شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران : آشنايي با پديده اختلال استرس پس از ضربه عاطفي در روزنامه‌نگاري
سه شنبه، 4 شهریور 1393 - 14:36 کد خبر:12873
هر فردي كه به مدرسه روزنامه‌نگاري رفته باشد، حتما اين عبارت را به ياد دارد: "هرجا بوي خون است، خبر‌ هم همانجا است و يا اينكه خبر‌ساز است."


شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)- هر فردي كه به مدرسه روزنامه‌نگاري رفته باشد، حتما اين عبارت را به ياد دارد: "هرجا بوي خون است، خبر‌ هم همانجا است و يا اينكه خبر‌ساز است."


اين عبارت نياز به توضيح ندارد وخود مشخص است. شايد به همين دليل است كه صفحه‌هاي اول روزنامه‌ها، سايت‌هاي خبري و صفحه نمايش تلويزيون پر از جنگ، خشونت و درگيري هستند.

شايد بسياري از دانشجويان روزنامه‌نگاري ، درس‌ها و آموزش‌هاي روزنامه‌نگاري را سطحي و ساده بپندارند و تنها زماني كه اولين ضربه را در اتاق‌هاي خبر را دريافت كردند و براي حفظ حرفه خود با كارفرمايان، ناشران، تهديد كنندگان، توليد‌كنندگان و.... روبرو شده و برخورد كردند به واقعيت آموزش‌ها، واقعيت روزنامه‌نگاري و روزنامه‌نگار بودن پي‌ خواهند ببرند. اين بدان معناست كه آنان در حال حاضر، درگير نوشتن گزارش و يا خبرهاي دراماتيك خونين هستند.

از طرف ديگر تجزيه و تحليل، دست نوشته‌هاي بسياري هم كه براي جامعه‌اي كه در آن زندگي‌ مي‌كنند؛ نوشته شده بايد آماده و ويرايش شود. آن هم براي مخاطباني كه خواستار خشونت يا عدم خشونت در رسانه‌ها هستند. آيا آنان مي‌توانند انتظارات مخاطبان خود را تامين كنند؟
اين‌ها در حالي است كه تاكنون كمتر فردي از افراد جامعه به آنچه كه روزنامه‌نگاران در حال انجام و درگير آن هستند و آنچه كه در اين ميان بر سر آنان مي‌ايد، توجهي نكرده است.


• آشنايي با اصول روزنامه‌نگاري
روزنامه‌نگاري در مفهوم واقعي خود يكي از دشوارترين كارهاي دنيا است، يك روزنامه‌نگار بايد در هر شرايطي به رسالت خبري و آرمان‌هاي دروني خود وفادار باشد و به زمان‌‌ و شرايطي كه مجبور به رعايت مصلحت‌ها مي‌شود.

روزنامه‌نگاري در دنياي امروز با اين همه خشونت، خونريزي و جنگ، دشوارتر‌ هم شده است. روزنامه‌نگاراني كه به محل‌هاي حادثه يا مناطق جنگي و... فرستاده مي‌شوند تا گزارش،عكس، خبر و يا فيلم براي رسانه خود تهيه كنند. هميشه در معرض خطر قرار دارند.


• روزنامه نگاري و مسئوليت اجتماعي
روزنامه‌نگاراني كه از نزديك شاهد مرگ هزاران نفر پير، جوان، زن، مرد و كودك هستند، چگونه خود و احساسات خود را كنترل مي‌كنند؟ آنان از بي‌تفاوتي مجامع بين‌المللي آگاه هستند و با اينكه از نظر جاني هم چندان در امان نيستند، گاهي وسوسه مي‌شوند كه كار خبري را ترك كرده و به ياري مصدومان و آسيب‌ديده‌گان بشتابند.
بسياري از روزنامه‌نگاران تنها به اين اميد كه كارشان آگاه‌سازي افكارعمومي ‌است، همه دشواري‌ها را به جان مي‌خرند و به كارشان ادامه مي‌دهند و حتي در چنين شرايطي تمام سعي و تلاشان بر اين است كه احساسات و هيجانات خود را كنترل كرده و وارد كار حرفه‌اي خود نكنند. به راستي سركوبي هيجان، احساسات و استرس در چنين شرايطي چه بر سر روزنامه‌نگاران مي‌آورد؟
به تازگي روانپزشك‌هاي دانشگاه تورنتو - كانادا تحقيق جالبي انجام داده‌اند. آنان در اين تحقيق كه نتايجش در مجله انجمن سلطنتي پزشكي كانادا به چاپ رسيده است، پرسشنامه‌هايي را به صورت آنلاين در اينترنت بين ۱۱۶ روزنامه‌نگار توزيع كردند، تا ببينند كارشان چقدر روي سلامت رواني آنها تأثير مي‌گذارد.

حدود هشتاد درصد از پرسشنامه‌ها توسط روزنامه‌نگاران پر شد. بعد از جمع ‌آوري و بررسي پرسشنامه‌ها چنين نتيجه گرفته شد كه حضور و تماشاي صحنه‌هاي خشونت‌آميز، رابطه مستقيم با پيدايش اضطراب، افسردگي، الكلسيم و حتي اختلال استرس و به دنبال آنها اختلال استرس پس از ضربه عاطفي (PTSD) دارد.


• روزنامه‌نگاري بدون روزنامه‌نگار / كمك به روزنامه‌نگاري شهروندي / مفاهيم: روزنامه‌نگاري شهروندي چيست؟ / آيا روزنامه‌ها آينده‌اي دارند؟ / مرگ خبر در رسانه‌هاي نوشتاري / روزنامه‌ها و اينترنت / روزنامه‌ها و وبلاگ

اختلال استرس پس از ضربه عاطفي، يك عارضه رواني است كه در آن فرد پس از قرار گرفتن در معرض حادثه‌اي بسيار دردناك يا تكان دهنده مرتبا آن را در دهن خود، دوباره تجربه مي‌كند. به عبارتي، حادثه دردناك مرتبا در ذهن مبتلايان تكرار مي‌شود. اين بيماران كه ممكن است در هر سني باشند دچار حالت فلاش بك، يادآوري خاطرات دردناك، يا كابوس درباره رويدادي مي‌شوند كه آنها را به وحشت انداخته بود. علائم PTSD شامل؛ افسردگي، اضطراب، اشكال در به خواب رفتن، فقدان هيجانات، تحريك‌پذيري و عصبانيت است. اين دوره‌ها ممكن است در حول و حوش سالگرد حادثه بيشتر شود.

ماري فرانس مارين از دانشگاه مونتريال كانادا و همكارانش كه در اين زمينه دست به تحقيقات زده‌اند مي‌گويد؛ بخش اعظم اخبار رسانه‌ها شامل اخبار منفي است. اما تاكنون پژوهش‌هاي اندكي در مورد تأثير اين اخبار بر روي انسان و به خصوص روزنامه‌نگاران شده است.


• روزنامه‌نگاري را جدي بگيريم
ماري مك ناتون، يك روان درمانگر در دانشگاه تگزاس، در اين ارتباط مي‌گويد؛ برخي اخبار مي‌تواند كنترل احساسات شما را به دست بگيرند و باعث عصبانيت شما شوند. گوش دادن، قرار گرفتن مدام و توجه به اخبار منفي يكي از دلايل احساس افسردگي و استرس روزانه در افراد، بخصوص در روزنامه نگاران است. مك ناتون معتقد است؛ اخبار بد باعث ايجاد واكنش احساسي مرتبط با استرس در روزنامه‌نگاران مي‌شود.

همچنين پژوهش‌ها نشان مي‌دهند كه اخبار مربوط به قتل، ترور و سوانح، روزنامه‌نگاران‌ زن را بيش از مردان روزنامه‌نگار تحت تأثير قرار مي‌دهند. چرا كه زنان نسبت به مردان اخبار بد را بهتر و با جزئيات بيشتري در حافظه نگه مي‌دارند و به خوبي آن را به ياد مي‌آورند.

به عنوان مثال، اخبار مربوط به رويدادهاي فاجعه‌بار كه به شكل احساسي پوشش داده مي‌شوند، بدترين تاثير را بر آنان مي‌گذارد. چرا كه به دليل رقابت‌هاي رسانه‌ها و شبكه‌هاي مختلف خبري اخبار به شكل مهيج‌ترو پر شورتري گزارش مي‌شود كه خود تاثير بسزايي در اين امر دارد.

اما در مورد روزنامه‌نگاراني كه هزاران كيلومتر دورتر از وقايع در اتاق‌هاي كار شيك خود با امكانات خوب، در پشت مانتيورهاي مسطح نشسته‌اند، چه؟ آيا آنها هم به اندازه دسته اول متحمل سختي و استرس مي‌شوند هستند؟

واقعيت اين است كه درج اخبار مربوط به مصيبت‌ها و جنگ‌ها و بلاياي طبيعي، هميشه بيشتر از خبرهاي هنري، علمي‌يا فناوري، جلب توجه مي‌كند و مي‌تواند بر تيراژ يك روزنامه يا بينندگان يك شبكه تلويزيوني اضافه كند. به همين خاطر سردبيران و مديران روزنامه‌ها و تلويزيون‌ها، هميشه از روزنامه‌نگاران مي‌خواهند كه اين قبيل اخبار را با رنگ و لعاب هر چه بيشتر در صدر خبرها قرار دهند.
براي چنين كاري روزنامه‌نگارها مجبور هستند، هميشه با اخبار رسيده سر و كله بزنند. فليم‌هاي ارسالي افراد عادي از صحنه‌هاي جنگ و درگيري، كار را خراب‌تر مي‌كنند. چرا كه آنان روزنامه‌نگاران را مجبور مي‌كنند تا هر روز ده‌ها ساعت فيلم‌هاي سانسور نشده از صحنه‌هاي بسيار وحشتناك را ببينند. فيلم‌هايي مانند؛ بيرون آوردن جسد كودكي از خرابه‌‌هاي ناشي از بمباران يا سر بريدن ده‌ها نفر توسط گروه‌هاي تندرو و....

آليسون هولمن استاد دانشگاه كاليفرنيا مي‌گويد؛ افرادي كه روزانه ۶ ساعت يا بيشتر در معرض اخبار منفي رسانه‌ها قرار مي‌گيرند علائم استرس حادتري از افرادي نشان مي‌دهند كه مستقيما در معرض بمب گذاري قرار مي‌گيرند.


• راه نجات رسانه‌هاي نوشتاري، رويكرد فيچري به خبر است / روزنامه‌نگاري ايراني / ژورناليسم قومي / ژورناليسم راديويي / روزنامه ‌مستقل / روزنامه‌ و نخبگان / روزنامه‌ نگاري و اخلاق / مجازا روزنامه‌نگار / روزنامه نگاري: يك مرامنامه اخلاقي / روزنامه‌نگاري آنلاين و ارزش‌هاي بنيادين حرفه‌اي / آينده روزنامه‌نگاري از ديدگاه روزنامه‌نگاران آنلاين /

 



در اين ميان زن‌ها در قياس با مردها از اخبار بد رسانه‌ها بيشتر تأثير مي‌پذيرند. زنان در برابر اين اخبار به سرعت مضطرب شده و يك روز بعد نيز جزئيات را دقيق به خاطر مي‌آورند.
پژوهش‌ها نشان داده است؛ در صورتي كه پس از شنيدن اخبار منفي، زنان در محيط پراضطرابي قرار مي‌گيرند و بدن آنها نسبت به زماني كه اخبار معمولي شنيده‌اند بيشتر هورمون استرس ترشح مي‌كند. در صورتي كه در مردها اين تفاوت ديده نمي‌شود. علاوه بر اين زن‌ها از حافظه عاطفي بهتري نسبت به مردها برخوردار هستند و شايد به همين دليل زنان روزنامه‌نگار مي‌توانند بخش حوادث را قوي‌تر و با جزئيات بيشتري پوشش دهند با اين وجود آسيب بيشتري را هم متحمل خواهند شد.

اگر‌چه هنوز تعداد دقيق روزنامه‌نگاران مبتلا به PTSD به خاطر كار حرفه‌اي، مشخص نيست، ولي براي كمك به اين گروه ضروري است كه روزنامه‌نگاران مبتلا هر چه سريع‌تر شناسايي شده و تحت درمان قرار گيرند.


منبع: psmag