گزارش ریسکهای جهانی ۲۰۲۶ نشان میدهد که جهان وارد مرحلهای از بیثباتی چندلایه شده است؛ مرحلهای که در آن تقابل ژئواکونومیک، درگیریهای میان دولتها، رویدادهای شدید آبوهوایی، اطلاعات نادرست، دوقطبیسازی اجتماعی و پیامدهای منفی فناوریهای نوظهور بهصورت همزمان بر آینده نظام بینالملل اثر میگذارند. در این میان، تقابل ژئواکونومیک بهعنوان مهمترین ریسک جهانی شناخته شده، زیرا تنشهای تجاری، رقابت قدرتهای بزرگ، فشارهای ژئوپلیتیک و اختلال در زنجیرههای تأمین میتوانند زمینهساز بحرانهای اقتصادی و امنیتی گسترده شوند.
بر پایه نظرسنجی مجمع جهانی اقتصاد از بیش از ۱٬۳۰۰ کارشناس، درگیری مسلحانه میان دولتها همچنان یکی از جدیترین تهدیدها برای ثبات جهانی است و در کنار آن، رویدادهای شدید آبوهوایی نیز اثرات مستقیمی بر تورم مواد غذایی، مهاجرت اجباری، هزینههای بیمه و امنیت معیشتی ملتها دارند. این ارزیابی نشان میدهد که تهدیدهای جهانی دیگر جدا از هم عمل نمیکنند، بلکه بهشدت به یکدیگر وابستهاند و هر بحران میتواند بحرانهای دیگر را تشدید کند.
همزمان، اطلاعات نادرست، فرسایش حقوق بشر، ناامنی سایبری، نابرابری و پیامدهای منفی هوش مصنوعی، سیمای ریسک جهانی را پیچیدهتر کردهاند. این روند برای دولتها، کسبوکارها، نهادهای رسانهای و ساختارهای روابطعمومی اهمیت ویژهای دارد، زیرا مدیریت ادراک عمومی، آمادگی نهادی، تصمیمگیری مبتنی بر داده و ارتباطات راهبردی در چنین فضایی به عوامل کلیدی تابآوری تبدیل میشوند. در نتیجه، تحلیل ریسکهای جهانی ۲۰۲۶ تنها یک فهرست تهدید نیست، بلکه تصویری از آیندهای است که در آن اقتصاد، سیاست، اقلیم، فناوری و جامعه بیش از هر زمان دیگری به هم پیوند خوردهاند.
نویسنده: دوروتی نویفلد، نویسنده دادهمحور
طراحی: سم پارکر
تاریخ انتشار: ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶
منبع انگلیسی: visualcapitalist
منبع فارسی: شارا – شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران
شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) || اینفوگرافیک حاضر، مهمترین ریسکهای جهانی در سال ۲۰۲۶ را بر اساس دادههای نظرسنجی مجمع جهانی اقتصاد نشان میدهد.
نکات محوری
تقابل ژئواکونومیک، بر اساس گزارش سالانه مجمع جهانی اقتصاد، مهمترین ریسک جهانی در سال ۲۰۲۶ شناخته شده است.
فرسایش اتحادهای فراآتلانتیکی و تشدید رقابت قدرتهای بزرگ میان آمریکا و چین، بیش از پیش ثبات جهانی را تضعیف میکند.
از پیشرفتهای سریع در هوش مصنوعی تا تغییرات در نظم اقتصادی پس از جنگ، مجموعهای از نیروها در حال بازآرایی نظام جهانی هستند.
با شتاب گرفتن این تغییرات، ریسکهای فزایندهای نیز پدیدار میشوند. این تحولات نهتنها پرسشهای مهمی درباره رقابتپذیری و امنیت ملی ایجاد میکنند، بلکه میتوانند فشارهای نامتناسبی بر بازارهای کار وارد کنند.
این نمودار، مهمترین ریسکهای جهان در سال ۲۰۲۶ را بر پایه دادههای گزارش «ریسکهای جهانی ۲۰۲۶» مجمع جهانی اقتصاد نمایش میدهد.
نگاهی دقیقتر به مهمترین ریسکهای جهانی
برای این تحلیل، مجمع جهانی اقتصاد بیش از ۱٬۳۰۰ کارشناس را درباره فوریترین ریسکهای جهانی در سال ۲۰۲۶ مورد نظرسنجی قرار داد. از پاسخدهندگان خواسته شد به این پرسش پاسخ دهند:
«لطفاً یک ریسک را انتخاب کنید که به باور شما، بیش از همه احتمال دارد در سال ۲۰۲۶ یک بحران مادی در مقیاس جهانی ایجاد کند.»
این نظرسنجیها در فاصله ۱۲ اوت ۲۰۲۵ تا ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵ انجام شد.
مهمترین ریسکها و درصد انتخاب بهعنوان ریسک اول
- تقابل ژئواکونومیک: ۱۸٪
- درگیری مسلحانه میان دولتها: ۱۴٪
- رویدادهای شدید آبوهوایی: ۸٪
- دوقطبیسازی اجتماعی: ۷٪
- اطلاعات نادرست و گمراهکننده: ۷٪
- رکود اقتصادی: ۵٪
- فرسایش حقوق بشر و/یا آزادیهای مدنی: ۴٪
- پیامدهای نامطلوب فناوریهای هوش مصنوعی: ۴٪
- ناامنی سایبری: ۳٪
- نابرابری: ۳٪
این جدول، ۱۰ مورد نخست را از میان ۲۹ ریسک ثبتشده نشان میدهد.
تقابل ژئواکونومیک با انتخاب ۱۸ درصد از پاسخدهندگان، در جایگاه نخست ریسکهای جهانی سال ۲۰۲۶ قرار گرفته است. این ریسک نسبت به سال گذشته ۲ پله صعود کرده که علت آن، تداوم تنشها در خاورمیانه و اوکراین عنوان شده است.
در تحولات اخیر، فشار آمریکا بر سر گرینلند و همچنین بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا، بر شدت این تنشها افزوده است. همزمان، بیاعتنایی ادراکشده دونالد ترامپ نسبت به دفاع از تایوان میتواند، از نگاه کارشناسان، شرایطی بسیار حساس برای پیشبرد سیاست «اتحاد مجدد» از سوی چین ایجاد کند.
درگیری مسلحانه میان دولتها در رتبه دوم گزارش مجمع جهانی اقتصاد قرار دارد و ۱۴ درصد از پاسخدهندگان آن را مهمترین ریسک دانستهاند. نکته قابلتوجه آن است که در حال حاضر ۵۹ درگیری فعال میان دولتها در جهان وجود دارد که بالاترین رقم از زمان جنگ جهانی دوم به شمار میرود.
سومین ریسک مهم، رویدادهای شدید آبوهوایی است که ۸ درصد از کل پاسخدهندگان آن را انتخاب کردهاند. از آتشسوزیهای گسترده تا خشکسالی، رخدادهای شدید جوی بهطور معناداری در افزایش تورم مواد غذایی، جابهجایی جمعیت و رشد هزینههای بیمه نقش دارند. با ادامه افزایش دمای جهانی، شدت و فراوانی این پیامدها نیز میتواند بیشتر شود.
در مجموع، تصویر ترسیمشده در این گزارش نشان میدهد جهان در سال ۲۰۲۶ با مجموعهای از تهدیدهای درهمتنیده روبهرو است؛ تهدیدهایی که از ژئوپلیتیک و اقتصاد بینالملل تا محیطزیست، فناوری، جامعه و حقوق مدنی را در بر میگیرند. همین پیوستگی ریسکها، مدیریت بحران در سطح ملی و بینالمللی را دشوارتر و نیاز به سیاستگذاری هوشمندانه، همکاری بینالمللی و آمادگی نهادی را بیشتر میکند.
نکات کلیدی
- تقابل ژئواکونومیک مهمترین ریسک جهانی در سال ۲۰۲۶ معرفی شده است.
- ۱۸ درصد از پاسخدهندگان این ریسک را محتملترین عامل بحران جهانی دانستهاند.
- درگیری مسلحانه میان دولتها با ۱۴ درصد در رتبه دوم قرار دارد.
- رویدادهای شدید آبوهوایی سومین ریسک بزرگ جهان در این گزارش است.
- بیش از ۱٬۳۰۰ کارشناس در نظرسنجی مجمع جهانی اقتصاد مشارکت داشتهاند.
- نظرسنجی در بازه ۱۲ اوت ۲۰۲۵ تا ۲۲ سپتامبر ۲۰۲۵ انجام شده است.
- اطلاعات نادرست، دوقطبیسازی اجتماعی و رکود اقتصادی نیز در میان ریسکهای مهم قرار دارند.
- پیامدهای منفی هوش مصنوعی و ناامنی سایبری از جمله تهدیدهای نوظهور و اثرگذار هستند.
- تعداد درگیریهای فعال میان دولتها در جهان به ۵۹ مورد رسیده که بالاترین سطح از زمان جنگ جهانی دوم است.
- تغییرات اقلیمی و تنشهای ژئوپلیتیک بهصورت همزمان بر ثبات اقتصادی و اجتماعی جهان فشار وارد میکنند.