شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران : گزارش نشست «تجربه‌ روابط‌عمومي‌هاي دانشگاهي در مواجهه با كرونا»
سه شنبه، 25 خرداد 1400 - 23:40 کد خبر:47308
پژوهشكده‌ «مطالعات فرهنگي، ارتباطات و تحقيقات اسناد فرهنگي آسيا» روز چهارشنبه 19 خرداد 1400 ميزبان نشست «تجربه‌ي روابط‌عمومي‌هاي دانشگاهي در مواجهه با كرونا» بود.



شبكه اطلاع رساني روابط‌عمومي يران (شارا)-|| پژوهشكده‌ «مطالعات فرهنگي، ارتباطات و تحقيقات اسناد فرهنگي آسيا» روز چهارشنبه 19 خرداد 1400 ميزبان نشست «تجربه‌ي روابط‌عمومي‌هاي دانشگاهي در مواجهه با كرونا» بود.

به گزارش شارا به نقل از ايلنا، پژوهشكده‌ي «مطالعات فرهنگي، ارتباطات و تحقيقات اسناد فرهنگي آسيا» روز چهارشنبه 19 خرداد 1400 ميزبان نشست «تجربه‌ي روابط عمومي‌هاي دانشگاهي در مواجهه با كرونا» بود. سخنرانان اين نشست دكتر عليرضا عبداللهي‌نژاد (عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبايي و مدير كل سابق روابط عمومي وزارت علوم)، و دكتر عباس قنبري باغستان (عضو هيأت علمي دانشگاه تهران و مدير كل روابط عمومي دانشگاه تهران) بودند. دبيري اين نشست را نيز دكتر زهرا اجاق، رئيس اين پژوهشكده برعهده داشت.


دكتر اجاق در ابتداي نشست روابط عمومي را هم‌چون بخشي از فرايند مديريت و تصميم‌سازي در هر سازماني تعريف كرد و گفت: چالش رويكرد غيرتخصصي به كاركنان روابط عمومي و نقش آن در سازمان موجب رواج بدفهمي از آن شده و در عين حال جامعه را از كاركرد مفيدي كه روابط عمومي حرفه‌اي مي‌تواند داشته باشد، محروم كرده است. او توضيح داد كه اين نشست در نوع خود جديد محسوب مي‌شود، زيرا هدف‌مان درك تجربه‌ي زيسته و عملي افرادي است كه در سطح بالا در دو نهاد علمي در ايام بحران‌زده كوويد19 ايفاي نقش كرده‌اند.

در ادامه، دكتر ‌عبداللهي‌نژاد نيز ضمن تأييد دو چالش كمبود نيروي متخصص و سوء تعبير مديريت كلان درباره‌ي نقش روابط عمومي توضيح داد: روابط عمومي براي مديريت بحران در سه مرحله پيش‌بيني، آموزش و برنامه‌ريزي، مديريت و كنترل بايد ايفاي نقش كند. با توجه به جديد و ‌ودن همه‌گيري كوويد19، روابط عمومي بدون مقدمه به درون مرحله‌ي سوم انداخته شد. بر اساس توضيح او، روابط عمومي وزارت علوم براي ايفاي مناسب و مؤثر اين نقش يعني مديريت و كنترل، سه نقش اطلاع‌رساني و اطلاع‌يابي، تبليغات و فرهنگ‌سازي، افكارسنجي و مديريت افكار عمومي را در برنامه‌ريزي خود قرار داد. مدير كل روابط عمومي عضو ثابت و داراي حق رأي «شوراي سلامت» وزارت علوم بود و در فرايند تصميم‌سازي نقش داشت.

 

اين حضور موجب اطلاع‌يابي مناسب و دقيق هم شد كه از تصميمات وزارتخانه مطلع شود، ضمن اين كه بر آن‌ها تأثير نيز بگذارد. در دپارتمان روابط عمومي نيز كارگروه‌هايي تشكيل شد تا اين تصميمات از طريق بسترها و مجراهاي مختلف در قالب‌هاي گوناگون به اطلاع مخاطبان برسد. در اين كارگروه اسناد و بخشنامه‌ها تنظيم مي‌شد. دو بحث اصلي اين كارگروه عبارت بود از: (1) اولويت دادن به مقوله‌ي سلامت جسمي و حفظ سلامت بهداشت و روان دانشجويان، كاركنان و اعضاي هيأت علمي و (2) استفاده از روش آموزش جايگزين و مكمل.


‌عبداللهي‌نژاد به تغيير پارادايم در حوزه‌ي آموزش عالي اشاره كرد كه به سرعت اتفاق افتاد و با تشكيل «ستاد سلامت» به‌عنوان مرجع اصلي وزارتخانه، كارگروهي هم با عنوان «آموزش عالي الكترونيكي» با شعار يادگيري الكترونيكي همه وقت، همه جا، براي همه ايجاد شد. يكپارچه‌سازي آموزش الكترونيك در اين كارگروه توسط روابط عمومي طرح شد و دانشگاه‌هايي كه امكانات اندكي داشتند از ظرفيت‌هاي ساير دانشگاه‌ها استفاده كردند.


مدير كل سابق روابط عمومي وزارت علوم ادامه داد: با در نظر داشتن ريزش سرمايه‌ي اجتماعي به‌ويژه جامعه‌ي نخبگاني به نهادهاي رسمي و كاهش اعتماد عمومي به نهاد دانشگاه، بايد طوري فعاليت مي‌كرديم كه روحيه‌ي اميد، خودباوري و اعتمادآفريني در ميان اين گروه‌ها ايجاد شود. لذا با برگزاري نشست‌هاي متعدد با صاحب‌نظران و استادان، تصميم گرفتيم دستورالعمل‌هايي را براي كار روابط عمومي در تمام دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها و ساير بخش‌هاي وابسته تهيه و ارسال كنيم و هم‌چنين از طريق شبكه‌هاي اجتماعي و رسانه‌هاي رسمي با گروه‌هاي مختلف ارتباط برقرار شد.


عضو هيأت علمي دانشگاه علامه طباطبايي به تلاش روابط عمومي وزارت علوم براي رويدادسازي هم اشاره كرد و گفت: هدف اين بود كه با حضور وزير علوم در پژوهشگاه‌ها يا پارك‌هاي علم و فناوري كه در راستاي حل بحران كرونا فعاليت دارند، توجه رسانه‌ها به رويداد و توجه عموم به تلاش عرصه‌ي علم براي غلبه بر بحران جلب شود. درواقع، ما سعي كرديم كه با رسانه‌ها به‌عنوان بازوي كمكي همكاري كنيم. در حوزه‌ي درون‌سازماني نيز با توجه به حاكم شدن فضاي ترس و شايعات در بين كاركنان وزارتخانه، در روابط عمومي به مديريت ترس اقدام كرديم.


دكتر ‌عبداللهي‌نژاد در پايان و در جمع‌بندي سخنانش گفت: با تقليل فعاليت روابط عمومي در نهادهاي دانشگاهي به صرف اطلاع‌رساني، به بيراهه رفتن است. روابط عمومي بايد در فرايند تصميم‌گيري حضور مستمر و مستقيم داشته و صاحب رأي باشد. مسئولان روابط عمومي در جايگاه مشاوران رؤسا بايد دعوت شوند و در فرايندها حضور داشته باشند و به فرايندها شكل دهند. روابط عمومي‌ها بايد در كنار ‌اطلاع‌رساني به اطلاع‌يابي و پايش مشغول شوند و به‌ويژه در شرايط بحران كه فضا براي تشكيل و انتشار شايعات مساعد است، براي مقابله با شايعات به منبع دست اول تبديل شوند.

در ادامه‌ي اين نشست مجازي دكتر قنبري باغستان گفت: براي فهم چالش‌هاي ارتباطي ايجاد شده در دوران شيوع كرونا، بايد از نظريات و مفاهيم پيشرفته‌ي موجود در حوزه‌ي مطالعاتي و پژوهشي رشته‌ي ارتباطات استفاده كنيم. از منظر ارتباطي و رسانه‌اي، جهان چند دهه است كه دچار تحولات زيادي شده و در صورت درك و فهم به‌موقع، زودهنگام و استفاده عملي از آن‌ها، در ايام كرونا با چالش‌هاي كمتري مواجه مي‌شديم.


وي با اشاره به مفاهيمي چون «دهكده‌ي جهاني»، «جامعه‌ي اطلاعاتي»، «جامعه‌ي شبكه‌اي»، «رسانه‌هاي اجتماعي» و... در حوزه‌ي ارتباطات كه بيش از شش دهه است در مورد آن‌ها نظرورزي مي‌شود، گفت: اين موارد به صورت كاربردي و عملياتي، دلالت‌هاي بسيار مهمي براي روابط عمومي داشته‌اند، اما متأسفانه مورد غفلت واقع شده بودند.


عضو هيأت علمي دانشگاه تهران با اشاره كاركرد رايج و سنتي روابط عمومي‌ها در «سازمان‌ها»، به معناي عام آن، عنوان كرد: روابط عمومي سازمان‌ها و نهادها از نقش كنش‌گر «قوي» و «بازيگر اصلي» سابق خارج شده و به يك «كنش‌گر عادي»، در كنار بيشمار كنش‌گر ديگر، تقليل پيدا كرده است. روابط عمومي‌ها با كرونا يا بدون كرونا، بايد وضعيت ارتباطي جديد را بپذيرند و براساس آن براي آينده‌ي فعاليت‌هايشان برنامه‌ريزي كنند. در حال حاضر و با وجود فيلترينگ، كشور در حدود 40 تا 45 ميليون كاربر در تلگرام، حدود 40 ميليون كاربر در اينستاگرام، حدود 35 ميليون نفر در واتساپ و بيش از 2 ميليون نفر كاربر فعال در توئيتر حضور دارد. اين ميزان نفوذ اينترنت و حضور كاربران ايراني در فضاي مجازي براي سازمان‌ها به اين معناست كه برخلاف گذشته، روابط عمومي‌ها نه در ارتباطات حضوري و فيزيكي سابق و نه در رسانه‌ها و روزنامه‌هاي سنتي، بلكه بايد در جاي ديگري به دنبال مخاطبان باشند. اتفاقي كه هم‌زمان با وقوع كرونا افتاد، اين بود كه اين تحولات محسوس‌تر و ملموس‌تر شد و به‌نوعي گذار به آن و پذيرش آن اجتناب‌ناپذير شود. ضمن آن‌كه در اين گذار، بسياري نيز به مزايا و فوايد فضاي مجازي و ظرفيت‌هاي آن در توسعه‌ي فعاليت‌ها نيز پي بردند.


مديركل روابط عمومي دانشگاه تهران با بيان اين‌كه با شيوع كرونا، هم‌چنين نمايش و حضور حلقه‌هاي ابتدايي اكوسيستم دانشگاهي بيش از پيش كم‌رنگ شد، خاطرنشان كرد: پيش از شيوع كرونا برخي از حلقه‌هاي ابتدايي اكوسيستم‌هاي دانشگاهي توسط رسانه‌ها پوشش داده مي‌شد. به‌طور مثال، در گذشته استادان، محققان و كنش‌گران علمي و دانشگاهي جلوه‌‌هايي از پويايي و شكوفايي دانشگاه‌ها را از طريق مصاحبه يا گفت‌وگو با خبرنگاران به جامعه نشان مي‌دادند، اما با شيوع پاندمي كرونا رسانه‌هاي رسمي و سنتي نيز تحت تأثير قرار گرفته و اختلالات ارتباطي موجود در جامعه، براي حلقه‌هاي اوليه‌ي اكوسيستم دوچندان شد. به‌همين دليل شاهد افت و حضور بسيار كم‌رنگ حلقه‌هاي ابتدايي اكوسيستم دانشگاهي در جامعه بوديم كه اين امر آسيب‌هايي براي دانشگاه‌ها از منظر سرمايه‌ي اجتماعي و ... به دنبال داشت.


دكتر قنبري باغستان در خاتمه‌ي سخنانش با اشاره به تجربه‌ي روابط عمومي دانشگاه تهران در شرايط كرونا عنوان كرد: دانشگاه تهران به‌دليل برنامه‌هايي كه از سال‌ها قبل براي گذار ديجيتال تدارك ديده بود، تجربه‌ي موفقي در اين زمينه داشت و از همان ابتداي شيوع پاندمي، عمده فعاليت‌ها و برنامه‌هاي خود را در بستر ديجيتال به پيش برد. در حوزه‌ي روابط عمومي و ‌اطلاع‌رساني نيز ما در دانشگاه تهران نگاهي همه‌جانبه به عامه‌ي مردم و علاقه‌مندان به دانشگاه داشته‌ايم و تلاش شده كه در شرايط پاندمي، اختلالي در ماهيت ارتباط با هيچ يك از ذي‌نفعان ايجاد نشود.