شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران : اخلاق در رسانه؛ درسي كه بايد دوباره آموخت
شنبه، 24 مهر 1395 - 11:47 کد خبر:26284
اخلاق در رسانه، اين روزها به دليل بي اخلاقي هاي اخير نقل محافل بسياري است؛ اما مباني آن و سازوكارهاي رعايت و نظارت بر آن در رسانه ها چندان معلوم نيست.

شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)، موضوع رعايت اخلاق در رسانه ها و پرهيز از تهمت، افترا و كلمات زشت از مدت ها قبل به بحث متداول فعالان رسانه اي تبديل شده است .
شايد استفاده از كلماتي كه بين مردم معناي بدي دارد و واكنش شديد هنرمندان به اين واژه ها در يك نشريه چاپي اواسط تابستان گذشته، توجه كارشناسان و صاحب نظران را بيشتر به اين موضوع جلب كرد و اين سوال را پديد آورد كه چه مرجعي براي جلوگيري از اين نوع بي اخلاقي ها در رسانه ها وجود دارد كه هر روز بر تعدادشان در شكل هاي مختلف چاپي، الكترونيكي، ديداري و شنيداري افزوده مي شود .
اما استفاده از برخي كلمات ناهنجار به رسانه هاي مطبوعاتي و الكترونيكي ختم نشد و اين معضل با تمام حساسيت ها به صداوسيما نيز راه يافت .
قانون مطبوعات در هشت فصل و 48 ماده مصوب سال 64 و بازنگري شده به سال 1379 چه دستورالعملي را در اين زمينه پيش رو مي گذارد. اين قانون صرفا شامل رسانه هاي چاپي و الكترونيكي است و صداوسيما را دربرنمي گيرد. با آنكه رسانه هاي ديداري و شنيداري هر روز با استفاده از اينترنت سريع تر گسترش مي يابند ولي دستورالعملي در مورد اين رسانه ها وجود ندارد و آنها به شرط دريافت مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي فعاليت مي كنند .
براي بررسي بيشتر اين موضوع و يافتن راهكاري براي مقابله با اين بداخلاقي ها با كارشناسان حوزه خبر و ارتباطات گفت وگو كرده ايم.

***
نبود اخلاق، حلقه گمشده رسانه ها
مجيد امرايي، مدير پيشين سراي روزنامه نگاران مي گويد: در حوزه آموزش در دانشگاه ها و آموزشگاه ها، كاركرد و رويكرد نظام رسانه اي غرب را تدريس مي كنيم و نمي توانيم انتظار داشته باشيم نطام رسانه اي اخلاق محور در ايران اجرا شود. همه اين موارد نشان مي دهد به نظام جامع رسانه اي احتياج داريم كه خبرنگار و رسانه ها را قانونمند كند، خبرنگار نبايد فراموش كند كه معلم اجتماعي است و بخشي از جامعه را با اخبار خود آموزش مي دهد.
نويسنده كتاب «تئاتر درماني» ادامه داد: صداوسيما عنوان رسانه ملي را دارد بنابراين از نظر شيوه محتوايي و تنظيم اخبار بايد كل جامعه را دربرگيرد .
وي همچنين توجه به نهادها و تشكل هاي مردم نهاد را عامل مهمي در كاهش بي اخلاقي هاي رسانه اي برشمرد و اظهار كرد: سپردن فعاليت ها به تشكل هاي مردم نهاد صنفي و تخصصي باعث مي شود اين تشكل ها رابط بين مجموعه دولتي و مردم باشند و خبرنگارها و روزنامه نگارها خود محورهاي اخلاقي را تنظيم و رعايت كنند .

***
توجه به سمن ها و تشكل هاي حرفه اي رسانه اي
حسينعلي افخمي استاد دانشگاه رشته علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبايي نيز در مورد استفاده از كلمات نامناسب در برخي بخش هاي خبري صداوسيما معتقد است: يكي از نقاط ضعف اين است كه سطح پاسخگويي در صدا وسيما محدود است، ضمن اينكه مشكل دسترسي براي مردم وجود دارد به اين معني كه مردم بايد بتوانند نسبت به پخش نامتوازن اخبار عكس العمل نشان دهند و صداي آنها شنيده شود، اما اينطور نيست
وي گفت: در بسياري كشورها جمعيت هايي هستند كه نسبت به آثار منفي آگهي هاي تلويزيون در مقابل كودكان، يا در برابر تعرض برنامه ها به زبان روزمره و معيار در جامعه و موضوعات مورد علاقه عموم، واكنش نشان مي دهند .
افحمي افزود: اين سمن ها معمولا از فعالان علمي دانشگاهي، كنشگران تشكل هاي صنفي و فعالان اجتماعي تشكيل مي شوند و وظايف گوناگوني دارند ازجمله اينكه مقابله با خشونت رسانه اي يا مقابله با بازنمايي نادرست واقعيت هاي اجتماعي و سوگيري در انعكاس اخبار فعالان سياسي و تشكل هاي حرفه اي عمدتا در دستوركار آنها قرار دارد
اين محقق حوزه ارتباطات و خبر ادامه داد: سمن ها به كمك هاي مردمي متكي هستند و با فساد در رسانه ها و نابرابري در دسترسي عموم به آنها يا حضور ناموزون متنفذان در رسانه ها مبارزه مي كنند
به گفته ويراستار كتاب «دايره المعارف روابط عمومي»، علاوه بر سمن هاي رسانه اي، نهاد ديگري كه مي تواند توازن و اعتدال را در رسانه هايي مانند راديو و تلويزيون رصد كند، تشكل هاي صنفي روزنامه نگاران يا توليدكنندگان حرفه اي و صاحبنظر اين رسانه ها هستند. آنها مي توانند تصميم گيري كنند چه صحنه اي از يك رويداد يا برنامه تلويزيوني قابل پخش و چه صحنه اي قابل پخش نيست
افخمي تصريح كرد: تشكل هاي حرفه اي بين رسانه ها و سياستمداران نقش ميانجي را برعهده دارند .
به گزارش ايرنا در اين شرايط به نظر مي رسد براي جلوگيري از گسترش اين بي اخلاقي ها بايد تشكل هاي صنفي و سازمان هاي مردم نهاد (سمن ها) با حضور خبرنگاران، روزنامه نگاران و توليدكنندگان برنامه هاي تلويزيوني و نمايشي تشكيل شود و اين تشكل ها خود فضاي رسانه اي را رصد كنند
ضمن اينكه تدوين نظام جامع رسانه اي با كمك دولت و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ضروري است؛ بايد به روند اطلاع رساني در رسانه هاي مختلف و نه صرفا رسانه هاي چاپي، الكترونيكي بيشتر توجه شود.

 

منبع: ايرنا