در حالی که وزارت ارتباطات از رکوردشکنی ترافیک شبکههای داخلی در روزهای گذشته خبر میدهد، قطع ارتباط با جهان، زیستبوم فناوری را در آستانه بحران قرار داده است.
در واکنش به خطر تعطیلی شرکتها و مهاجرت متخصصان، دولت با همکاری نهادهای امنیتی در حال اجرای طرحی برای بازگشایی شبکه صرفاً برای کسبوکارها و نیروهای کار مستقل است.
این در حالی است که سخنگوی دولت صراحتاً اعلام کرد باز شدن دسترسی عمومی مردم دست دولت نیست. آیا به سمت ایجاد دسترسیهای طبقاتی دائمی حرکت میکنیم؟
در روز گذشته، حوزه ارتباطات کشور شاهد انتشار اخبار و مواضع متعددی درباره وضعیت شبکههای ارتباطی و دسترسی به شبکه جهانی بود. از یک سو، مقامات دولتی از پایداری بینظیر زیرساختهای داخلی خبر میدهند و از سوی دیگر، طولانی شدن محدودیتها باعث شده تا زنگ خطر برای زیستبوم اقتصاد دیجیتال به صدا درآید؛ شرایطی که به ارائه طرحی برای اتصال اختصاصی شرکتها و نیروهای کار مستقل انجامیده است.
تابآوری شبکه ملی در برابر حملات
سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، در یادداشتی به بررسی وضعیت زیرساختها در دوره روزه نبرد اخیر پرداخت. وی تاکید کرد که با وجود تلاشهای گسترده برای فلج کردن شبکههای ارتباطی، شبکه ملی اطلاعات بدون وقفه به ارائه خدمات پرداخت. بر اساس مستندات مراکز تبادل ترافیک، میزان مصرف ترافیک داخلی به سطحی بیسابقه رسید که این امر نشاندهنده ظرفیت بالای سکوهای بومی و پیامرسانهای داخلی در تامین نیازهای دهها میلیون کاربر است. محمد حافظ حکمی، مشاور وی نیز با تایید این تابآوری، وعده داد که شبکه جهانی مجدداً به حالت عادی بازخواهد گشت.
بحران اقتصادی و راهکار اتصال اختصاصی
با وجود پایداری شبکههای داخلی، قطع ارتباطات بینالمللی نگرانیهای جدی در بخش اقتصاد ایجاد کرده است. احسان چیتساز، معاون سیاستگذاری وزارت ارتباطات، در نشستی صراحتاً اعلام کرد که دسترسی به شبکه جهانی یک امتیاز نیست، بلکه زیرساخت حیاتی اقتصاد است. وی هشدار داد که تداوم این وضعیت به مهاجرت گسترده نیروی انسانی متخصص و تعطیلی شرکتهای نوپا منجر خواهد شد.
برای مقابله با این بحران، طرحی برای اتصال ویژه نیروهای کار مستقل و شرکتها در دستور کار قرار گرفته است. محسن پاشا، از مدیران ارشد مرکز ملی فضای مجازی، اعلام کرد که با دریافت فهرست شرکتها از نهاد اصلی از جمله اتاق بازرگانی، فرایند بازگشایی آدرسهای شبکه برای این گروهها آغاز شده است.
آمادگی بخش خصوصی برای بازسازی
همزمان با این تحولات، نفر از مدیران عامل بزرگترین شرکتهای فناوری برخط، در نشستی مشترک برای مشارکت در طرح ملی بازسازی زیرساختهای آسیبدیده اقتصاد دیجیتال اعلام آمادگی کردند. طراحی راهکارهای جایگزین و ترمیم خسارات وارده به کسبوکارهای کوچک، از اهداف اصلی این گروه است.
موضع صریح دولت درباره دسترسی عمومی
با وجود تلاشها برای اتصال بخش تجاری و برخی گمانهزنیها درباره رفع محدودیتها طی ساعات آینده، موضع رسمی دولت نشان میدهد تصمیمگیری نهایی در این باره خارج از اراده قوه مجریه است.
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در یک برنامه تلویزیونی رسماً اعلام کرد که باز شدن دسترسی بینالمللی موضوعی نیست که در دست دولت باشد و تا این لحظه هیچ خبر رسمی از مبادی ذیربط دریافت نشده است.