ریسک ژئوپولیتیک به یک ضرورت راهبردی برای شرکتها تبدیل شده است. مدیریت مؤثر آن شامل شناسایی، سنجش، کاهش و آمادگی بحران است.
مدیر ریسک ژئوپولیتیک با رصد تحولات جهانی و ترجمه ریسکها به اقدام، نقش کلیدی در تابآوری سازمان دارد.
سازمانها با کمیسازی ریسک، طراحی راهبردهای کاهش، سناریونویسی بحران و بازنگری پس از بحران، میتوانند در محیط ناپایدار امروز عملکرد پایدارتر و رقابتیتری داشته باشند.
شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) || ریسکهای ژئوپولیتیک، از جنگهای تجاری تا حملات به زیرساختهای دیجیتال، امروز بهطور مستقیم بر عملیات جهانی شرکتها اثر میگذارند. در چنین محیطی، نقش «مدیر ریسک ژئوپولیتیک» به جایگاهی حیاتی برای هدایت سازمانها در فضای متلاطم تبدیل شده است. مدیریت مؤثر این ریسکها نیازمند رویکردی چرخهای و دادهمحور است که سه مرحله اساسی را پوشش میدهد: شناسایی، سنجش و کاهش ریسک. در نهایت، «آمادگی برای بحران» که بر شبیهسازی، سناریونویسی و تدوین پروتکلهای روشن استوار است، ستون فقرات تابآوری سازمانی محسوب میشود.
ژئوپولیتیک در سطح مدیریت عالی سازمان
ریسک ژئوپولیتیک دیگر یک نگرانی انتزاعی و دوردست نیست. اکنون این ریسک یک واقعیت عملیاتی برای کسبوکارهاست. در سالهای اخیر شدت این تهدیدها افزایش یافته است:
- ژئواکونومی و استفاده از تجارت، سرمایهگذاری و وابستگی اقتصادی به عنوان ابزار فشار سیاسی
- رقابتهای فناورانه میان قدرتهای بزرگ که مسیر نوآوری و مقررات را تغییر میدهد
- درگیریها و بیثباتی سیاسی که از حمله روسیه به اوکراین تا تنشهای منطقهای، زنجیرههای تأمین و بازارهای جهانی را مختل میکند
برای شرکتها، این تحولات به این معناست که ژئوپولیتیک باید بخشی از راهبرد کلان سازمان باشد، نه اقدامی واکنشی. این ممکن است به تغییر ساختار سازمانی، خروج یا ورود به بازارهای جدید، بازطراحی زنجیره تأمین یا حتی تغییر محصولات و گروههای مشتری منجر شود.
سؤال اصلی برای مدیران این است:
آیا سازمان شما برای مواجهه با بحران ژئوپولیتیک بعدی آماده است؟
چرا نقش مدیر ریسک ژئوپولیتیک حیاتی است؟
در قلب تلاشهای سازمان برای افزایش تابآوری، نقش «مدیر ریسک ژئوپولیتیک» قرار دارد. این نقش الزاماً یک فرد واحد نیست، بلکه یک «کارکرد سازمانی» است. مهم این است که سازمان مشخص کند چه کسی مسئول نهایی ریسک ژئوپولیتیک است و چگونه این ریسکها در سیستم مدیریت ریسک سازمان ادغام میشوند.
ژئوپولیتیک میتواند بر جنبههای مختلف کسبوکار اثر بگذارد، از جمله:
- ریسکهای دیجیتال: افزایش حملات سایبری با منشأ دولتی
- چالشهای انطباق: تحریمها و محدودیتهای تجاری با پیامدهای حقوقی و مالی
- اختلال در تجارت و زنجیره ارزش: بیثباتی منطقهای و تعرفهها که هزینهها و زمانبندی تأمین را تغییر میدهد
- ریسکهای مالی: نوسان ارز، تغییر سیاستهای مالیاتی و کنترل سرمایه
- تهدیدات امنیتی: خطر برای کارکنان و داراییهای فیزیکی در مناطق پرتنش
- آسیب اعتباری: خطا در مدیریت مسائل سیاسی میتواند به اعتبار برند لطمه بزند
در این میان، مدیر ریسک ژئوپولیتیک نقش دیدهبان سازمان را دارد؛ رصد پیوسته محیط جهانی و تبدیل نشانهها به بینش عملیاتی برای مدیریت ارشد.
چهار مسئولیت اصلی مدیریت ریسک ژئوپولیتیک
- شناسایی ریسک: تحلیل دینامیکهای سیاسی جهانی و منطقهای
- سنجش ریسک: تبدیل تحلیل کیفی به اثرات قابلاندازهگیری بر درآمد، هزینه و عملیات
- کاهش ریسک: همکاری میانوظیفهای برای کاهش تهدیدها و افزایش تابآوری
- آمادگی بحران: طراحی سناریو، تدوین برنامههای جایگزین و اجرای شبیهسازی
طراحی و اجرای سیستم مدیریت ریسک ژئوپولیتیک
۱. ارزیابی قرارگیری در معرض ریسک: اثرانگشت ژئوپولیتیک
هر سازمان یک «اثر انگشت ژئوپولیتیک» دارد که بر اساس صنعت، جغرافیا و ساختار عملیات شکل میگیرد. این ارزیابی باید بهصورت کمی انجام شود و سطح ریسک در هر حوزه را از کم تا زیاد مشخص کند. تمایز میان «ریسک ذاتی» و «ریسک باقیمانده» اهمیت ویژهای دارد.
۲. شناسایی: استخراج رویدادهایی که اهمیت دارند
رصد تحولات سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ضروری است. اما این رصد باید متناسب با اثر انگشت ژئوپولیتیک سازمان متمرکز شود تا انرژی و منابع در مسیر درست بهکار گرفته شوند.
۳. ارزیابی: کمیسازی اثرات ریسک
اگرچه ریسک ژئوپولیتیک اغلب ناملموس به نظر میرسد، اما باید آن را کمی کرد. برای مثال، میتوان اثر افزایش ۱۰ درصدی تعرفهها بر هزینه تولید یا زیان ناشی از خروج از یک بازار مهم بهدلیل تحریم را محاسبه کرد. این کمیسازی امکان اولویتبندی را فراهم میکند. تعیین «آستانههای ریسک» نیز ضروری است تا مشخص شود چه زمانی باید وارد مرحله اقدام و آمادگی شد.
۴. کاهش ریسک و آمادگی بحران
پس از شناسایی و اندازهگیری ریسکها، نوبت اقدام است:
- راهبردهای کاهش: تقویت اطلاعات زنجیره تأمین، تغییر مدل کسبوکار یا پیگیری تعاملات سیاستگذاری
- شبیهسازی بحران: تمرین سناریوهای بدترین حالت با حضور مدیران ارشد و مشاوران
- پروتکلهای روشن: تعیین نقشها، مسئولیتها و مسیرهای ارتباطی برای واکنش سریع
آمادگی برای بحران: پیوند میان ریسک و تابآوری
در جهان امروز، احتمال وقوع بحران ژئوپولیتیک بالا و پایدار است. پرسش «اگر» نیست، بلکه «چه زمانی و کجا» است. توانایی گذار سریع از مدیریت ریسک به مدیریت بحران، تعیینکننده تابآوری سازمان است. این امر نیازمند:
- تخصص یکپارچه: حضور مستمر مدیر ریسک ژئوپولیتیک در تیم بحران
- بازنگری پس از بحران: تبدیل هر بحران به یک درس برای تقویت ساختار آینده
از بینش تا اقدام: بهترین شیوهها
برای موفقیت در این محیط پرتنش، شرکتها باید:
- سرمایهگذاری در نیروهای متخصص ریسک ژئوپولیتیک
- استفاده از داده و تحلیلهای پیشرفته
- نهادینهسازی تابآوری در راهبرد سازمان
- اجرای مستمر تمرینها و سناریوهای بحران
جمعبندی: آغوش باز به ضرورت ژئوپولیتیک
ژئوپولیتیک یک تهدید گذرا نیست، بلکه یک واقعیت پایدار در محیط کسبوکار است. سازمانهایی که ریسکهای ژئوپولیتیک را شناسایی، اندازهگیری و مدیریت کنند، در برابر بحرانهای آینده مقاومتر خواهند بود.
با کلیک روی لینک زیر به کانال تلگرام ما بپیوندید:
برای اطلاعات بیشتر درباره روابط عمومی و اخبار سازمانهای مختلف، میتوانید به وبسایت شارا مراجعه کنید.
انتهای پیام/
در ادامه با #شارا همراه باشید: