شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران : گزارش كارگاره آموزشي مهارت ها و شيوه هاي سرمقاله نويسي/ نوشتن را بايد از خواندن آموخت!
یکشنبه، 8 شهریور 1394 - 14:29 کد خبر:18404
هم زمان با برگزاري دهمين جشنواره ملي انتشارات روابط عمومي،‌ كارگاره آموزشي مهارت ها و شيوه هاي سرمقاله نويسي برگزار شد. در اين كارگاه دكتر احمد توكلي در خصوص نوشتن مقاله و سرمقاله،‌ تكنيك ها و الزامات نوشتن و مقاله نويسي و ديگر موضوعات مرتبط،‌ مطالبي كاربردي را براي شركت كنندگان دراين دوره بيان كرد. آنچه مي خوانيد گزارش اجمالي اين كارگاه است.

4 Ways to Go Beyond the Press Release in a Post Panda World image panda bear 1113tm pic 106 300x199شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)- هم زمان با برگزاري دهمين جشنواره ملي انتشارات روابط عمومي،‌ كارگاره آموزشي مهارت ها و شيوه هاي سرمقاله نويسي برگزار شد. در اين كارگاه دكتر احمد توكلي در خصوص نوشتن مقاله و سرمقاله،‌ تكنيك ها و الزامات نوشتن و مقاله نويسي و ديگر موضوعات مرتبط،‌ مطالبي كاربردي را براي شركت كنندگان دراين دوره بيان كرد. آنچه مي خوانيد گزارش اجمالي اين كارگاه است.


معرفي مدرس كارگاه: دكتر احمد توكلي استاد علوم ارتباطات و روزنامه نگاري و مولف چندين جلد كتاب در زمينه روزنامه نگاري و موضوعاتي مانند مصاحبه،‌ نوشتن برا ي مطبوعات و تكنيك هاي بهتر و موثر نوشتن از جمله كتاب "مثلث طلايي نوشتن" است. وي كه داراي دكتراي مديريت رسانه است،‌ فعاليت مطبوعاتي خود را بيش از 25 سال پيش از اين با فعاليت در روزنامه جمهوري اسلامي آغاز كرده است. همچنين مشاركت در راه اندازي روزنامه ايران، سردبيري روزنامه ايران ورزشي،مدير مسوولي روزنامه ايران ورزشي، مشاركت در راه اندازي همشهري محله، تدريس در دانشكده خبر و جهاد دانشگاهي بخشي ديگر از فعاليت هاي دكتر توكلي است.


گزارش اجمالي كارگاه
دكتر احمد توكلي در ابتداي اين كارگاه با اشاره به اين موضوع كه من در ارائه اين بحث از ساختار كتاب مقاله نويسي آقاي قندي هم استفاده كرده ام،‌ افزود: ادبيات مشتركي در خصوص مقاله نويسي و سرمقاله نويسي وجود داردكه پرداختن بدان كمك خواهد كرد بتوانيم فهم مشتركي در اين زمينه بدست آوريم و از مطالبي كه امروز با هم مرور مي كنيم بهره بيشتري ببريم. البته آنچه من مي گويم شايد همه آن چيزي نباشد كه ايشان در كتاب خود نوشته اند و برآيند كلي بحث نظرات خودم را در اين خصوص مطرح خواهم كرد.


نويسنده كتاب "مثلث طلايي براي نوشتن" در خصوص ارائه تعريفي در باره مقاله نويسي هم گفت: ابتدا بايد در باره مقاله نويسي و سرمقاله بگويم كه مقاله نويسي به طور كل حوزه انديشه است چرا كه نويسنده مي خواهد تفكري را منتقل كند. اين شخص بايد ابزاري داشته باشد كه با آن تفكر و انديشه خود را بيان كند،‌ ابزارش كلمات هستند، ‌لذا بايد مانند يك مهندس معمار قادر باشد ساختمان فكري خود را با ابزار و مصالح لازم به بهترين شكل بسازد؛‌ به اين مورد آخر قدرت نويسندگي مي گوييم.


براي نوشتن، بايد حرفي براي گفتن داشته باشيد
وي در خصوص مهمترين اصل براي نوشتن سرمقاله و يا مقاله هم افزود: با چنين تعريفي حالا صحبت اين است كه شما دوستاني كه در روابط عمومي يك سازمان، نهاد و يا شركت و اداره اي هستيد،‌كافي است كه براي نوشتن سرمقاله حرفي براي گفتن داشته باشيد. اين مهم ترين اصل براي نوشتن يك سرمقاله است. چون اگر شما حرفي براي گفتن داشته باشيد،‌ از آن جايي كه از مسئله و موضوع به دليل حضور در آن فضاي سازماني اطلاع داريد مي توانيد در آن خصوص سرمقاله بنويسيد. حالا ممكن است اين سرمقاله مثل سرمقاله اي كه يك روزنامه نگار و يا يك نويسنده حرفه اي مي نويسد نباشد ـ كه در ابتدا انتظار هم نيست شما بتوانيد اين گونه بنويسيد ـ اما اگر قلم برداشتيد ونوشتيد و بعد هم براي اين نوشتن ها خوانديد و سواد و گنجينه لغات خود را گسترش داديد، كم كم نوشتن شما موثرتر و به اصول حرفه اي مقاله نويسي و سرمقاله نويسي كه يك گام جلوتر از مقاله نويسي است،‌ نزديك تر خواهيد شد.


خوب و موثر نوشتن سواد مي خواهد
دكتر توكلي تاكيد كرد: البته كه نوشتن يك مقاله و سرمقاله خوب سواد مي خواهد،‌ بدون خواندن نمي توان موثر و خوب نوشت. يعني هر كسي كه مي خواهد بنويسد بايد اهل مطالعه باشد،‌ چون تا فرد كتاب نخواند نمي تواند خوب بنويسد. اين موضوع براي سرمقاله نويسي بايد با توجه بيشتري مورد عنايت قرار گيرد چون جايگاه والايي دارد و فرد سرمقاله نويس بايد از سطح سواد،‌ دانش،‌ آگاهي و تسلط بيشتري بر موضوعي كه قرار است در باره آن بنويسد، برخوردار باشد. البته يادمان باشد اگر در نوشتن از حوزه تفكر ياد مي كنيم،‌ مسئله را خيلي بزرگ نكنيم چون اگر شروع كرديم،‌ با علاقه مندي كار را ادامه داديم و مقيد شديم كه درست و موثر بنويسيم تفكر هم شكل خواهد گرفت.


براي خوب و موثر نوشتن گنجينه لغات خودتان را توسعه دهيد
مدرس كارگاه مهارت ها و شيوه هاي مقاله نويسي، ضمن‌ تعريف مقاله تحت عنوان:
"مقاله اظهار نظر در باره يك موضوع،‌ با عبارات و جملاتي معقول،‌ منطقي كه منظم و ساختارمند است كه كنار هم قرار گرفته اند تا ديدگاه يا انديشه اي را بيان و منتقل كنند. در تعريف مقاله براي رسانه بايد عنصر تازگي را هم بدان افزود"، تاكيد كرد: اين موضوع هم يادمان باشد كه ابزار كار ما براي نوشتن و مهندسي يك متن "كلمه" است،‌ چون اين كلمات هستند كه بايد مانند ساخت يك بناي مجلل به درستي در كنار هم قرار گيرند و نهايتا متن ما را به عنوان يك مقاله،‌ سرمقاله و يا هر نوع ديگري از يك متن كه با هدف بيان مسئله اي نوشته شده است شكل ببخشند. كلمه هم با مطالعه بدست مي آيد و اين موضوع باز اهميت خواندن و دانستن را براي نوشتن بيش از پيش نشان مي دهد.


دكتر توكلي داشتن سوژه خوب را اساس و بنيان نوشتن يك مقاله موثر دانست و گفت: واقعيت اين است كه نويسنده مقاله قصد دارد در باره موضوعي كه ما نام آن را سوژه مي گذاريم،‌ صحبت كند،‌ چون تا صحبت از مقاله مي شود از خودمان مي پرسيم سوژه اين مقاله چيست. مثلا دو موضوع زلزله اخير اطراف تهران و يا طرح موضوع برجام در مجلس شوراي اسلامي دوسوژه اي بودند كه در خصوص آن مقالات و حتي سرمقاله هاي زيادي نوشته شد و اظهار نظرهايي صورت گرفت كه اتفاقا همين تعدد و تكثر اين مقالات نشان از اين دارد كه هر كس در خصوص سوژه اي انديشه و يا حرفي براي گفتن داشته باشد،‌ مي تواند بنويسد و البته ممكن است اين نوشته ها چه در قالب مقاله و يا هر چيز ديگري نسبت به همديگر ضعف و قوت هايي داشته باشند كه اين ضعف و قوت ها هم معمولا به همان سواد و دانش و يا گنجينه لغات نويسنده بر مي گردد. گنجينه لغاتي كه تنها راه دست يافتن به آن خواندن ومطالعه است.


نوشتن مهندسي كلمات به شكلي ساختارمند براي بيان يك انديشه است
مدرس دانشكده خبر اضافه كرد: همان طور كه در تعريف مقاله آمده است،‌اين كلمات و جملاتي كه از آن حاصل مي شود بايد يك نظمي داشته باشند و به طور ساختارمند در كنار هم قرار گرفته باشند كه بتوانند ديدگاه و انديشه اي را بيان و منتقل كنند.


بايد به اين موضوع هم توجه داشته باشيم كه اين تعريف يك تعريف كلي است و مثلا اگر قرار باشد در مورد دروغ مقاله اي بنويسيم اين تعريف در باره آن صدق مي كند،‌ اما اگر همين مقاله بخواهد مقاله اي رسانه اي باشد،‌ بايد عنصري به عنوان تازگي هم بدان افزوده شود. در يك مقاله كلي در مورد دروغ مي توان از احاديث،‌ آموزه هاي ديني،‌ تجارب شخصي و ديگر متوني گفت كه دراين خصوص حرفي براي گفتن داشته باشند،‌ اما وقتي قراراست همين مقاله يك مقاله ژورناليستي شودبايد عنصر تازگي هم در آن حضور داشته باشد. به طور مثال در همين مورد خاص و در باره دروغ اگر نويسنده اين موضوع را هم بيان كند كه مثلا: فلان رئيس جمهور طي رياست جمهوري خود چشم در چشم مردم دروغ مي گويد و نتيجه اش اين مي شود كه دروغ در جامعه جا باز مي كند،‌ چنين مقاله اي رسانه اي و ژورناليستي مي شود.
درادامه چنين مقاله اي مي توان به احاديث،‌ آموزه هاي ديني،‌ اثراتي كه دروغ و بيان آن از سوي يك فرد مسئول مي تواند در جامعه داشته باشد پرداخت و با استفاده از همان ابزار كلمات و چيدن معقول و منطقي آن ها در كنار هم مقاله اي را در اين خصوص نوشت.


اين موضوع در مقالاتي هم كه شما عزيزان در روابط عمومي ها در هفته نامه،‌ ماهنامه و يا فصلنامه خود منتشر مي كنيد صدق مي كند و بايد به الزامات آن توجه داشته باشيد. بخصوص بايد به موضوع تازگي ـ كه يكي از ارزش هاي خبر است ـ توجه داشته باشيد تا مقاله و يا ديگر نوشته اي كه منتشر مي كنيد مورد توجه مخاطب قرار گيرد.


ويژگي هاي نوشتاري مقاله
سردبير سابق روزنامه ايران ورزشي در ادامه ويژگي هاي نوشتاري مقاله رابه شرح زير بر شمرد:
ـ مقاله مانند هر توليد ديگر رسانه اي بايد به زباني ساده،‌ شفاف و روشن نوشته شود.
ـ در نوشتن مقاله مانند هر توليد ديگر رسانه اي بايد از زياده گويي و به عنصر(ايجاز) توجه شود.


وي افزود: سعي كنيد به اين سه سوال كليدي به صورت كوتاه پاسخ دهيد، ‌زيرا پاسخ اين سوال ها شما را سريعتر به نتيجه مي رساند و در مسير درست نوشتن قرار مي دهد:
1. چرا اين موضوع را انتخاب كرده ام؟ (سوژه يابي)
2. قرار است چه بگويم؟ (هدف مقاله)
3. ايا سوال و يا ابهامي نسبت به موضوع وجود دارد كه بايد پاسخ داده،‌ يا رفع شود؟ جوانب،‌ پيشينه و . . . ( تفكر در اطراف موضوع)


در كلاس رانندگي نمي توان شوماخر شد
دكتر توكلي با بيان اين نكته كه‌ براي نويسنده شدن بايد نوشت و هيچ كلاس روزنامه نگاري و هيچ كتاب يادداشت نويسي نمي تواند ما را نويسنده سازد، ‌افزود: كلاس ها و كتاب ها فقط مي توانند دانش فني ما را درباره موثر نويسي تا حدودي افزايش دهند. اما آنچه به نويسنده شدن ما كمك مي كند، نوشتن است. آموزش مقاله نويسي در كلاس در صورتي كه محدود به گفت و شنود باشد، ممكن است ما را به درك شفاهي از مقاله و مقاله نويسي رهنمون سازد، لكن از آنجايي كه نوشتن نيازمند تبحر نويسندگي است، باز هم بايد نوشتن را در ميدان عمل تعريف كرد، همانطور كه حتي شوماخر نيز نمي تواند در داخل كلاس و يا از طريق كتاب آموزش رانندگي بدهد و حتما بايد كلاج، دنده و فرمان را عملاً در محيط خيابان شلوغ و بزرگراه تجربه كرد، نويسندگي نيز تنها در عرصه عمل نوشتن ممكن مي شود. علاوه بر داشتن حرفي براي گفتن، بايد عشقي در درون باشد. بايد يك نداي دروني مدام همچون خوره به جانمان افتد و ما را تشويق به نوشتن كند.


در پايان اين كارگاه دكتر توكلي ضمن پاسخ دادن به سوالات شركت كنندگان در خصوص موضوع كارگاه با آنان گفت و گو كرد.

منبع مرجع:  شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)