شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران: بررسي حال و آينده رشته ارتباطات در افغانستان در عصر طالبان
سه شنبه، 14 تیر 1401 - 09:39     کد خبر: 49936

اولين بار در سال 1384 در دانشگاه‌هاي كابل و هرات اين رشته راه اندازي شد، بعد به ‌مرور زمان ساير دانشگاه‌ها (دانشگاه بلخ، البيروني و دانشگاه‌هاي خصوصي) اين رشته در قالب دانشكده و دپارتمنت راه اندازي كردند. متاسفانه در اين اواخر رشته‌ ارتباطات از وضعيت خوبي در افغانستان برخوردار نيست.

شبكه اطلاع‌رساني روابط‌عمومي ايران (شارا)-|| ارتباطات در افغانستان مانند هر رشته‌اي، فراز و فرودهاي خودش را دارد. اين رشته از شروع پيدايش خود، گاهي مورد حمايت سازمان هاي دولتي بوده، گاهي هم توجه كمتري به آن صورت گرفته است.

با فروپاشي رژيم طالبان و روي كار آمدن دولت موقت به رهبري حامد كرزي در سال 2001 ميلادي، و تصويب قانون اساسي و قانون رسانه هاي همگاني دوره جديدي در روزنامه نگاري و ارتباطات افغانستان آغاز شد كه رسانه هاي ارتباطات جمعي و روز نامه هاي بي شماري در كشور همواره به نشر مي رسيد. در جنب اين وسايل ارتباطي، مجلات و نشر كتب رونق بيشتر نمود. نويسندگان و هنرمندان از خاك وباد فراموش شده جسته به دنياي اميد داخل شدند و زمينه رشد براي نويسنده گان هنرمندان و فرهنگيان مجدداً مساعد گرديد. تا اينكه افغانستان داراي اين بستر فعال براي رسانه ها، آزادي بيان و ارتباطات باشد.


گفتگو با تعدادي از خبرنگاران و كارشناسان ارتباطات در افغانستان، ديدگاه آنان درمورد حال و آينده وضعيت رشته ارتباطات در افغانستان را نشان مي دهد:
ارتباطات در افغانستان مانند هر رشته‌اي، فراز و فرودهاي خودش را دارد. اين رشته از شروع پيدايش خود، گاهي مورد حمايت سازمان هاي دولتي بوده، گاهي هم توجه كمتري به آن صورت گرفته است. اما در دو دهه اخير، اين رشته مورد توجه فراوان سازمان هاي دولتي و غيردولتي قرار گرفته است.


از سال 1380 و بعد از ايجاد حكومت موقت و حضور نيرو هاي ناتو در افغانستان، بعد از آن در مدت 20 سال كه به اسم دو دهه دموكراسي ويا دو دهه اوج شگوفايي و روشنايي مطبوعات در افغانستان از آن ياد ميكنند، وضعيت فعاليت هاي رسانه اي و ارتباطات خيلي خوب بود و نتايج چشم گيري داشت كه حتي در رده بندي هاي جهاني در اين عرصه از لحاظ آزادي بيان افغانستان از جايگاه ويژه اي برخوردار بود، اما اين آزادي بيان با خون هزاران جوان افغانستاني رنگين بود كه متاسفانه در اين مدت بدترين كشور براي فعاليت هاي خبرنگاري بوده است، از جمله ميتوان به حمله هاي انتحاري بر مجموعه هاي ارتباطات جمعي دراين كشور اشاره نمود كه اين ارتباطات شامل كارمندان رسانه ها نيز ميباشد نمونه بارز آن حمله به موتر حامل كارمندان تلوزيون طلوع و طلوع نيوز در سال 1398 در كابل افغانستان بوده است.


لذا نتيجه ميگيريم كه بيشترين ترور و حملات انتحاري بر خبرنگاران در افغانستان صورت ميگرفت و اين باعث قرباني شدن تعداد زيادي از خبرنگاران گرديده است با وجود تمام اين محدوديت ها و فشار ها رسانه هاي آزاد افغانستان و دست اندركاران رسانه اي توانسته بودند فضاي مناسبي را براي آزادي بيان ايجاد كنند. اگر قانون دسترسي به اطلاعات در نظر گرفته شود، مشاهده خواهيم كرد كه قبل از طالبان افغانستان داراي بهترين قانون دسترسي به اطلاعات در سطح جهان بوده كه در رده هاي اول و دوم قرار ميگرفت. بعد از بدست گرفتن قدرت از طرف طالبان، متاسفانه نظام و تمام ساختار هر اداره و ارگان از هم پاشيد. اكثريت كاركنان ترك وظيفه ويا شغل و كشور كردند كه البته به دلايل مختلفي حاضر به بازگشت نبودند و از اين لحاظ تمامي ارگان ها و اداره هاي رسمي با يك خلاع ارتباطي مواجه شدند كه اين ناشي از نبود اشخاص با تجربه و يا اشخاصي بود كه با فنون ارتباطي آشنايي داشتند.

 

حكومت طالبان وضعيت خبرنگاري، كار خبرنگاري و ارتباطات را به مشكل مواجه ساخته است و طالبان فعلا در استديوها، مديريت برنامه هاي تلويزيوني، رسانه هاي چاپي، راديو ها وغيره... را سانسور دارند و به نفع و سود خويش سوق و سو ميدهند كه با تحديد محتواي آنرا دستكاري و تغيير ميدهند كه اين عمل طالبان افغانستان را دوباره به يك تاريكي فرو برده و همان تاريخ 5 ساله طالباني دوباره احيا شده است و دقيقا معلوم است كه وضعيت ارتباطات درهم و درگون است.


رشته ارتباطات هرچند نوپا بود و برخي دانشگاه‌هاي ملي در افغانستان طي چند سال اخير اين رشته را راه اندازي كرد؛ اما از رشد خوبي برخوردار بود. اولين بار در سال 1384 در دانشگاه‌هاي كابل و هرات اين رشته راه اندازي شد، بعد به ‌مرور زمان ساير دانشگاه‌ها (دانشگاه بلخ، البيروني و دانشگاه‌هاي خصوصي) اين رشته در قالب دانشكده و دپارتمنت راه اندازي كردند. متاسفانه در اين اواخر رشته‌ ارتباطات از وضعيت خوبي در افغانستان برخوردار نيست.

 

بسياري از كادرهاي علمي دانشگاه‌ها پس از سقوط نظام جمهوريت افغانستان را ترك كرده و به كشورهاي ديگر پناهنده شدند. به‌ طور مثال، از دانشگاه كابل، 6 كادر علمي رشته ارتباطات و خبرنگاري از دانشگاه هرات 12 كادر علمي، از دانشگاه البيروني 4 كادر علمي كشور را ترك كردند. اكثر اين كادرهاي علمي داراي مدارك تحصيلي كارشناسي ارشد و‌ دكترا از كشورهاي بيروني بودند كه با اين وضع چشم انداز آينده رشته ارتباطات را حد اقل تا زماني‌ كه طالبان بر افغانستان حاكم اند، نمي‌توان بهتر پيش‌ بيني كرد. در كنار رفتن كادرهاي علمي از كشور، رفتار گروه طالبان با خبرنگاران و‌ كاركنان رسانه‌ها، دانشجويان ارتباطات و فارغان آنرا از اين رشته دل‌سرد وبي ميل كرده است.


طالبان، خبرنگاران را هنوز هم به‌چشم دشمن مي‌نگرند، آنان را شكنجه‌ و حبس مي‌كنند و آزادي بيان در افغانستان كاملا از بين رفته و ديگر كسي نمي‌تواند صداي خود را بلند كند.


  منبع: http://www.hamvatansalam.com

 

 

 

 

 

 

 


پیامک - فیس بوک - تویتر
نسخه اصلی - برگشت به خبرها