گزارش سیزدهمین مجمع جهانی روابط‌عمومی در ابوجا؛ دستاوردها و چشم‌اندازها
سیزدهمین مجمع جهانی روابط‌عمومی در ابوجا با محوریت «ارتباطات مسئولانه؛ صدای جهان» بر ضرورت بازسازی اعتماد عمومی، اخلاق حرفه‌ای، مقابله با اطلاعات نادرست، حکمرانی هوش مصنوعی و تقویت نقش آفریقا در گفت‌وگوی جهانی تأکید کرد. مهم‌ترین دستاورد این رویداد، تلاش برای تبدیل اصول ارتباطات مسئولانه به چارچوب‌های حرفه‌ای و تعهدات قابل ارزیابی است.

🌍 سیزدهمین مجمع جهانی روابط‌عمومی در ابوجا؛ ارتباطات مسئولانه در کانون گفت‌وگوی جهانی

سیزدهمین مجمع جهانی روابط‌عمومی در نوامبر ۲۰۲۶ در ابوجا، پایتخت نیجریه، با شعار «ارتباطات مسئولانه؛ صدای جهان» برگزار شد. این رویداد بین‌المللی با مشارکت متخصصان، دانشگاهیان، مدیران ارتباطات و نمایندگان نهادهای جهانی، موضوعاتی مانند اخلاق حرفه‌ای، هوش مصنوعی، مقابله با اطلاعات نادرست، اعتماد عمومی و توسعه پایدار را بررسی کرد.

بیانیه ابوجا درباره ارتباطات مسئولانه، حرفه‌ای‌سازی روابط‌عمومی و تقویت نقش آفریقا در آینده ارتباطات جهانی از مهم‌ترین محورهای این رویداد بود.


سیزدهمین مجمع جهانی روابط‌عمومی از ۱۵ تا ۲۱ نوامبر ۲۰۲۶ در ابوجا، پایتخت نیجریه، با میزبانی مؤسسه روابط‌عمومی نیجریه، همکاری اتحادیه جهانی روابط‌عمومی و مدیریت ارتباطات و همراهی انجمن روابط‌عمومی آفریقا برگزار شد. شعار محوری مجمع «ارتباطات مسئولانه؛ صدای جهان» و زیرموضوع کنفرانس علمی «ارتباطات مسئولانه در جهان دیجیتالی‌شده» بود. برنامه علمی، حرفه‌ای و فرهنگی مجمع به موضوعاتی چون اعتماد عمومی، اخلاق، هوش مصنوعی، اطلاعات نادرست، پایداری، تنوع فرهنگی، انسجام اجتماعی و آینده حرفه روابط‌عمومی پرداخت.

این رویداد از یک گردهمایی حرفه‌ای فراتر رفت و به عرصه‌ای برای دیپلماسی ارتباطی، معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و اقتصادی نیجریه و تقویت صدای آفریقا در ساختارهای جهانی روابط‌عمومی تبدیل شد.

از مهم‌ترین خروجی‌های گزارش‌شده، بیانیه ابوجا درباره ارتباطات مسئولانه، چارچوب ارزیابی اجرای آن، پیشنهادهایی برای بازتعریف روابط‌عمومی و چارچوب ارتباطات آفریقایی بود.

معرفی مجمع و جایگاه آن

مجمع جهانی روابط‌عمومی، گردهمایی شاخص اتحادیه جهانی روابط‌عمومی و مدیریت ارتباطات است که با هدف پیشبرد گفت‌وگوی حرفه‌ای و علمی، تبادل تجربه میان متخصصان و دانشگاهیان و بررسی روندهای آینده ارتباطات برگزار می‌شود. دوره ابوجا به‌عنوان سیزدهمین دوره معرفی شده و با بیست‌وپنجمین سالگرد تأسیس اتحادیه جهانی هم‌زمان بوده است. برگزاری هم‌زمان سی‌وهفتمین کنفرانس انجمن روابط‌عمومی آفریقا به این رویداد بُعدی قاره‌ای بخشید.

انتخاب ابوجا صرفاً انتخاب محل میزبانی نبود؛ برگزارکنندگان می‌خواستند آفریقا را در مرکز گفت‌وگوی جهانی درباره آینده ارتباطات قرار دهند. ابوجا به‌عنوان پایتخت سیاسی نیجریه و محل استقرار نهادهای منطقه‌ای از جمله جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا، بستری نمادین برای پیوند دیپلماسی، حکمرانی، توسعه و ارتباطات فراهم می‌کرد. فراخوان رسمی مقاله نیز این شهر را محل تلاقی وحدت ملی، تنوع فرهنگی، دیپلماسی آفریقایی و نوآوری معرفی کرده بود.

زمان، مکان و سازمان‌دهی

محل اصلی نشست‌ها هتل ترنس‌کورپ هیلتون در ابوجا بود. میزبانی اجرایی بر عهده مؤسسه روابط‌عمومی نیجریه قرار داشت و اتحادیه جهانی روابط‌عمومی و مدیریت ارتباطات  در مقام نهاد برگزارکننده بین‌المللی، با همکاری  انجمن روابط‌عمومی آفریقا در طراحی و اجرای برنامه مشارکت کرد. وزارت فدرال اطلاعات و جهت‌دهی ملی، دولت فدرال، نهادهای امنیتی و رسانه‌ای و دولت‌های ایالتی نیز در پشتیبانی و هماهنگی نقش داشتند.

فرایند آماده‌سازی از سال ۲۰۲۵ آغاز شد. مراسم رونمایی ملی در اکتبر ۲۰۲۵ در ابوجا برگزار شد و پس از آن برنامه اطلاع‌رسانی داخلی و بین‌المللی، دیدارهای دیپلماتیک، نشست‌های رسانه‌ای، کارگاه‌های منطقه‌ای و رایزنی با دولت‌های ایالتی ادامه یافت. در اوت ۲۰۲۶ دفتر ریاست‌جمهوری نیجریه حمایت رسمی خود را اعلام کرد. کمیته ملی برنامه‌ریزی نیز با دیپلمات‌ها و رسانه‌ها برای معرفی اهداف و فرصت‌های مشارکت نشست‌هایی برگزار کرد.

دولت‌های ایالتی در این فرایند نقش فعال داشتند. دولت کانو مشارکت خود را اعلام و بر آموزش و بازآموزی متخصصان روابط‌عمومی و توسعه زیرساخت حرفه‌ای تأکید کرد. ایالت آنامبرا نیز برای معرفی میراث فرهنگی و ظرفیت‌های اقتصادی خود و ایجاد غرفه اختصاصی برنامه‌ریزی کرد.

شعار، اهداف و چارچوب علمی

شعار رسمی مجمع «ارتباطات مسئولانه؛ صدای جهان» بود. زیرموضوع کنفرانس علمی «ارتباطات مسئولانه در جهان دیجیتالی‌شده» تعریف شد. فراخوان مقاله بر این فرض استوار بود که روابط‌عمومی در محیطی فعالیت می‌کند که با اختلال دیجیتال، نفوذ رسانه‌های اجتماعی، هوش مصنوعی، اطلاعات نادرست، نگرانی‌های حریم خصوصی، نابرابری، تغییرات اقلیمی و بی‌ثباتی ژئوپلیتیکی مشخص می‌شود. در چنین شرایطی، ارتباطات مسئولانه باید اعتماد، پاسخ‌گویی، فراگیری و انسجام اجتماعی را تقویت کند.

اهداف اعلام‌شده عبارت بودند از: بررسی نقش ارتباطات مسئولانه در مواجهه با چالش‌های جهانی؛ شناسایی شیوه‌های نوآورانه، اخلاقی و پایدار روابط‌عمومی؛ فراهم‌کردن فرصت مشارکت برای متخصصان جوان و دانشجویان؛ و ایجاد بستر همکاری جهانی، تبادل دانش و تدوین معیارهای حرفه‌ای.

فراخوان مقاله، آثار تجربی، نظری و حرفه‌ای را دعوت می‌کرد. این ساختار می‌خواست میان پژوهش دانشگاهی و تجربه عملی پیوند برقرار کند. بخش جوانان نیز برای ارائه پژوهش‌ها، ابتکارها و تجربه‌های حرفه‌ای نسل نو در نظر گرفته شده بود.

محورهای تخصصی

۱. اطلاعات نادرست، انسجام اجتماعی و بازسازی اعتماد: بحث‌ها بر این نکته متمرکز بودند که انتشار اطلاعات نادرست، اطلاعات گمراه‌کننده و محتوای دست‌کاری‌شده می‌تواند اعتماد به نهادها را کاهش دهد، شکاف‌های اجتماعی را تشدید کند و سلامت گفت‌وگوی عمومی را تهدید کند. پاسخ روابط‌عمومی نباید به تکذیب‌های مقطعی محدود شود؛ بلکه باید راستی‌آزمایی، شفافیت، پاسخ‌گویی، ارتباط مستمر و درک زمینه‌های عاطفی و اجتماعی مخاطبان را در بر گیرد.

در نشست «اطلاعات نادرست و انسجام اجتماعی: بازسازی اعتماد از طریق روابط‌عمومی مسئولانه»، پیتر موتی مدیریت بحث را بر عهده داشت و آنا پیستا، دیوید آنیائل، آدریان کروپلی و آلستر مک‌کاپرا دیدگاه‌های خود را مطرح کردند. مک‌کاپرا بر شکاف اعتماد میان سازمان‌ها و نسل زد و ضرورت شنیدن نگرانی‌های جوانان تأکید کرد. پیستا مسئولیت متخصصان روابط‌عمومی را فراتر از اصلاح اطلاعات نادرست دانست و بر حقیقت‌محوری، اخلاق، شفافیت و پاسخ‌گویی تأکید گذاشت. آنیائل نیز فراگیری ارتباطات و دسترسی افراد دارای معلولیت به اطلاعات و مشارکت عمومی را برجسته کرد.

۲. هوش مصنوعی و اخلاق حرفه‌ای: هوش مصنوعی نه صرفاً ابزار بهره‌وری، بلکه مسئله‌ای اخلاقی و حکمرانی مطرح شد. فرصت‌های اتوماسیون، تحلیل داده و خلاقیت در کنار مخاطراتی مانند سوگیری، نقض حریم خصوصی، تولید محتوای جعلی و دشوارشدن تشخیص اصالت تصویر، صدا و ویدئو بررسی شدند. بهره‌گیری از فناوری باید با شفافیت، راستی‌آزمایی، مسئولیت‌پذیری انسانی و حفاظت از حقوق مخاطبان همراه باشد.

۳. پایداری و مسئولیت اجتماعی: نقش روابط‌عمومی در ترویج اهداف توسعه پایدار، مسئولیت اجتماعی سازمانی، عدالت محیط‌زیستی و پاسخ‌گویی در قبال آثار اجتماعی و زیست‌محیطی فعالیت سازمان‌ها بررسی شد. ارتباطات مسئولانه در این چارچوب ابزاری برای توضیح تعهدات، مشارکت‌دادن ذی‌نفعان و جلوگیری از فاصله میان ادعا و عملکرد است.

۴. تنوع فرهنگی و فراگیری: فراخوان بر صلاحیت میان‌فرهنگی، احترام به تفاوت‌ها، پیام‌رسانی فراگیر و شنیده‌شدن صداهای به‌حاشیه‌رانده‌شده تأکید داشت. مشارکت زنان، جوانان و افراد دارای معلولیت از موضوعات مطرح‌شده در اسناد آماده‌سازی بود.

۵. رهبری، حکمرانی و توسعه اقتصادی: نقش روابط‌عمومی در رهبری مسئولانه، مطالبه‌گری سیاستی، توسعه اقتصادی، دیپلماسی و ارتباط میان دولت و شهروندان بررسی شد. تأکید وزیر اطلاعات نیجریه بر دوسویه‌بودن ارتباطات دولتی و ضرورت شنیدن صدای شهروندان، نمونه‌ای از پیوند مباحث حرفه‌ای با حکمرانی عمومی بود.

 

روند و برنامه برگزاری

برنامه مجمع ترکیبی از نشست‌های علمی، پنل‌های تخصصی، سخنرانی‌های کلیدی، گفت‌وگوهای سطح بالا، کارگاه‌ها، برنامه جوانان، دیدارهای فرهنگی و فعالیت‌های شبکه‌سازی بود.

۱۵ نوامبر: ورود، ثبت‌نام اولیه و برنامه‌های جانبی از جمله فعالیت‌های ورزشی و تفریحی در برنامه قرار داشت.

۱۶ نوامبر: کنفرانس علمی با محورهای اطلاعات نادرست و همبستگی اجتماعی و ارتباطات مسئولانه برای توسعه پایدار آغاز شد. در ادامه، اخلاق روابط‌عمومی و هوش مصنوعی و ارتباطات و دموکراسی پارلمانی در عصر دیجیتال بررسی شد. افتتاح نمادین نمایشگاه دائمی مجمع نیز در برنامه این روز بود.

۱۷ نوامبر: برنامه شامل پنل اخلاق و رهبری جهانی، نشست دیپلماتیک درباره دیپلماسی در عصر بی‌اعتمادی جهانی و گفت‌وگوهای ارتباطات مسئولانه کسب‌وکار بود. پیش‌نویس بیانیه ابوجا معرفی شد و مراسم افتتاح رسمی در تالار ضیافت کاخ ریاست‌جمهوری برگزار شد. گزارش‌ها از حضور مقام‌های عالی‌رتبه نیجریه در برنامه افتتاحیه خبر داده‌اند.

۱۸ نوامبر: مباحث امنیت جهانی، صلح، ارتباطات مسئولانه و توسعه پایدار برجسته شدند. نمایندگان سازمان ملل و یونسکو و مدیران حوزه امنیت و ارتباطات در نشست‌هایی درباره سرمایه اجتماعی، مدیریت بحران و نوآوری حرفه‌ای مشارکت کردند.

۱۹ نوامبر: روز آفریقا با تأکید بر تنوع صداها و روایت‌های قاره برگزار شد. برنامه‌ها به حرفه‌ای‌سازی روابط‌عمومی، شفافیت دولت‌ها و ارتباط پارلمان و شهروندان پرداختند. پیام وُله سوینکا، برنده جایزه نوبل ادبیات، در برنامه قرائت شد. اعلامیه آفریقا درباره حرفه‌ای‌سازی روابط‌عمومی نیز معرفی شد.

۲۰ نوامبر: روز جوانان به نوآوری دیجیتال، تولید پادکست، فناوری‌های ارتباطی و تاب‌آوری حرفه‌ای اختصاص داشت. همچنین دانشگاه روابط‌عمومی و رهبری در ایالت ناساراوا با موافقت رسمی رییس‌جمهور نیجریه افتتاح شد. اسناد پیوست این ابتکار را سرمایه‌گذاری آموزشی برای تربیت نسل آینده متخصصان معرفی می‌کنند؛ اما جزئیات مجوزها، برنامه درسی و ظرفیت پذیرش در منابع موجود کامل نیست.

۲۱ نوامبر: روز پایانی رسمی به بازدیدهای فرهنگی و معرفی میراث و مهمان‌نوازی نیجریه اختصاص داشت. جشنواره برنج جولوف، برنامه‌های هنری و بازدید از جاذبه‌های ابوجا از فعالیت‌های جانبی گزارش‌شده بودند. رقم پذیرایی از حدود ۱۰ هزار نفر در برخی گزارش‌ها هدف یا برآورد اعلام‌شده است و آمار نهایی تحقق‌یافته محسوب نمی‌شود.

سخنرانان و مشارکت‌کنندگان برجسته

فهرست سخنرانان و مهمانان معرفی‌شده در اسناد شامل بولا احمد تینوبو، رئیس‌جمهور نیجریه؛ پروفسور جاستین گرین، رئیس و مدیرعامل اتحادیه جهانی؛ ملیسا فلمینگ، معاون دبیرکل سازمان ملل در امور ارتباطات جهانی؛ نمایندگان یونسکو؛ مدیران ارتباطات اینترپل؛ و نمایندگان بانک جهانی و سازمان جهانی گمرک بود. برخی منابع این افراد را سخنرانان تأییدشده و برخی دیگر را مهمانان مورد انتظار معرفی کرده‌اند؛ بنابراین نقش دقیق هر فرد باید با برنامه نهایی همان نشست تطبیق داده شود.

ترکیب مشارکت‌کنندگان فراتر از روابط‌عمومی سازمانی بود و نمایندگان دولت، پارلمان، دیپلماسی، رسانه، دانشگاه، بخش خصوصی، جامعه مدنی، فناوری و فرهنگ را در بر می‌گرفت. حضور مدیران رسانه‌ای ملی نیجریه، رهبران انجمن‌های روابط‌عمومی آفریقایی و متخصصان نهادهای بین‌المللی، پیوندی میان تجربه‌های ملی و استانداردهای جهانی ایجاد کرد.

 مهم‌ترین دیدگاه‌ها و مباحث

نخست، ارتباط برقرارکردن به‌تنهایی کافی نیست؛ اعتماد باید کسب شود. در نشست اطلاعات نادرست تأکید شد که حتی ارتباط شفاف نیز الزاماً به شنیده‌شدن یا باورپذیری پیام منجر نمی‌شود. مک‌کاپرا بر ضرورت گوش‌دادن پیش از پیام‌رسانی و فهم نگرانی‌های مخاطب تأکید کرد.

دوم، روابط‌عمومی نباید ابزار کنترل افکار عمومی باشد. آنا پیستا گفت روابط‌عمومی مسئولانه به معنای کنترل آنچه مردم فکر می‌کنند نیست؛ بلکه باید اطلاعات درست و قابل اتکا در اختیار مردم قرار دهد تا بتوانند آگاهانه تصمیم بگیرند.

سوم، فراگیری شرط مشروعیت عمومی است. دسترسی افراد دارای معلولیت و گروه‌های کمتر دیده‌شده باید در طراحی محتوا، انتخاب کانال، قالب‌های دسترس‌پذیر و مشارکت در فرایند تصمیم‌گیری لحاظ شود.

چهارم، اعتبار حرفه‌ای و خودتنظیم‌گری اهمیت دارد. گزارش‌های مجمع بر آموزش مستمر، استانداردهای اخلاقی، عضویت حرفه‌ای و نظام‌های اعتباربخشی تأکید داشتند. ارقام پژوهشی نقل‌شده در سخنرانی‌ها در این گزارش صرفاً به‌عنوان داده‌های بازتاب‌یافته در خبرها ذکر می‌شوند؛ زیرا متن کامل پژوهش و روش‌شناسی آن در فایل‌های پیوست موجود نیست.

پنجم، روایت ملی باید با واقعیت عملکرد سازگار باشد. برخی سخنرانان هشدار دادند روابط‌عمومی نمی‌تواند ضعف رهبری یا تناقض میان وعده و عملکرد را با تبلیغات بپوشاند. برندسازی ملی باید از تبلیغات صرف به اصلاح تجربه شهروندان، عملکرد و پاسخ‌گویی پیوند بخورد.

 

بیانیه ابوجا و دیگر خروجی‌های نهادی

بیانیه ابوجا درباره ارتباطات مسئولانه، مهم‌ترین خروجی مورد انتظار مجمع بود. گزارش‌های پیش از برگزاری آن را چارچوبی برای تعیین جهت‌گیری حرفه روابط‌عمومی در دهه آینده توصیف می‌کردند. در گزارش پس از رویداد، امانوئل دانداورا از چهار ابتکار مرتبط با نشست ابوجا نام برد: پیشنهاد نیجریه برای تعریف روابط‌عمومی؛ بیانیه ابوجا درباره ارتباطات مسئولانه؛ چارچوب ارزیابی برای سنجش اجرای بیانیه؛ و چارچوب ارتباطات آفریقایی.

اهمیت این خروجی‌ها در امکان انتقال گفت‌وگو از سطح اصول کلی به معیارهای قابل ارزیابی است. بااین‌حال، ارزش بیانیه به تبدیل اصول به اقدام، شاخص‌های سنجش، مسئول مشخص، زمان‌بندی، گزارش‌دهی عمومی و سازوکار بازبینی وابسته است. گزارش پس از رویداد نیز هشدار می‌دهد که ارائه بیانیه به‌تنهایی دستاورد محسوب نمی‌شود.

«اعلامیه آفریقا برای حرفه‌ای‌سازی روابط‌عمومی» با بیانیه ابوجا یکسان نیست: اولی بر حرفه‌ای‌سازی روابط‌عمومی در قاره آفریقا متمرکز است و دومی چارچوبی گسترده‌تر درباره ارتباطات مسئولانه در سطح جهانی معرفی شده است. همچنین در یکی از مطالب مجموعه، تصمیم اتحادیه جهانی برای ایجاد مجمع دائمی زنان در نشست‌های آینده گزارش شده است؛ اما جزئیات ترکیب، مأموریت و زمان آغاز فعالیت آن در اسناد موجود کامل نیست.

دیپلماسی عمومی، برندسازی ملی و اقتصاد رویداد

نیجریه میزبانی مجمع را فرصتی برای معرفی میراث فرهنگی، ظرفیت‌های اقتصادی، صنعت ارتباطات و توان میزبانی خود تلقی کرد. مقام‌های دولتی پیش از رویداد از ضرورت اصلاح برداشت‌های منفی درباره کشور و نمایش تصویری واقع‌بینانه‌تر سخن گفتند. این رویکرد، میزبانی را به ابزاری برای دیپلماسی عمومی و مدیریت شهرت ملی پیوند می‌داد.

مشارکت دولت‌های ایالتی، از جمله آنامبرا و کانو، نشان داد که رویداد می‌تواند بستری برای برندسازی منطقه‌ای و معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و اقتصادی ایالت‌ها باشد. برنامه غرفه‌های اختصاصی و معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، تلاش برای توزیع منافع ارتباطی رویداد در سطح ملی را نشان می‌داد.

بخش خصوصی نیز از فرصت شبکه‌سازی و معرفی ظرفیت‌های خود بهره برد. گزارش مربوط به شرکت تانتیتا نشان می‌دهد که این شرکت در ضیافت نمایندگان مشارکت داشت و ظرفیت‌های اقتصادی و مدیریتی منطقه دلتای نیجر را معرفی کرد. ادعاهای شرکتی درباره عملکرد و اثرگذاری باید به منبع گزارش نسبت داده شوند.

ارزیابی اقتصادی واقعی مستلزم انتشار داده‌هایی درباره هزینه عمومی و خصوصی میزبانی، تعداد نهایی شرکت‌کنندگان، درآمد گردشگری، قراردادهای تجاری، سرمایه‌گذاری‌های حاصل، اشتغال ایجادشده و میزان بازگشت سرمایه است. اسناد پیوست عمدتاً بر فرصت‌ها و انتظارات تأکید دارند و داده‌های حسابرسی‌شده برای سنجش بازده اقتصادی ارائه نمی‌کنند.

نیجریه دانشگاه تخصصی روابط‌عمومی و رهبری تأسیس می‌کند

رئیس‌جمهور نیجریه، بولا احمد تینوبو، تأسیس دانشگاه روابط‌عمومی و رهبری را رسماً تصویب کرد. این دانشگاه با هدف توسعه آموزش تخصصی، پژوهش علمی، تربیت مدیران و رهبران ارتباطات و ارتقای استانداردهای حرفه‌ای روابط‌عمومی در ایالت ناساراوا در دست ساخت است.

این تصمیم در جریان افتتاح سیزدهمین مجمع جهانی روابط‌عمومی و پنجاه‌ویکمین کنفرانس انجمن روابط‌عمومی آفریقا اعلام شد.

رئیس‌جمهور نیجریه این دانشگاه را سرمایه‌گذاری آینده‌نگرانه‌ای در حوزه سرمایه انسانی و آینده حرفه ارتباطات توصیف کرد و گفت این مرکز آموزشی با توسعه آموزش تخصصی و پژوهش، به پیشرفت ارتباطات راهبردی و تربیت رهبران ارتباطات کمک خواهد کرد.

دولت ایالت ناساراوا بیش از ۱۰ میلیارد نایرا برای اجرای این طرح اختصاص داده است. رئیس‌جمهور همچنین از مؤسسه روابط‌عمومی نیجریه، وزارت اطلاعات و جهت‌گیری ملی و دولت ایالتی به دلیل همکاری در پیشبرد این طرح قدردانی کرد.

تینوبو تأکید کرد مسئولیت روابط‌عمومی فراتر از مدیریت تصویر و شهرت سازمان‌هاست و متخصصان این حوزه باید حقیقت، پاسخ‌گویی، شفافیت، تفاهم متقابل و تعامل سازنده میان دولت‌ها، سازمان‌ها و شهروندان را ترویج کنند.

او همچنین خواستار رعایت بالاترین استانداردهای اخلاقی، حرفه‌ای و مسئولیت‌پذیری در فعالیت‌های ارتباطی شد.

در این رویداد، وزیر اطلاعات نیجریه از توافق وزیران اطلاعات کشورهای آفریقایی برای اتخاذ صدایی مشترک در مسائل جهانی خبر داد و نسبت به افزایش اطلاعات نادرست، سخنان نفرت‌پراکنانه و محتوای جعلی تولیدشده با هوش مصنوعی هشدار داد.

مسئولان روابط‌عمومی آفریقا نیز بر ضرورت تقویت شبکه‌های حرفه‌ای، افزایش اعتماد عمومی، توسعه رهبری اخلاق‌مدار و حضور مؤثرتر این قاره در شکل‌دهی به روایت‌های جهانی تأکید کردند.

تأسیس دانشگاه روابط‌عمومی و رهبری در نیجریه، نمونه‌ای از سرمایه‌گذاری مستقیم در زیرساخت‌های علمی و آموزشی این حرفه است؛ رویکردی که می‌تواند موضوعی مهم برای بررسی سیاست‌گذاران، دانشگاه‌ها و نهادهای حرفه‌ای روابط‌عمومی در سایر کشورها باشد.

ارزیابی راهبردی

نقاط قوت: قرارگرفتن اخلاق و مسئولیت‌پذیری در مرکز دستور کار حرفه‌ای؛ پیوند موضوعات با مسائل ملموسی چون اطلاعات نادرست و هوش مصنوعی؛ حضور دولت‌ها، نهادهای بین‌المللی، دانشگاهیان و متخصصان؛ پیوند مجمع با کنفرانس  انجمن روابط‌عمومی آفریقا؛ توجه به جوانان و آموزش؛ و طرح چارچوب‌هایی برای تبدیل گفت‌وگو به تعهد حرفه‌ای.

چالش‌ها: فاصله احتمالی میان شعار و عملکرد؛ خطر سایه‌انداختن حضور سیاسی بر استقلال علمی و حرفه‌ای؛ انتشار ناقص یا پراکنده اسناد نهایی؛ فقدان آمار نهایی قابل اتکا در فایل‌های پیوست؛ و ضرورت سنجش نمایندگی آفریقا در ساختارهای تصمیم‌گیری، نه صرفاً در میزبانی.

برای ارزیابی واقعی مجمع باید شاخص‌هایی منتشر شود: تعداد نهایی شرکت‌کنندگان و کشورها؛ سهم زنان، جوانان و افراد دارای معلولیت؛ تنوع جغرافیایی سخنرانان و ارائه‌دهندگان مقاله؛ تعداد مقاله‌های پذیرفته‌شده و منتشرشده؛ دسترسی عمومی به ویدئوها و اسناد؛ تعداد سازمان‌های متعهد به بیانیه ابوجا؛ شاخص‌های اجرای اخلاق هوش مصنوعی؛ و گزارش پیشرفت سالانه. هر شاخص باید خط پایه، هدف کمی، مسئول اجرا و دوره گزارش‌دهی داشته باشد.

جمع‌بندی

سیزدهمین مجمع جهانی روابط‌عمومی در ابوجا نقطه تلاقی سه دستور کار بود: بازاندیشی در مسئولیت حرفه روابط‌عمومی در عصر دیجیتال؛ تقویت نقش آفریقا در گفت‌وگوی جهانی؛ و استفاده نیجریه از میزبانی برای دیپلماسی عمومی و معرفی ظرفیت‌های ملی. شعار «ارتباطات مسئولانه؛ صدای جهان» بر این واقعیت تأکید داشت که اعتبار حرفه روابط‌عمومی نه از میزان دیده‌شدن پیام، بلکه از حقیقت‌گویی، شفافیت، پاسخ‌گویی، شنیدن مخاطب و آثار اجتماعی ارتباطات حاصل می‌شود.

آزمون اصلی پس از مجمع، اجرای دستاوردهاست. بیانیه ابوجا و چارچوب‌های حرفه‌ای زمانی به میراثی ماندگار تبدیل می‌شوند که متن کامل آنها منتشر شود، مسئولیت اجرا مشخص باشد، شاخص‌های سنجش تدوین شود و گزارش پیشرفت در دسترس جامعه حرفه‌ای قرار گیرد. موفقیت نهایی مجمع باید با میزان تغییر در رفتار حرفه‌ای، اعتماد عمومی و مشارکت واقعی مناطق و گروه‌های مختلف سنجیده شود.