شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران : ضرورت بازگشت به ايوي‌ لي، پدر روابط عمومي
پنجشنبه، 11 شهریور 1400 - 01:00 کد خبر:40863
«ايوي لي» با تدابير خود اساس و پايه روابط عمومي امروز را بوجود آورد. با اينكه او تا سال 1919 اصطلاح روابط عمومي را بكار نمي برد معهذا اصول تكنيكي را كه امروز از طرف عموم كارشناسان روابط عمومي بكار مي رود او ابداع كرد.


 

شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)-|| «لي» فرزند كشيشي از اهالي جرجيا بود. از هوش و فراست وتدبير و كياست بهره وافر داشت. دانشگاه «پرنيستون» را با موفقيت بپايان رسانيد و وارد شغل خبرنگاري اقتصادي شد. در حين خدمت متوجه شد كه اقتصاد عرصه وسيعي دارد و فرصتهاي مناسبي در انتظار اوست، در اين موقع بود كه مؤسسات خصوصي طالب و مشتاق خبرنويسان ماهر و ورزيده بودند كه كارهاي مطبوعاتي آنها را اداره نمايند. او دريافت كه از طريق خدمت به مؤسسات خصوصي مي تواند در آمد بيشتري براي خود تأمين كند.


پس شغل خبرنگاري را كه درآمد ناچيزي داشت در سال 1903 رها كرد و بعنوان خبرنويس و مسئول انتشارات به خدمت «اتحاديه همشهريها» در آمد. اين اتحاديه از نامزدي «ست لو» براي شهرداري نيويورك پشتيباني و حمايت مي كرد. خدمات «لي» در اين اتحاديه منجر به استخدام او در دفتر مطبوعات كميته ملي حزب دموكرات گرديد و «لي» بيدرنگ براي پيشرفت برنامه مبارزه انتخاباتي حزب دموكرات در سال 1904 به فعاليت پرداخت.


«لي» متوجه شد كه سياست پرده‌پوشي و سكوت مؤسسات صنعتي و بازرگاني هيچكاري از پيش نمي برد. او معتقد بود كه مؤسسات براي اينكه با مردم تفاهم حاصل كنند بايد سكوت خود را بشكنند و دفاتر حساب خود را بر روي مردم باز كنند و با مردم تماس مستقيم حاصل نمايند و مشكلات و موفقيت‌ها و ناكاميهاي خود را مستقيماً به اطلاع مردم برسانند.


چند سال بعد روزنامه معروف نيويورك تايمز درباره تأثير وجود «لي» در صنعت انتشارات چنين اظهار عقيده نمود:
«لي» عنصر جديدي وارد صنعت انتشارات نمود. وقتي او روزنامه نويس جواني بود كارگزاران مطبوعاتي متعددي در شهر (نيويورك) وجود داشت كه كارشان تبليغ تئاتر و بازيگران و ستارگان صحنه نمايش بود ولي شركتها و مؤسسات كسي را نداشتند كه متخصص در امر انتشارات براي شركتها باشد و بتواند به عنوان يك فرد برابر و همطراز با مديران گفتگو كند. اما «لي» در تمام دوران حيات خود براي تغيير اين وضع تلاش كرد و بالاخره به همت او اين تغيير حاصل شد.»


ابتدا صاحبان صنايع و مؤسسات به راهنمائي هاي «لي» وقعي ننهادند. اعتراض مردم نسبت مؤسسات صنعتي و بازرگاني كه روز بروز توسعه مي‌يافت به پيشنهادها و راهنمائيهاي وي فتوت بخشيد. در سال 1906 يك شركت زغال معدني كه در جرايد سخت مورد انتقاد قرار گرفته بود از «لي» استمداد كرد. «لي» به عنوان سخنگو در آن شركت مشغول كار گرديد و در اندك مدتي ثروت و شهرت و نفوذ و اعتبار بدست آورد و به «پدر روابط عمومي» ملقب گرديد. «لي» براي همة مؤسسات و صاحبان صنايع ثابت كرد كه سياست پرده پوشي مؤسسات علت عمده سوء ظن مردم نسبت به آنها مي باشد.

 

او به مؤسساتي كه طالب استخدام او بودند مي‌گفت كه كار او اين نخواهد بود كه مطبوعات در صفحات خود از آن مؤسسات ياد كنند بلكه كار عمده او اين خواهد بود كه به مؤسسات كمك كند كه كه خط مشي صحيح نسبت به مردم اتخاذ كنند و سياستهاي صحيح پيش بگيرند و سعي خواهد كرد كه اخبار معتبر و موثق درباره مؤسسه در جرايد درج گردد.


«لي» هنگامي كه به عنوان سخنگو به استخدام شركت زغال معدني در آمد بيانيه‌اي بنام «بيانيه اصول» منتشر نمود و آن را براي همه سردبيران فرستاد.


اين اعلاميه در تبديل كارگزاري مطبوعات به «پابليستي» و تبديل پابليستي به روابط عمومي تأثير عميقي داشت. مورخان اين اعلاميه را آغاز مرحله دوم روابط عمومي دانسته‌اند. پس از انتشار اين اعلاميه ديگر براي مؤسسات امكان نداشت كه مانند دوران گذشته نسبت به مردم بي‌اعتنا بمانند و يا مانند دوران كارگزاري مطبوعات مردم را فريب دهند و اغوا نمايند. حالا ديگر دوره‌اي بود كه بايد مردم را نسبت به همه امور مؤسسه آگاه و مطلع نمود.


يك قسمت از بيانيه يا اعلاميه «لي» كه براي سردبيران ارسال شد به اين مضمون بود: «دفتر مطبوعات ما يك دفتري سري نيست. همه كارهاي ما آشكارا و علني صورت مي گيرد. هدف ما اين است كه اخبار موثق و معتبر در اختيار مردم بگذاريم. اگر كار ما جنبه تجاري دارد از بكار بردن آن در روزنامه خود داري كنيد. هر مطلبي كه براي شما مي فرستيم از روي كمال دقت و صحت تنظيم مي گردد و هر گاه طالب جزئيات و تفصيلات بيشتر باشيد خواسته شما را به سرعت برآورده خواهيم نمود. هر سردبيري كه بخواهد در نوشته‌ها و گفته‌هاي ما تحقيق كند ما با كمال خرسندي و گشاده‌روئي به او كمك خواهيم كرد. خلاصه كار ما اين است كه اطلاعات و مطالب صحيح و دقيقي درباره مؤسسه خودمان كه براي مردم و مطبوعات داراي ارزش و جالب مي باشد در اختيار مردم و مطبوعات بگذاريم و همچنين عقايد و نظرات و طرز فكر مردم را براي مؤسسه خود روشن نمائيم.


اين مطالب در زمان خود مطالب انقلابي خود و امروز هم بهترين راهنما براي برقراري ارتباط حسنه با مطبوعات مي باشد.


«لي» اين شيوه جديد را در شركتي كه كار مي كرد بكار بست وقتي اعتصابي در شركت روي داد وي كار خبرنگاران را كه از طرف جرايد مختلف مأمور گزارش اعتصاب كارگران بودند بسيار تسهيل نمود و همه مطالب مربوط به اعتصاب را صحيح و دقيق در اختيار آنان گذاشت. راست است كه به خبرنگاران اجازه داده نشده كه در كنفرانس مربوط به اعتصاب حضور داشته باشند ولي «لي» در پايان هر جلسه گزارش دقيقي راجع به آن جلسه در اختيار خبرنگاران قرار مي داد. «لي» از جمله اولين اشخاصي بود كه مطالبي راجع به مسئله روز تهيه كرده در اختيار خبرنگاران قرار مي دادند و اين عمل را بر پايه وسيعي معمول و متداول ساختند.


در تابستان 1906 «لي» از طرف شركت راه آهن پنسيلوانيا به عنوان معاون رئيس شركت استخدام شد و اين اولين بار بود كه كارشناس روابط عمومي براي چنين سمت مهمي استخدام شد. اين سمت به او اجازه مي داد كه در رديف روساي شركت در اتخاذ سياست و خط مشي شركت دخالت داشته و اظهار نظر نمايد.


يك سال بعد حادثه خونيني در مسير عمده راه آهن پنسيلوانيا اتفاق افتاد. بر حسب معمول زمان دستگاه به تكاپو افتاد كه حادثه نامطلوب را از مردم پنهان نگاهدارد تا به حيثيت و شهرت شركت لطمه‌اي وارد نگردد. اما «لي» به مخالفت برخاست و عليرغم اصرار هيئت مديره بر پرده پوشي واقعه خبرنگاران كنجكاو را با يك اتومبيل خصوصي به محل سانحه برد و كوشش نمود كه به آنها از هر حيث در تهيه گزارش واقعه كمك و مساعدت نمايد.


نتيجه آن شد كه روزنامه‌ها به نحو بي‌سابقه گزارشها و اخبار مساعدي به حال شركت راه آهن پنسيلوانيا انتشار دادند. «لي» در دوران خدمت خود در شركت راه آهن پنسيلوانيا همواره اظهار مي داشت كه «كار من تفسير و توضيح فعاليتها و كارهاي شركت پنسيلوانيا به مردم و تفسير و توضيح خواستها و افكار و نظرات مردم براي مديران مؤسسه است.»


اين هم يكي از اصول مهم روابط عمومي است كه در زمان خود انقلابي بود ولي امروز يك امر عادي مي باشد.


در تمام اين مدت «لي» كلمه « پابليستي» را به جاي روابط عمومي بكار مي برد. ولي با موفقيت‌هاي پي در پي كه نصيبش شد ديد وسيعي نسبت به روابط عمومي پيدا كرد و تشخيص داد كه «پابليستي» يا انتشار مطالب درباره يك شخص و يا يك مؤسسه تنها يك جنبه از فعاليت‌هاي روابط عمومي است.


«لي» در سال 1914 به عنوان مشاور شخصي براي «جان د. راكفلر» استخدام شد و تا پايان عمر خود در سال 1934 در خدمت مؤسسه راكفلر باقي ماند گواينكه در همان حال در مؤسسات ديگري نيز كار مي كرد. راكفلر در آن زمان سخت مورد انتقاد جرايد قرار گرفته بود.


«لي» با تدابير خود قيافه راكفلر را در اذهان عمومي تغيير داد. او بقدري در كارهاي خود توفيق پيدا كرد كه مخالفان او در آكسفورد و از جمله «اپتون سينكلر» نويسنده معروف فرياد مي زدند «لي را زهركش كنيد» او ابتدا هزار دلار حقوق ماهانه از راكفلر دريافت مي داشت ولي تا پايان عمر ميليونها ثروت در نتيجه فعاليت‌هاي روابط عمومي خود براي مؤسسات بدست آورد.


خدمات او در راه پيشبرد مؤسسات خيريه راكفلر و گاگنهايمز از موفقيت‌هاي مهم او محسوب مي شود.


«ايوي لي» با تدابير خود اساس و پايه روابط عمومي امروز را بوجود آورد. با اينكه او تا سال 1919 اصطلاح روابط عمومي را بكار نمي برد معهذا اصول تكنيكي را كه امروز از طرف عموم كارشناسان روابط عمومي بكار مي رود او ابداع كرد. او از جملة اشخاص معدودي بود كه تشخيص داد انتشار مطلب و تبليغ درباره يك مؤسسه يا شخص در صورتي كه با عمل صحيح تاييد و پشتيباني نگردد بي فايده خواهد بود. هر مؤسسه يا سازماني به اعتبار عمل و خدمتي كه انجام مي دهد تحصيل شهرت مي كند. «لي» به اهميت جنبه انساني فعاليت‌هاي صنعتي و بازرگاني خوب واقف بود و همواره سعي داشت كه مفهوم انساني ارقام و اعداد را براي مردم و مؤسسات روشن نمايد.


او خود مي‌گفت: «‌من همواره كوشش مي كنم كه دلارها – سنت‌ها ـ سهام- و مبالغ سود را به مفاهيم انساني آنها تعبير و ترجمه كنم». موفقيت او در تغيير تصوير ذهني مردم از جان راكفلر نمونه بارزي از اين كوشش اوست. مردم ابتدا جان راكفلر را يك سرمايه دار حريص و طماع مي‌پنداشتند. ولي پس از فعاليتهاي «لي» و توضيحاتي كه درباره مؤسسه خيريه راكفلر داد تصوير ذهني كه مردم از راكفلر پيدا كردند تصوير «مرد مهربان و نوع دوستي بود كه همواره پول بين بچه‌ها تقسيم مي كند و ميليونها دلار از سرمايه خود را صرف مؤسسات خيريه مي نمايد.»


با اينكه «لي» به پيشرفت حرفه روابط عمومي خدمات شاياني كرد معهذا پس از مرگ مورد انتقاد شديد قرار گرفت زيرا او نمايندگي يك تراست آلماني را كه پس از روي كارآمدن هيتلر تحت نفوذ و كنترل نازيها قرار داشت قبول كرده بود. ليكن اسناد و مدارك موجود نشان مي دهد كه او هيچگاه از حكومت نازي پولي دريافت نداشته است. «لي» سخنگوي بارز و برجسته حرفه روابط عمومي بود ولي خود او يكبار اعتراف كرد «هيچگاه جمله مناسبي نيافته‌ام تا آنچه را كه انجام مي دهم به نحو رضايت بخش وصف كنم».


چون «لي» براي اشخاص و مؤسسات بسيار معروف و سرشناشي كار مي كرد و در نويسندگي و سخنراني مهارت بسزائي داشت فعاليت‌هاي او بيش از فعاليت‌‌هاي ديگران مورد توجه قرار گرفته است. معهذا كسان ديگري نيز در امريكا بوده‌اند كه به پيشرفت حرفه روابط عمومي خدمات قابل تقديري كرده‌اند.

 

منبع مرجع: شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)