شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران: مقاله/ الزامات بهره گيري از فونت در اينفوگرافيك
جمعه، 30 مهر 1400 - 00:52     کد خبر: 40485

اينفوگرافيك از پيوند دو حوزه گرافيك و اطلاعات حاصل مي شود. در كنار عناصر و ابزارهاي مورد استفاده بصري در اينفوگرافيك اعم از انواع تصاوير، دياگرام، نقشه، نمودار، نمادها و نشانه ها، آيكونها، علائم، مقياسها و...، از فونت نيز در اين آثار بهره گرفته مي شود.

شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)-|| اينفوگرافيك از پيوند دو حوزه گرافيك و اطلاعات حاصل مي شود. در كنار عناصر و ابزارهاي مورد استفاده بصري در اينفوگرافيك اعم از انواع تصاوير، دياگرام، نقشه، نمودار، نمادها و نشانه ها، آيكونها، علائم، مقياسها و...، از فونت نيز در اين آثار بهره گرفته مي شود. هرچند در آثار اينفوگرافيك متن محور، مصالح اصلي مورد استفاده، فونت است (همچون تايم لاين، فلوچارت، جدول و...).


پيش از بهره گيري از فونت، الزاماتي نياز است و آن داشتن شناخت كافي از انواع فونتهاي فارسي و لاتين، شناخت از فونتهاي هم خانواده و هم شكل، آشنايي با فونتهاي سريف (داراي لبه هاي تيز، گوشه دار، با عرض حروف و كاراكترهاي ناهم اندازه و عمدتاً داراي كاربرد تزئيني) و سنس سريف (فاقد لبه، با عرض حروف و كاراكترهاي هم اندازه، با خوانايي بيشتربه ويژه در صفحه نمايشهاي كوچك يا كم كيفيت) (تصوير شماره 1) ، درك تفاوتها و كاربردهاي آنها، آشنايي با اصول بهره گيري از فونت و... است.





 


بايد به خاطر داشت فونتها با كاربردهاي مختلفي طراحي مي شوند اعم استفاده در متن، استفاده در عنوان و براي نمايش در ابعاد بزرگ با بعد مسافت و صفحه‌نمايش و..، شناخت اين نكته نيز مي تواند در انتخاب بهتر از فونتها ما را ياري كند.

بايدها و نبايدها استفاده از فونت در اينفوگرافيك
در ادامه به برخي نكات در خصوص بهره گيري از فونت در اينفوگرافيك اشاره مي شود:

• انتخاب فونت مناسب
در بحث گزينش فونتها در يك اثر اينفوگرافيك، بايد بين فونت و موضوع، مخاطب، رسانه و... رابطه منطقي وجود داشته باشد. به عنوان مثال، براي گروه سني كودكان، بايد بتوان تا حد ممكن از فونتهاي سنس سريف و فاقد لبه هاي تيز، غيرجدي و منعطف تر بهره گرفت.


همچنين فونت بايد با موضوع و پيامي كه به مخاطب منتقل مي كند، از انطباق لازم برخوردار باشد.


اگر به يك فونت علاقه زيادي داريد اما استفاده از آن سبب كاهش خوانايي و يا در برخي موارد عدم خوانده شدن متن شما مي گردد، بهتر است ايده استفاده از اين فونت را فراموش كنيد. لذا بهتر است در اين موارد به سراغ فونت هايي برويد تا بتوانيد به خوبي پيام خود را به كاربران منتقل كنيد. فونت را مرتبط با هدف خود انتخاب كنيد و هرگز خوانايي متن را قرباني فونت نكنيد.


از فونتهاي عجيب و غريب و يا صرفاً زيبا ولي غيرمرتبط با موضوع، مخاطب يا صرفاً هيجان انگيز به لحاظ بصري و... پرهيز كنيد. گاهي استفاده از تنوع فونتها و بهره گيري فونتهاي عجيب و غريب با ترازبندي نامناسب براي مخاطب خسته كننده بوده يا سبب سردرگمي وي مي شود.

• لزوم كنترل تنوع فونت
در يك اثر اينفوگرافيك مي توانيم از يك خانواده كامل از سبك هاي مختلف كه مهمترين آنها نازك، ساده، سياه و مورب (در فارسي ايرانيك) است، بهره بگيريم. بهتر است تلاش كنيم تا از مجموعه سبكهاي مربوط به يك فونت استفاده كنيم تا اينكه از تنوع فونتهاي مختلف. ولي چنانچه نياز به استفاده از فونتهاي مختلف است، هرگز اين تنوع از 3 فونت هم شكل (يا شبيه به هم) تجاوز نكند (مانند فونتهاي يكان، رويا، ترافيك و موارد مشابه). (تصوير زير) البته چنانچه دقت كرده باشيد، در زمان استفاده از فونتهاي هم شكل، به سريف و سنس سريف و... بودن اين فونتها نيز توجه مي شود.




 


• فاصله‌گذاري مناسب بين كلمات و حروف
در هنگام استفاده از فونتها، رعايت فواصل استاندارد بين كلمات از اهميت زيادي به خصوص در خوانش ساده تر متون برخوردارند. براي جدا كردن كلمات از يكديگر، ما مجاز هستيم تا يكبار از كليد اسپيس يا فاصله (space) استفاده كنيد. براي كلمات تركيبي نيز مانند «نام گذاري» سعي مي شود تا از نيم فاصله استفاده شود.


مديريت فواصل از نقش مهمي در نتيجه و تأثير آن بر خوانش و زيبايي اثر اينفوگرافيك برخوردار ست. بايد انجام برخي رفتارها كه به فونت يا خوانايي و زيبايي آن لطمه مي زنند خودداري كرد. از جمله اين رفتارها جمع يا فشردن غيرمعمول كلمات (تصوير شماره 3)، افزودن عرض حروف (تصوير شماره 4)، دفرمه كردن فونت به طوري كه تناسبات عمودي و افقي آن دگرگون شود (تصوير شماره 5)، ايجاد فواصل مازاد بين حروف (تصوير شماره 6) و.. است.


در خصوص استفاده از خط تيره در آخر متن بايد گفت: درج خط تيره در كلمه آخر متن به دليل كمبود فضا در آن خط ظاهري نامناسب به متن مي‌دهد، بهتر است از انجام اين كار صرف‌نظر كنيد هرچند بعضاً شرايطي ايجاد مي شود كه بهره گيري از آن اجتناب ناپذير است.


در مجموع، انتخاب فاصله مناسب و استاندارد بين حروف و كلمات در حروف چيني متون در اينفوگرافيك ضروري است.




 


• انتخاب اندازه فونت
بايد بين اندازه فونت و كاربرد آن در اينفوگرافيك رابطه معقول و مناسبي وجود داشته باشد. همچنين بايد بين اندازه حروف يك فونت با طول سطرها و فاصله هاي آنها، رابطه مستقيمي باشد. در تعيين اندازه فونت، ابعاد و نوع كادر و محدوده بصري، نوع و كاربرد آن، نوع رسانه، مخاطب و شرايط خوانش و... موثر هستند.


علاوه بر اين نكات، انتظار مي رود تا در يك اثر اينفوگرافيك، تيتر يا عنوان داراي بزرگترين اندازه فونت باشد تا در يك نگاه به سرعت شناسايي و مورد توجه قرار گيرد.


همچنين انتظار مي رود اندازه فونت عناوين مياني يا عناوين هر بخش يا به اصطلاح «ميان تيترها»، يكسان تعيين شود. مشابهت رنگي نيز در اين خصوص مورد تأكيد است.


در خصوص اندازه فونت در متون نيز در كل اثر، انتظار مي رود از قوانين يكسان و مشابهي بهره گيرد. به اين معنا كه محدوديتهاي فضايي داخل كادر يا برعكس و...، سبب نشود تا بي دليل به بزرگ و كوچك كردن اندازه فونتها در يك مقوله مورد بحث اقدام كنيم. به مثال زير دقت كنيد. اندازه تيتر گرچه بزرگ انتخاب شده ولي خود اين بزرگي نيز بايد با اندازه كادر بايد داراي نسبت باشد.

 

ميان تيترها بايد به لحاظ فونت هم اندازه انتخاب شوند و با اندازه كادر، تناسب داشته باشند. فونتهاي به كار رفته در متن موجود در كادرها نيز بايد در كل تايم لاين، از اندازه يكساني برخوردار باشند و از تنوع اندازه فونت در آنها به دليل كم يا زياد ميزان مطلب در آنها بايد خودداري كرد.




 


• تعيين فاصله بين سطرها
فاصله بين خط كرسي هر سطر تا خط كرسي سطر بعدي در هر متن را فاصله بين سطر (Leading) يا پايه حروف مي‌گويند. اين فاصله نقش مهمي در خوانش متون دارد. بايد بين طول سطر با فاصله بين سطور رابطه منطقي وجود داشته باشد به اين معني كه وقتي طول سطر كوتاه شود بايد فاصله بين سطور نيز كاسته شود و برعكس.





 

وجود فاصله كم و فشرده بين سطرهايي با اندازه فونت ريز، سبب خستگي و فشار چشم‌هاي خواننده و گاه خطاي ديد مي‌شود. لذا براي اضافه شدن متني اضافه به اثر اينفوگرافيك فراتر از ظرفيت محدوده بصري يا كادر مربوطه، به كم كردن فاصله بين سطرها و فشرده كردن فاصله حروف و كلمات، فراتر از منطق، رو نياوريد.
تا حد ممكن بايد بتوان محتواي مورد استفاده در اينفوگرافيك را خلاصه و در صورت نياز، تبديل به عبارتهايي كوتاه و قابل فهم كرد، تا امكان خوانش آن براي مخاطب ساده تر شود. اين ملاحظات بايد در چينش محتوا نيز مدنظر قرار گيرد.

• استفاده از آرايش و تراز بندي مناسب براي تنظيم شكل پاراگرافها
استفاده از آرايش و ترازبندي مناسب براي تنظيم شكل پاراگرافها نيز از نكات پراهميتي است كه در حوزه فونت در اينفوگرافيك بايد به آن توجه كرد.


تراز بندي پاراگرافها مي توانند به يكي از اشكال تراز از دو طرف، تراز از راست، تراز از چپ (داراي خوانايي كمتر در فارسي) و تراز از وسط صورت گيرند.




 

ترازبندي نامناسب پاراگرافها و تنوع غير منطقي آن مي تواند در عين اثرگذاري منفي در زيبايي كل اثر، خوانش را نيز براي مخاطب سخت تر كند يا حتي او را به لحاظ دريافت و درك مطلب دچار سردرگمي كند.
براي آثار اينفوگرافيك فارسي جز در مواقع خيلي خاص و لازم، استفاده از تراز از چپ به دليل سختي خوانش آن پيشنهاد نمي شود.

• انتخاب رنگ فونت مناسب
انتخاب رنگ فونت بايد با ملاحظاتي همچون كاربرد، هدف، موضوع، خوانش، رنگ زمينه، سبك فونت، ميزان توجه بخشي و... صورت گيرد. از تنوع رنگي غيرهدفمند فونت در يك اثر اينفوگرافيك بايد پرهيز كرد.


در استفاده از رنگ فونت، كنتراستهاي رنگي و نوري مدنظر قرار گيرد. همچنين از رنگ مناسب با توجه به رنگ زمينه و ملاحظات خوانشي بايد بهره گرفت.


هرگز از فونتهاي با رنگ روشن در زمينه روشن و برعكس نبايد استفاده كرد. برخي براي حل اين مشكل، از فيلتر و سايه و... بهره مي گيرند كه اينگونه روشها توصيه نمي شود.


به خاطرتان باشد رنگهاي گرم به سرعت چشم را به خود جلب مي كنند، در رنگ دادن به فونتها و كادرها و...، مديريت توجه و اولويت بخشي به محتواها را مدنظر قرار دهيد.


براي ميان تيترها از رنگهاي مشابه بايد استفاده كرد. همين نكته در خصوص متون مرتبط با يك مقوله نيز صادق است.


آثاري كه از كادرها و فونتهاي رنگي بسياري بهره مي گيرند، غيرخوانا و گيج كننده هستند.


هيچ فونت يا كادري را بي دليل و هدف و منطق رنگ ندهيد.

• انتخاب فونت مناسب در هنگام ارائه آمار
برخي فونتها مناسب ارائه آمار و اعداد و ارقام نيستند. در هنگامي كه با اعداد و ارقام در يك اثر زياد سروكار داريم، حتماً بايد از فونتهاي مناسب در اين خصوص استفاده كرد. به مثال ارائه شده در تصوير زير توجه كنيد. با چند فونت مختلف عدد 500 نوشته شده است. اين مثالها نشان مي دهد كه چنانچه فونت مناسب انتخاب نشود ممكن است خوانش آن دشوار شود و در صورت مجاورت با ديگر مطالب، احتمال دارد مخاطب صفرها را نقطه خوانش كند.





 

در آثار با مخاطب فارسي زبان، از بهره گيري از فونتهاي لاتين يا فونتهايي كه اعداد را لاتين ارائه مي كنند، پرهيز كنيد.

• بازسازي فونتهاي نمودارها و تصاوير
زماني كه بناست تا از نمودارها در يك اثر اينفوگرافيك استفاده شود و آنها را از اكسل و... به محيط گرافيكي منتقل مي كنيم، لازم است تا مجدداً كليه فونتها اعم از حروف و اعداد و علائم و... بازسازي شوند. همچنين در خصوص فونتهاي موجود در تصاوير، اين نكته صادق است. فونتهاي موجود در تصاوير، نمودارها و... با افت كيفيت مواجه هستند و لذا به زيبايي و كيفيت يك اثر اينفوگرافيك صدمه مي زنند.

• سفيدخواني
در بهره گيري از فونتها بايد به ملاحظات مربوط به سفيدخواني نيز توجه داشت. فضاي سفيد منطقه اي بين عناصر بصري و نوشتاري در تركيب طراحي است. سفيدخواني در يك اثر اينفوگرافيك ضمن كمك به چشم مخاطب، بايد به طور منطقي و مناسب مورد استفاده قرار گيرد.

• چيدمان مناسب فونتها و ترازكردن آنها
در كنار رعايت كليه نكات مذكور، انتخاب چيدمان مناسب براي فونتها بسيار مي تواند حائز اهميت باشد. تراز بندي پاراگرافها و تراز كردن عناصر نوشتاري و بصري در كل اثر اينفوگرافيك از بعد چيدمان مي تواند در زيبايي اثر اينفوگرافيك اثرگذار باشد و مانع پريشاني در ديد مخاطب شود.




 


• رعايت قوانين اداركي گشتالتي
در بحث چيدمان فونتها در يك اثر اينفوگرافيك همچون ساير عناصر، قوانين ادراكي را در چگونه پردازش و ادراك اطلاعات و تصاوير در مغز را مدنظر قرار دهيد.


به عنوان مثال، در نظر گرفتن قانون مجاورت از اين گونه است. مغز ما محتواها يا تصاوير در مجاور يكديگر را در يك گروه طبقه بندي مي كند. بنابراين محتواي مربوط به هر بخش را در طوري تفكيك و طبقه بندي كنيد كه منجر به سردرگمي مخاطب (تصوير زير) در ايجاد روابط بين مطالب و تصاوير نشود.




 

براي تفكيك محتواها در اينفوگرافيك از خطوط مختلف، رنگ، شماره گذاري، كادرها و روبانها ، ايجاد فواصل و... استفاده مي شود.


به طور كلي سعي كنيد فواصل درستي از محتواها، حتي فاصله متن از تيتر يا ميان تيترها و... ايجاد كنيد و به اين فواصل در كل يك كار پايبند باشيد. مثلاً چنين نشود كه متن در جايي از اثر، به ميان تيتر نزديك و در جايي ديگر دور باشد. يا چنين نباشد كه ليد از تيتر خيلي دور باشد يا به آن خيلي نزديك باشد. انتخاب فواصل يكسان و منطقي متن با عناوين مورد تأكيد است.


از ديگر قوانين، قانون ارتباط يكسان است. لذا بايد سعي كرد تا از ايجاد ارتباط بين نوشتار و تصوير در جاي مناسب آن بهره گرفت. (تصوير زير) بدون فلشها يا علائم پيكان مورد استفاده و عدم ارتباط بين نوشتار و تصوير، تشخيص ارتباط آنها سخت بوده و مخاطب را دچار اشتباه مي كند.



 


• اعتدال در بهره گيري از متن و فونت در اينفوگرافيك
هرگز كارتان را پرمتن و پرفونت كار نكنيد. ضمن رعايت سفيد خواني، در بهره گيري از محتواي نوشتاري تا حد ممكن خست به خرج دهيد. تأكيد بر محتواهاي واجب، مهم و اساسي است.
به دو اثر منتشر شده در خصوص كشتي تايتانيك توجه كنيد. كدام نمونه را ترجيح مي دهيد؟ (تصاوير زير)




 

 


• احتياط در استفاده از فونتهاي توخالي
فونتهاي توخالي به ويژه براي متن، خوانش را كم مي كنند (تصوير شماره 16). ضمن تأكيد برعدم از استفاده از اين فونتها در متن، در خصوص استفاده از آنها در تيتر يا ميان تيترها نيز دعوت به احتياط مي شود، مگر در مواردي كه بين موضوع و هدف و فونت ارتباط منطقي باشد.




 


• پيشنهاد فونتهاي مناسب
در سري فونتهاي متفاوت جستجو كنيد و فونتهاي مختلف را با كاربردهاي مناسب شناسايي و به خاطر بسپاريد يا در جايي آن را به ثبت برسانيد. برخي از فونتهاي سري فونتهاي گروه B ، عموماً از فونتهاي پركاربرد هستند. برخي سايتها، مجموعه كاملي از فونتهاي قابل دانلود رايگان (بيش از يكهزار و 700 فونت) ارائه مي كنند كه به راحتي مي توان آنها را دريافت كرد.


هر فونتي را كه قصد استفاده آن را داريد حتماً از خوانايي، تناسب آن با مخاطب، موضوع، كاربرد و... مطمئن شويد.


چنانچه اينفوگرافيك با زبانهاي لاتين طراحي مي كنيد از برخي سايتها مي توانيد براي انتخاب و بعضاً دريافت فونت رايگان و مناسب كمك بگيريد مانند Google Fonts، Font Squirrel، Dafont، Creative Market، Designers Foundry، Fontspace ، Fontspring، Adobe Typekit، Abstract Fonts، Fonstruct، 1001 Fonts، Urban Fonts و... .

• جمع بندي
در مجموع بايد در هنگام انتخاب فونت، به هدف، موضوع، كاربرد، مخاطب، رسانه و... توجه كرد. همچنين در انتخاب اندازه فونت بايد ملاحظاتي همچون محدوده بصري و ابعاد كادر، نوع كاربرد، قابليت خوانش و... را مدنظر قرارداد. بايد با توجه به طول سطر و اندازه فونتها، به مديريت مناسب فاصله بين كلمات و سطرها اقدام كرد.


بايد در انتخاب رنگها، دقت لازم را به كار گرفت و از تنوع در رنگ و نوع فونت (بيش از سه فونت هم خانواده و يا هم شكل) پرهيز كرد. بايد فونتهاي متناسب با آمار و ارقام را مورد استفاده قرار داد و از به كار بردن فونتهاي لاتين در يك اثر اينفوگرافيك با مخاطب فارسي زبان بايد خودداري كرد مگر در خصوص اصطلاحات و ... آنهم داخل پرانتز. ضمن انتخاب مناسب فونتها و ترازبندي صحيح، بايد به تراز كردن آنها با ديگر عناصر موجود در اثر اينفوگرافيك اقدام كرد.

Salimi1356@yahoo.com

منبع مرجع: شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)

 

 

 

 

 

 

 

 

 


پیامک - فیس بوک - تویتر
نسخه اصلی - برگشت به خبرها