شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران : نوآوري در گرو مداومت و تمركز است
شنبه، 13 اردیبهشت 1393 - 05:26 کد خبر:10336
يكي از آفت‌هايي كه دامنگير فرايند نوآوري در برخي شركت‌هاي ايراني است، از اين شاخه به آن شاخه پريدن‌ در حوزه پژوهش است.


شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران(شارا)، مرحوم وفا غفاريان، از صاحب‌نظران مديريت راهبردي، در كتاب «استراتژي اثربخش» خود اشاره مي‌كند كه «جان و جوهره راهبرد، تمركز است.» از انيشتين نيز نقل كرده‌اند كه «من هوش خوبي ندارم، فقط روي مشكلات زمان زيادي مي‌گذارم.... ياد بگيريد كه تمام حواستان را بدهيد به كاري كه در حال حاضر انجام مي‌دهيد... اين تفاوت پيروزي و شكست است.» 


نياز به تمركز در فرآيند نوآوري اهميتي دوچندان مي‌يابد. شركت‌ها پس از سال‌ها پژوهش و دست‌وپنجه نرم كردن با چالش‌هاي فني پيش روي خود به آرامي بر آن حوزه چيره مي‌شوند و به مرز نوآوري مي‌رسند. اين نوآوري‌ها در ابتدا تدريجي و اندك است و در صورت مداومت مي‌تواند به نوآوري‌هاي انقلابي بينجامد. اما به‌رغم همه آموزه‌هاي مديريتي مبني بر ضرورت تمركز و پرهيز از اقدامات جسته ـ گريخته و بي‌برنامه، برخي شركت‌ها به دلايل گوناگون در حوزه پژوهش از دو عنصر كليدي «مداومت» و «تمركز» دور مي‌شوند.  اين پديده به‌ويژه در شركت‌هاي كوچك و متوسط بيشتر به چشم مي‌خورد، زيرا شركت‌هاي بزرگ غالبا منابع كافي براي پروژه‌هاي بلندمدت پژوهش را در اختيار دارند، اما شركت‌هاي كوچك و متوسط با دو محدوديت جدي مواجهند: نخست محدوديت منابع مالي و دوم، محدوديت منابع انساني، چه از بعد كمي و چه كيفي


در اين شركت‌ها، پژوهش بيشتر معطوف به حل مشكلات عملياتي است و به همين دليل، منابع محدود پژوهشي در پي مشكلات متنوع شركت در نوسانند. در نتيجه، واحدهاي پژوهشي اين گونه شركت‌ها بعد از كمي سروكله‌زدن با يك مساله، آن را رها كرده و به سراغ مساله بعدي مي‌روند. چه بسا آنها بارها در مسير پژوهش، تا حد قابل توجهي به مرز نوآوري و حل مساله نزديك شده باشند، اما آن را كنار گذاشته و به موضوع يا مساله تازه‌اي پرداخته‌اند.


در شركت‌هاي پيشتاز در نوآوري، هر پژوهشگر/گروه پژوهشي، عموما بر يك حوزه، مساله يا موضوع خاص نوآورانه متمركز است و ماه‌ها و حتي سال‌ها، حول و حوش همان موضوع به پژوهش مي‌پردازد. هر پژوهش دنباله پژوهش قبلي در جهت كمك به بهبود محصولات و فرآيندهاي شركت است. البته منابع پژوهش در آن شركت‌ها هم محدود است. بنابراين، آنچه بسيار مهم است انتخاب حوزه‌هاي فني مناسب براي تمركز پژوهش است. اين كار البته بسيار دشوار و نيازمند شناخت دقيق بازار و حوزه فني مورد نظر نه تنها در زمان حال، بلكه در افق زماني ميان و بلندمدت است.


 بي‌شك، از آنجا كه انتخاب حوزه تمركز پژوهش به معناي صرف‌نظر كردن از برخي زمينه‌هاي ديگر و فرصت‌هاي نهفته در آنهاست، با ريسك فراوان همراه است. علم مديريت نوآوري در اين زمينه مي‌تواند بسيار سودمند واقع شود؛ چرا كه ابزارهاي بسيار ارزشمندي براي كمك به انتخاب بهتر حوزه‌هاي پژوهشي در پيوند با محصولات و بازارهاي كنوني و آينده شركت‌ها در اختيار قرار مي‌دهد.


در شركت‌هاي ايراني نيز مي‌توان نمونه‌هاي درخشاني از تمركز پژوهشي را مشاهده كرد. شركت‌هايي كه با پرهيز از شاخه به شاخه پريدن در نهايت وارد كارزار نوآوري فناورانه شده‌اند. پارسا پليمر شريف، از شركت‌هاي دانش‌بنيان ايراني در حوزه آميزه‌هاي پليمري، يكي از همين شركت‌ها است كه تمركز و مداومت آن در حوزه پژوهش دستاوردهاي ارزشمندي برايش رقم زده است


پارسا پليمر در طول چند سالي كه از پايه‌گذاري آن مي‌گذرد، در بازار آميزه‌هاي پليمري موفقيت چشمگيري داشته است كه اين توفيق را مي‌توان تا اندازه زيادي به تمركز و مداومت پژوهشي در حوزه‌اي خوش‌آتيه نسبت داد. شروع اين پژوهش البته به 10 تا 15 سال پيش از پايه‌گذاري شركت و در آزمايشگاه‌هاي دانشگاه صنعتي شريف بازمي‌گردد. اين پژوهشگران (بنيان‌گذاران شركت) در طول اين سال‌ها اجازه ندادند تا انواع و اقسام فرصت‌هاي پيراموني ـ از انجام پروژه‌هاي پژوهشي به سفارش صنايع و كارخانه‌ها گرفته تا تصدي پست‌هاي مديريتي در دانشگاه ـ آنها را از مسير متمركز پژوهشي خود منحرف كنند. اگر چه اين تمركز و مداومت، چالش‌هايي گوناگون (از تامين مالي گرفته تا تجهيزات و...) را در پي داشته است، اما دست آخر به تقويت فرآيند نوآوري اين شركت انجاميده است. تا آنجا كه امروزه اين شركت توانسته نشان شايستگي در مديريت فناوري و نوآوري در سال 1392 را هم به دست آورد.


در انتها بايد يادآور شد كه گرچه مداومت و تمركز دو ويژگي بايسته فعاليت‌هاي پژوهشي است، اما اصرار بر موضوعاتي كه تاريخ مصرف آنها گذشته و به اصطلاح «منسوخ» شده‌اند يا توجيه اقتصادي آنها با نگاه آينده‌نگرانه به بازار زير سوال باشد، از خطرات مهم در زمينه پژوهش به شمار مي‌رود. به ويژه آنكه گاهي پژوهشگران به دليل علايق شخصي بر ادامه پژوهش در حوزه خاصي پاي مي‌فشارند و منابع مالي شركت را تلف مي‌كنند. بنابراين بايد با به‌كارگيري ابزارهاي علم مديريت نوآوري مطمئن شد كه تمركز و مداومت در پژوهش همسو با راهبرد نوآوري شركت است، در غير اين صورت ممكن است اثر معكوس داشته باشد و منابع محدود سازمان را هدر دهد.

منبع: روزنامه دنياي اقتصاد - شماره ۳۱۸۹