مخالفت با مراکز داده فقط یک مشکل ارتباطی نیست. نگرانی درباره مصرف آب و برق، هزینه‌های زندگی، استفاده از زمین و پیامدهای زیست‌محیطی نیز بر نگرش جوامع محلی اثر می‌گذارد.
مقاله بریتنی برنستاین در نشریه نشنال ریویو نشان می‌دهد که جلب حمایت عمومی به گفت‌وگوی زودهنگام، شفافیت، رسیدگی واقعی به نگرانی‌ها، ارائه منافع ملموس به جامعه و حفظ روابط بلندمدت نیاز دارد.
پیام اصلی برای مدیران روابط عمومی روشن است: برای جلب اعتماد مردم، فقط پیام را تغییر ندهید؛ مسئله‌ای را که مردم درباره آن نگران‌اند، حل کنید.
شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی ایران (شارا) – مخالفت گسترده با مراکز داده هوش مصنوعی به چالشی جدی برای روابط‌عمومی تبدیل شده است. نگرانی درباره مصرف آب و برق، هزینه‌های خدمات عمومی، تغییر کاربری زمین و پیامدهای زیست‌محیطی نشان می‌دهد که جلب حمایت مردم صرفاً با اطلاع‌رسانی یا تغییر پیام‌های تبلیغاتی امکان‌پذیر نیست.
بریتنی برنستاین در مقاله‌ای در نشریه نشنال ریویو، اختلاف‌نظر متخصصان درباره علت مخالفت با مراکز داده را بررسی می‌کند. برخی این مسئله را ناشی از ضعف پیام‌رسانی می‌دانند، درحالی‌که گروهی دیگر بر نگرانی‌های واقعی جوامع محلی تأکید می‌کنند. جان دیویس، راهبردپرداز ارتباطات، معتقد است هر دو عامل نقش دارند: صنعت باید ارتباطات خود را بهبود دهد و هم‌زمان در شیوه توسعه پروژه‌ها تغییرات واقعی ایجاد کند.
گفت‌وگو باید پیش از اعلام پروژه آغاز شود
یکی از مهم‌ترین درس‌های مقاله این است که ارتباط با جامعه محلی نباید به زمان آغاز ساخت‌وساز یا بروز اعتراض‌ها موکول شود. توسعه‌دهندگان باید پیش از اعلام عمومی پروژه، با ساکنان و رهبران محلی گفت‌وگو کنند و اولویت‌های آنان را بشناسند.
نمونه پروژه مرکز داده پورت واشینگتن نشان می‌دهد که شناسایی نگرانی‌هایی مانند استفاده از انرژی تجدیدپذیر، اشتغال و آثار مالیاتی می‌تواند به طراحی پیام‌های ارتباطی متناسب‌تر کمک کند.
حل مسئله مهم‌تر از اصلاح پیام است
مصرف آب و برق از مهم‌ترین موضوعات مورد اختلاف درباره مراکز داده است. استفاده از سامانه‌های خنک‌سازی کم‌مصرف، سرمایه‌گذاری در انرژی پاک و شفاف‌سازی درباره آثار پروژه بر شبکه برق می‌تواند بخشی از نگرانی‌ها را کاهش دهد؛ البته هیچ‌یک از این اقدامات نباید بدون شواهد و تعهدات روشن، تضمین‌کننده کاهش هزینه‌ها یا بهبود زیرساخت‌ها معرفی شود.
در همین زمینه، مایکروسافت الگویی با اولویت جامعه محلی معرفی کرده است که بر پرداخت هزینه برق ناشی از تأسیسات، کاهش و جبران مصرف آب، ایجاد شغل، افزایش درآمد مالیاتی و سرمایه‌گذاری محلی تأکید دارد.
فرانک شاو، مدیر ارشد ارتباطات این شرکت، بر اهمیت اقدام عملی تأکید کرده است: نتایج ارتباطی زمانی بهتر می‌شوند که سازمان‌ها برای حل مسئله برنامه‌های مشخصی داشته باشند، نه اینکه فقط پیام‌های خود را تغییر دهند.
منافع جامعه محلی باید ملموس باشد
توافق‌نامه‌های منافع جامعه محلی می‌توانند بخشی از راه‌حل باشند. این توافق‌ها ممکن است تعهداتی برای کمک به تأمین مالی مدارس، ایستگاه‌های آتش‌نشانی یا دیگر زیرساخت‌های عمومی در بر داشته باشند.
بااین‌حال، ارائه منافع اقتصادی به‌تنهایی به معنای رفع همه نگرانی‌ها نیست. تجربه پورت واشینگتن نشان می‌دهد که حتی پس از موافقت با یک پروژه، ممکن است مردم خواستار مشارکت بیشتر در تصمیم‌گیری درباره طرح‌های بزرگ آینده باشند.
اعتمادسازی یک فرایند بلندمدت است
به اعتقاد متخصصان نقل‌شده در مقاله، هر مرکز داده باید متناسب با نیازها و نگرانی‌های جامعه‌ای که در آن ساخته می‌شود، ارزیابی و معرفی شود. کارزارهای عمومی و پیام‌های یکسان نمی‌توانند جایگزین ارتباط محلی و پاسخ‌گویی مستقیم شوند.
همچنین مسئولیت شرکت پس از دریافت مجوز پایان نمی‌یابد. حضور مستمر در جامعه، پاسخ‌گویی به نگرانی‌ها و عمل به تعهدات، بخش مهمی از فرایند حفظ اعتماد عمومی است.
مخالفت با مراکز داده لزوماً مخالفت با هوش مصنوعی نیست
بر اساس نظرسنجی دانشگاه ماساچوست امهرست که در مقاله به آن استناد شده است، ۲۸ درصد پاسخ‌دهندگان نگرانی‌های زیست‌محیطی یا مصرف منابع طبیعی را مطرح کردند؛ ۱۵ درصد به استفاده از زمین و اختلال در زندگی محلی اشاره داشتند و ۱۰ درصد از تأثیر مراکز داده بر قبوض خدمات عمومی و هزینه‌ها گفتند. در مقابل، ۱۳ درصد بی‌اعتمادی عمومی به هوش مصنوعی و صنعت مرتبط با آن را مطرح کردند.
این نتایج نشان می‌دهد که مدیران روابط‌عمومی نباید همه مخالفت‌ها را به ناآگاهی یا بدبینی نسبت به فناوری نسبت دهند. شناخت دقیق دلایل اعتراض، پیش‌شرط طراحی راهبرد ارتباطی اثربخش است.
جمع‌بندی
مقاله بر یک اصل اساسی تأکید می‌کند: برای جلب اعتماد عمومی، فقط پیام را تغییر ندهید؛ مسئله‌ای را که مردم درباره آن نگران‌اند، حل کنید.
گفت‌وگوی زودهنگام، شفافیت درباره آثار پروژه، مشارکت مردم در تصمیم‌گیری، ارائه منافع ملموس و پاسخ‌گویی بلندمدت می‌توانند به تقویت رابطه میان سازمان‌ها و جوامع محلی کمک کنند. روابط‌عمومی زمانی اثربخش خواهد بود که ارتباطات را از مرحله اطلاع‌رسانی فراتر ببرد و آن را به بخشی از تصمیم‌گیری و مسئولیت‌پذیری سازمان تبدیل کند.
نویسنده: بریتنی برنستاین، معاون سردبیر اخبار نشنال ریویو آنلاین
تاریخ انتشار: ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۷ مهر ۱۴۰۵
منبع اصلی: نشنال ریویو
منبع فارسی: شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی ایران (شارا)