شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی ایران (شارا) || در نیمه دوم خردادماه ۱۴۰۵، اتمسفر دانشگاهی ایران شاهد یکی از چالشبرانگیزترین رویاروییهای میان «نگاه اداری» و «هویت آکادمیک» بود. آنچه با انتشار اخبار غیررسمی مبنی بر تغییر ساختار در بزرگترین کانون علوم انسانی کشور آغاز شد، به سرعت به یک موج اجتماعی و صنفی تحت عنوان «نجات دانشکده ارتباطات» تبدیل گردید.
آغاز بحران: تصمیمی که شوک ایجاد کرد
در تاریخ ۲۴ خرداد ۱۴۰۵، انتشار اخباری مبنی بر برنامه مدیران دانشگاه علامه طباطبایی برای ترکیب ساختاری یا انتقال «موسسه آموزش عالی بیمه اکو» به ساختمان «دانشکده علوم ارتباطات»، جرقه اعتراضات را زد. این تصمیم که از سوی منتقدان به عنوان «ادغام» تعبیر شد، بلافاصله با کد خبر ۲۳۵۳۸۳۳ در رسانهها بازتاب یافت.
ریشه این نقدها بر دو محور اصلی استوار بود:
- فقدان سنخیت علمی: منتقدان معتقد بودند علوم ارتباطات با ریشههای نظری در تحلیل افکار عمومی و مطالعات فرهنگی، هیچ تقارنی با ماهیت محاسباتی، بازرگانی و اقتصادی بیمه اکو ندارد.
- غلبه نگاه بوروکراتیک: این طرح به عنوان ترجیح مصلحتهای کوتاهمدت اداری و صرفهجوییهای اقتصادی بر منافع کلان و پایدار علمی توصیف شد.
طوفان اعتراضات: از کارزار مجازی تا هشدار اساتید
بلافاصله پس از انتشار این خبر، موجی از مخالفتها از سوی دانشجویان، اعضای هیئت علمی و متخصصان روابطعمومی برخاست. شبکه اطلاعرسانی روابطعمومی (شارا) این اقدام را «شاهکاری جدید در آموزش عالی» و تصمیمی «غیراستراتژیک» خواند که توهینی به ساحت علم ارتباطات محسوب میشود.
محورهای اصلی اعتراضات در بیانیهها و کارزارها:
- میراث معنوی: معترضان یادآور شدند که این دانشکده حاصل دههها تلاش اساتید بزرگی همچون زندهیاد دکتر کاظم معتمدنژاد (پدر علم ارتباطات ایران) و دکتر هادی خانیکی است و مخدوش کردن استقلال آن، بیتوجهی به تاریخچه صنف روزنامهنگاری است.
- ظرفیت فیزیکی: دانشجویان تاکید کردند که ساختمان فعلی حتی برای توسعه رشتههای موجود نیز با کمبود فضا مواجه است و پذیرش ۳۰۰ دانشجو و عضو هیئت علمی جدید از بخش بیمه اکو، فرآیند آموزش را فرسایشی میکند.
- پسروی راهبردی: علی خیرآبادی، به نمایندگی از دانشجویان، در نامهای به وزیر علوم یادآور شد که در عصر «جامعه شبکهای» مانوئل کاستلز، تضعیف تنها دانشکده تخصصی ارتباطات کشور، یک عقبگرد راهبردی برای منافع ملی است.
ورود مقام عالی وزارت و وعده پیگیری
با گسترش دامنه اعتراضات در فضای مجازی و رسانههایی چون خبرگزاری آنا و شرق، حسین سیمایی، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری وارد عمل شد. وی در گفتگو با رسانهها ضمن ابراز آگاهی از نگرانیهای اساتید و دانشجویان، قول داد که این موضوع به دقت بررسی و تدابیر لازم برای «رفع نگرانیها» اتخاذ شود. این موضعگیری، کفه ترازو را به نفع مدافعان استقلال دانشکده سنگینتر کرد.
میز مذاکره: تفاهم بر سر خرد جمعی
در حالی که مدیریت دانشگاه در ابتدا هدف از این طرح را «اسکان موقت» برای استفاده از فضای مازاد اعلام کرده بود، با پافشاری بدنه علمی بر مواضع خود، جلسات اقناعی برگزار شد. در روز یکشنبه ۲۴ خرداد، جلسهای سرنوشتساز میان دکتر محمدرضا ویژه (قائممقام دانشگاه) و اعضای هیئت علمی دانشکده ارتباطات برگزار شد. در این جلسه، اساتید با ذکر دلایل فنی و تخصصی، پیامدهای مخرب این انتقال را تبیین کردند.
فرجام: پیروزی استقلال بر ادغام
سرانجام، دکتر سیدمحمد مهدیزاده طالشی، رئیس دانشکده ارتباطات، در پیامی رسمی اعلام کرد که با تصمیم خردمندانه مدیریت دانشگاه و پس از شنیدن صدای ذینفعان، طرح انتقال یا ادغام به طور کامل منتفی شده است.
وی این نتیجه را حاصل «مشی گفتگومحور» مدیریت دانشگاه و «همدلی جامعه ارتباطات» دانست. با این تصمیم، دانشکدهای که ریشه در «مدرسه عالی مطبوعات» (تاسیس ۱۳۴۵) داشت و پس از سالها فراز و نشیب در سال ۱۳۹۴ دوباره مستقل شده بود، توانست هویت خود را حفظ کند.
رویداد خرداد ۱۴۰۵ نشان داد که دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی، فراتر از یک ساختمان فیزیکی، یک «سرمایه نمادین» برای جامعه رسانهای کشور است. لغو این تصمیم اداری، نه تنها آرامش را به این کانون علمی بازگرداند، بلکه بر یک اصل مهم در مدیریت آموزش عالی صحه گذاشت: توسعه علمی تنها از مسیر احترام به تخصصگرایی و خرد جمعی عبور میکند.
در حال حاضر این دانشکده با ۲۱ عضو هیئت علمی تمام وقت به امر آموزش نزدیک به یک هزار دانشجو در ۳ گروه آموزشی و ۷ رشته تحصیلی در مقاطع مختلف تحصیلی اهتمام دارد. این دانشکده در آغاز سال تحصیلی ۹۵-۹۴ به پردیس شماره یک دانشگاه (در دهکده المپیک تهران) دانشگاه منتقل شد و تاکنون در ساختمانی مستقل در حال فعالیت آموزشی است