پدری که فراموش شد؛ حمید نطقی و غیبت نامی آشنا در روابط عمومی امروز
✍علی عزیزی / فعال رسانه-دانشجوی روابط عمومی

شبکه اطلاع‌رسانی روابط‌عمومی‌ ایران (شارا) || بنیان‌گذاران جایگاهی ویژه در هر حرفه‌ای را دارند چهره‌هایی که با دانش، تجربه و اندیشه‌های نو مسیر را برای دیگران هموار کرده‌اند. در عرصه روابط عمومی ایران، دکتر حمید نطقی بی‌تردید یکی از این چهره‌هاست. اما جای پرسش دارد که چرا نام وی با وجود تمام خدمات و تاثیرگذاری‌اش، امروز کمتر شنیده می‌شود؟

حمید نطقی متفکری برخاسته از تبریز نه‌تنها در بنیان‌گذاری روابط عمومی در ایران نقش‌آفرین بود بلکه ردپایش را می‌توان در عرصه‌های روزنامه‌نگاری، حقوق، ادبیات و آموزش دانشگاهی نیز دنبال کرد. او از پایه‌گذاران انجمن روابط عمومی ایران و نشریه فرهنگی–ادبی وارلیق بود، جریانی که با همراهی چهره‌هایی چون دکتر جواد هیئت شکل گرفت. کتاب مدیریت و روابط عمومی از جمله آثار ماندگار اوست که نشان‌دهنده نگاه نظام‌مند و آینده‌نگرش به این حوزه نوپا در زمان خود بود.

آغاز شکل‌گیری نهاد روابط عمومی در ایران با گام جسورانه نطقی در شرکت ملی نفت همراه بود. جایی که برای نخستین‌بار، مفهومی نو به ساختار سازمانی کشور وارد شد. او نه‌تنها به ایجاد نهاد، بلکه به نهادینه‌سازی اندیشه روابط عمومی از مسیر آموزش دانشگاهی نیز اندیشید، حرکتی که مسیر رشد این رشته را در دهه‌های بعد هموار ساخت.

نکته‌ای قابل توجه که استاد صمد سرداری‌نیا تاریخ‌نگار و پژوهشگر تاریخ معاصر آذربایجان  در مقاله‌ای با عنوان «میرحمید نطقی» در مجله وارلیق به آن اشاره کرده است، می‌نویسد: «جراید کشور با درج خبر درگذشتش، از او به عنوان ‘پدر روابط عمومی ایران’ تجلیل کردند، ولی آغاز فعالیت مطبوعاتی‌اش را سال ۱۳۲۰ شمسی قید کردند. باید گفت که او تنها “پدر روابط عمومی ایران” نبود و آغاز فعالیت‌های مطبوعاتی‌اش به سال‌های قبل از ۱۳۲۰ می‌رسد.»

بازگشت به نطقی تنها ادای دین تاریخی نیست بازگشت به اصالت، صداقت و مردمداری در روابط عمومی‌ است. یادآوری نطقی یادآوری این حقیقت است که روابط عمومی بدون ریشه فرهنگی، اخلاق حرفه‌ای و نگاه انسانی، فقط نامی‌ست بی‌معنا.

در هفته ارتباطات و روابط عمومی شایسته است که پیش از هر چیز چراغی بر نام‌هایی چون حمید نطقی بیفروزیم چهره‌هایی که صدای نخست بودند اما هنوز شنیدن‌شان راهی برای نجات از هیاهوی بی‌هویت امروز است.