رقابت شرکت‌های هوش مصنوعی برای تصاحب داده‌های سازمانی؛ نفت جدید اقتصاد هوش مصنوعی چیست؟

شرکت‌های هوش مصنوعی برای خودکارسازی فعالیت‌های شغلی به داده‌های گسترده، عمیق و تخصصی نیاز دارند؛ از مکاتبات داخلی و قراردادها گرفته تا سوابق معاملات و دستورالعمل‌های کاری. این نیاز، بازاری تازه برای گردآوری، عرضه و آماده‌سازی داده‌های سازمانی ایجاد کرده است. بااین‌حال، کیفیت داده‌ها، امکان توسعه مقیاس فعالیت و دسترسی قانونی به اطلاعات، همچنان از چالش‌های اصلی این بازار هستند.

🔎 چرا داده‌های سازمانی به دارایی راهبردی شرکت‌های هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند؟

شرکت‌های هوش مصنوعی برای درک فعالیت‌های واقعی کسب‌وکارها به اطلاعاتی فراتر از داده‌های عمومی اینترنت نیاز دارند. مکاتبات کاری، قراردادها، سوابق معاملات، دستورالعمل‌های سازمانی و داده‌های حاصل از فعالیت‌های روزمره می‌توانند به آموزش سامانه‌هایی کمک کنند که وظایف حرفه‌ای را خودکارسازی می‌کنند.

گزارش بیزنس اینسایدر در ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که افزایش این تقاضا می‌تواند بازار تازه‌ای برای گردآوری، آماده‌سازی و عرضه داده‌ها ایجاد کند. بااین‌حال، ارزش این بازار فقط به حجم اطلاعات وابسته نیست؛ کیفیت، انسجام، قابلیت استفاده و امکان دسترسی مجاز به داده‌ها نیز اهمیت اساسی دارند.

از منظر مدیریت سازمانی، این تحول ضرورت توجه به مدیریت دانش، طبقه‌بندی اسناد، امنیت اطلاعات و سیاست‌های دسترسی به داده را برجسته می‌کند.

این گزارش همچنین نشان می‌دهد که داده‌های اختصاصی می‌توانند برای سازمان‌ها مزیت رقابتی ایجاد کنند؛ اما بهره‌برداری از آن‌ها مستلزم رعایت الزامات قانونی، قراردادی و حریم خصوصی است.

شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی‌ ایران (شارا) – شرکت‌های هوش مصنوعی برای خودکارسازی فعالیت‌های شغلی به داده‌هایی نیاز دارند که ماهیت واقعی کار را نشان دهند. این داده‌ها تنها به اطلاعات عمومی اینترنت محدود نمی‌شوند، بلکه مکاتبات داخلی، یادداشت‌های سازمانی، قراردادها، سوابق معاملات و دستورالعمل‌های کاری را نیز در بر می‌گیرند.

منطق این رویکرد روشن است: اگر ابزارهای هوش مصنوعی قرار است وظایف حرفه‌ای را خودکارسازی کنند، باید درک عمیقی از ماهیت آن وظایف و اطلاعات مورد استفاده در فرایندهای کاری داشته باشند.

گزارش بیزنس اینسایدر در مجموعه «تصاحب داده‌های هوش مصنوعی» به رقابت شرکت‌ها برای گردآوری و استفاده از این اطلاعات می‌پردازد؛ رقابتی که می‌تواند بازار تازه‌ای برای گردآوری، آماده‌سازی و عرضه داده‌های تخصصی ایجاد کند.

بازار تازه داده‌ها

افزایش تقاضای شرکت‌های هوش مصنوعی می‌تواند فرصت تازه‌ای برای عرضه‌کنندگان داده‌های جایگزین فراهم کند. این بازار پیش‌تر نیز با مجموعه‌داده‌هایی مانند تصاویر ماهواره‌ای و اطلاعات تراکنش‌های پرداخت شناخته می‌شد؛ داده‌هایی که برای تحلیل بازار و تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران کاربرد دارند.

بااین‌حال، نیاز شرکت‌های هوش مصنوعی با نیاز صندوق‌های سرمایه‌گذاری یکسان نیست. درحالی‌که سرمایه‌گذاران ممکن است به داده‌های به‌روز و مرتبط با بازار توجه داشته باشند، شرکت‌های هوش مصنوعی می‌توانند از مجموعه‌های گسترده‌تر، عمیق‌تر و متنوع‌تر بهره‌مند شوند.

مؤسسات حقوقی، به دلیل برخورداری از آرشیوهای مستند، نمونه‌ای از سازمان‌هایی هستند که ممکن است داده‌های ارزشمندی در اختیار داشته باشند. در صنعت رباتیک نیز برخی شرکت‌ها برای ثبت فعالیت‌های روزمره مانند آشپزی و نظافت هزینه می‌کنند تا داده‌های لازم برای آموزش سامانه‌های خود را فراهم کنند.

کیفیت داده؛ چالش اصلی توسعه بازار

افزایش تقاضا به‌تنهایی موفقیت بازار داده را تضمین نمی‌کند. عرضه‌کنندگان باید بتوانند فعالیت خود را توسعه دهند و هم‌زمان کیفیت، انسجام و قابلیت استفاده از اطلاعات را حفظ کنند.

تجربه بازار داده‌های جایگزین نشان داده است که توسعه مقیاس فعالیت بدون توجه کافی به کیفیت می‌تواند دشوار باشد. این چالش در بازار داده‌های هوش مصنوعی نیز اهمیت دارد.

در برخی موارد، سازمان‌ها ممکن است مفیدترین داده‌ها را در داخل مجموعه خود داشته باشند. از این منظر، آرشیوهای سازمانی و اطلاعات حاصل از فرایندهای کاری می‌توانند به منابعی ارزشمند برای توسعه کاربردهای هوش مصنوعی تبدیل شوند.

پیامدهای مدیریتی برای سازمان‌ها

این تحول، توجه به مدیریت دانش، طبقه‌بندی اسناد، مستندسازی فرایندها و سیاست‌های دسترسی به اطلاعات را ضروری‌تر می‌کند.

سازمان‌ها برای بهره‌برداری مسئولانه از داده‌های خود باید میان ارزش‌آفرینی و حفاظت از اطلاعات محرمانه تعادل برقرار کنند. هرگونه دسترسی یا استفاده از داده‌ها نیز باید با قوانین، تعهدات قراردادی و الزامات حفاظت از اطلاعات شخصی سازگار باشد.

برای روابط عمومی و ارتباطات سازمانی، این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا اطلاعات مستند، سوابق تصمیم‌گیری و دانش سازمانی می‌توانند در توسعه ابزارهای ارتباطی و سامانه‌های هوش مصنوعی مورد استفاده قرار گیرند. البته این کاربردها باید بر پایه سیاست‌های روشن حاکمیت داده و کنترل دسترسی شکل بگیرند.

جمع‌بندی

رقابت شرکت‌های هوش مصنوعی برای دسترسی به داده‌های سازمانی، فرصت تازه‌ای برای بازار داده و مدیریت دانش ایجاد کرده است. بااین‌حال، ارزش واقعی اطلاعات تنها به حجم آن‌ها وابسته نیست؛ کیفیت، قابلیت استفاده، امنیت و امکان دسترسی مجاز نیز تعیین‌کننده‌اند.

در این شرایط، سازمان‌هایی که داده‌های خود را به‌صورت منسجم مدیریت می‌کنند و برای حفاظت و استفاده مسئولانه از آن‌ها سیاست‌های روشنی دارند، آمادگی بیشتری برای بهره‌گیری از فرصت‌های اقتصاد هوش مصنوعی خواهند داشت.

منبع اصلی: بیزنس اینسایدر، خبرنامه روزانه، ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶.