرده و میزان وجه نقد ایجادشده آن در همین دوره از ۳۰۰ میلیون دلار فراتر رفته است.
خرید اینستاکارت می‌تواند به رفع مشکلات مدیریتی این شرکت نیز کمک کند. اینستاکارت پس از خروج فیدجی سیمو از سمت مدیرعاملی در سال ۲۰۲۵، با چالش‌هایی در زمینه جهت‌گیری مدیریتی مواجه بوده است. بااین‌حال، رقابت با بازیگران بزرگی مانند والمارت و آمازون همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی آن خواهد بود.
سیاست‌های نظارتی و شتاب معاملات شرکتی
یکی از محورهای مهم تحلیل اینفورمیشن، تأثیر سیاست‌های دولت آمریکا بر معاملات ادغام و تملک است. نگرانی درباره دریافت تأییدیه‌های نظارتی در دوران دولت جو بایدن، از جمله عواملی بود که به گفته گزارش، بر تصمیم دوردش در سال ۲۰۲۱ تأثیر گذاشت.
اکنون، با تغییر فضای سیاسی و نظارتی، شرکت‌ها ممکن است فرصت بیشتری برای انجام معاملات بزرگ داشته باشند. در مقابل، احتمال تغییر دوباره شرایط سیاسی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای می‌تواند انگیزه‌ای برای تسریع معاملات ایجاد کند.
زهران ممدانی، شهردار نیویورک، از معامله دوردش و اینستاکارت انتقاد کرده و گفته است چنین اقداماتی ممکن است به افزایش قیمت‌ها برای مصرف‌کنندگان و تشدید استثمار نیروی کار منجر شوند. این دیدگاه نشان می‌دهد ادغام شرکت‌ها علاوه بر ملاحظات مالی، با موضوعاتی مانند رقابت، حقوق مصرف‌کنندگان و شرایط نیروی کار نیز ارتباط دارد.
هوش مصنوعی؛ انگیزه‌ای برای بازسازی کسب‌وکارهای قدیمی
معامله ای‌دی‌تی از منظر دیگری اهمیت دارد. جاش کوشنر از طریق ترایو هولدینگز، شرکتی فعال در زمینه سامانه‌های امنیت خانگی را با ارزشی معادل ۷٫۶ میلیارد دلار خریداری کرده است. به باور نویسنده گزارش، یکی از انگیزه‌های احتمالی چنین معاملاتی می‌تواند استفاده از هوش مصنوعی برای نوسازی کسب‌وکارهای سنتی باشد.
این رویکرد نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران ممکن است به‌جای تمرکز صرف بر شرکت‌های فناوری جدید، به سراغ کسب‌وکارهای تثبیت‌شده‌ای بروند که ظرفیت استفاده از هوش مصنوعی برای بهبود عملیات، توسعه محصولات و افزایش رقابت‌پذیری را دارند.
رشد رایانش ابری و نگرانی سرمایه‌گذاران
در بخش دیگری از گزارش، عملکرد مالی آمازون و گوگل بررسی شده است. آمازون اعلام کرده درآمد واحد خدمات وب این شرکت در سه‌ماهه سوم با رشد ۳۹ درصدی به ۴۵٫۹۸ میلیارد دلار رسیده است. این شرکت همچنین پیش‌بینی کرده نرخ رشد این واحد در سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸ از ۴۰ درصد فراتر برود.
بااین‌حال، سهام آمازون در معاملات پس از پایان ساعات رسمی بازار بیش از ۶ درصد کاهش یافت. مجموع فروش خالص شرکت ۲۰۱٫۹ میلیارد دلار بود که نسبت به سال قبل ۱۲ درصد افزایش داشت، اما سود خالص آن به ۲۰٫۷ میلیارد دلار رسید و اندکی کاهش یافت.
آمازون همچنین برآورد مخارج سرمایه‌ای خود برای سال ۲۰۲۶ را در سطح ۲۲۰ میلیارد دلار حفظ کرده است؛ رقمی که بخش عمده آن به سرمایه‌گذاری در مراکز داده اختصاص می‌یابد.
گوگل نیز با واکنش منفی سرمایه‌گذاران روبه‌رو شد و سهام آن ۱۲ درصد کاهش یافت. درحالی‌که درآمد بخش رایانش ابری این شرکت دو برابر شده بود، رشد کند درآمدهای کسب‌وکار اصلی تبلیغات جست‌وجویی توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرد.
مسئله اصلی؛ بازده اقتصادی سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی
واکنش بازارهای مالی نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران صرفاً به رشد درآمد شرکت‌های فناوری توجه نمی‌کنند. آن‌ها می‌خواهند بدانند سرمایه‌گذاری‌های سنگین در هوش مصنوعی و زیرساخت‌های موردنیاز آن تا چه اندازه می‌تواند به درآمد و سود پایدار منجر شود.
افزایش هزینه‌های مراکز داده، توسعه زیرساخت‌های محاسباتی و رقابت برای گسترش خدمات هوش مصنوعی، نیاز به سرمایه‌گذاری‌های بزرگ را افزایش داده است. در چنین شرایطی، حتی رشد قابل‌توجه درآمدهای رایانش ابری نیز ممکن است برای متقاعد کردن بازار کافی نباشد.
جمع‌بندی
گزارش اینفورمیشن تصویری از دو روند هم‌زمان در صنعت فناوری ارائه می‌دهد: از یک سو، شرکت‌ها برای بهره‌برداری از فرصت‌های ناشی از تغییر ارزش‌گذاری‌ها، ادغام و تملک را دنبال می‌کنند؛ از سوی دیگر، سرمایه‌گذاران نسبت به هزینه‌های توسعه هوش مصنوعی و پایداری بازده اقتصادی آن حساس‌تر شده‌اند.
برای مدیران کسب‌وکار و روابط‌عمومی، این تحولات اهمیت ارتباطات شفاف درباره راهبردهای سرمایه‌گذاری، اهداف معاملات و نتایج واقعی استفاده از فناوری را برجسته می‌کند. در فضایی که انتظارات بازار به‌سرعت تغییر می‌کند، توانایی توضیح روشن ارزش اقتصادی و راهبردی تصمیم‌های سازمانی می‌تواند در حفظ اعتماد سرمایه‌گذاران و سایر ذی‌نفعان نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
منبع: اینفورمیشن، خبرنامه بریفینگ، ۲۹ اکتبر ۲۰۲۶.