درباره شارا | تماس | جستجوی پیشرفته | پیوندها | موبایل | RSS
 خانه    تازه ها    پایگاه اخبار    پایگاه اندیشه    پایگاه کتاب    پایگاه اطلاعات    پایگاه بین الملل    پایگاه چندرسانه ای    یایگاه امکانات  
سه شنبه، 4 تیر 1398 - 08:45   

چهاردهمین جشنواره ملی انتشارات روابط عمومی فراخوان داد

  چهاردهمین جشنواره ملی انتشارات روابط عمومی فراخوان داد


ادامه ادامه مطلب یک

انقلاب نسل پنجم اینترنت نزدیک است

  انقلاب نسل پنجم اینترنت نزدیک است


ادامه ادامه مطلب دو

انتصاب مدیرکل روابط عمومی استانداری هرمزگان

  انتصاب مدیرکل روابط عمومی استانداری هرمزگان


ادامه ادامه مطلب سه

مجوز انتشار 27 نشریه دستگاه‌های دولتی صادر شد

  مجوز انتشار 27 نشریه دستگاه‌های دولتی صادر شد


ادامه ادامه مطلب چهار

   آخرین مطالب روابط عمومی  
  بیل گیتس واگذاری عرصه به گوگل و اندروید را بزرگ ترین اشتباه عمرش می داند
  طالبان خبرنگاران و رسانه‌های افغانستان را به حمله نظامی تهدید کردند
  کتاب« آداب معاشرت» منتشر شد
  مجوز انتشار 27 نشریه دستگاه‌های دولتی صادر شد
  نام‌نویسی بیمه درمان تکمیلی فرهنگ، هنر و رسانه شروع شد
  توجه بیشتر روابط عمومی ها به تولید محتوا در راستای مدیریت مصرف آب و برق
  خود مدیریتی با هوش هیجانی
  دیدار مدیرعامل بانک توسعه تعاون با استاندار خراسان جنوبی
  پرداخت 9 میلیارد ریال تسهیلات بانک توسعه تعاون به تعاونی عسل تاجکوه استان خراسان جنوبی
  طی سال 97 صورت گرفت: بانک توسعه تعاون استان خراسان جنوبی هزار و چهارصد میلیارد ریال تسهیلات پرداخت کرد
ادامه آخرین مطالب روابط عمومی
- اندازه متن: + -  کد خبر: 35604صفحه نخست » مقالات روابط عمومییکشنبه، 27 آبان 1397 - 16:12
مقاله/ برنامه ریزی بر پایه سناریو ، چراغ راه یک روابط عمومی موفق
از آنجا که فعالیت روابط عمومی ها عمدتا خط کش بردار نبوده و هر آن ممکن است وضعیت جدیدی پیش روی روابط عمومی سازمان حادث شود فلذا برنامه ریزی بر پایه سناریو این امکان را به روابط عمومی ها می دهد که به عنوان چراغ راه برای موفقیت های خود در برابر حوادث و رویدادهای آتی از آن استفاده کنند.
  

پژوهش و نگارش : حسن خسروی - مدرس دانشگاه و مولف کتاب روابط عمومی و ارتباطات
 دانشجوی دکتری تخصصی مدیریت منابع انسانی
 سارا خسروی – کارشناسی ارشد مدیریت فرهنگی

 Khosravi100@yahoo.com

 

 

چکیده
شبکه اطلاع رسانی روابط عمومی ایران (شارا)-سناریونویسی از حوزه سینما و هنر پا به عرصه علوم اجتماعی و مدیریت گذاشته و یکی از راهکارهای مناسب برای آینده نگری ، آینده پژوهی و ترسیم چشم انداز بلند مدت سازمان می باشد. سناریو نویسی باعث می شود تا ما از آزمون و خطاهای بی مورد، اعمال سلیقه های متعدد و دخالت دادن حب و بغضها و امیال شخصی و گروهی در برنامه ربزی پرهیز کرده و از میان گزاره ها و راه حلهای مختلف در مقابل رویکردها و مشکلات احتمالی، بهترین وضعیت و نحوه اقدام را جستجو ، انتخاب و عملیاتی نماییم.


برنامه ریزی بر پایه سناریو ( scenario based programming ) ، روشی برای بهبود تصمیم گیری در برابر آینده های ممکن و محتمل است . از آنجاییکه حوزه روابط عمومی و ارتباطات با دو موضوع انسان و سازمان سر و کار دارد فلذا داشتن یک سناریو در شکل برنامه ریزی شده آن خصوصا در شرکتهای تولیدی و صنعتی میتواند به بهینه سازی تصمیمات و تدوین استراتژیهای عملیاتی سازمان کمک شایانی کندچرا که سناریوها در حوزه برنامه ریزی روابط عمومی، مجموعه ای از مفروضاتی هستند که شیوه هایی را که ممکن است در آینده تغییر و رشد کنند مورد بررسی قرار داده و ساختاری را برای پیش بینی نیازهای بالقوه و همچنین گزینه های احتمالی سیاست های آینده ارائه دهند.


به بیان دیگر ، از آنجا که فعالیت روابط عمومی ها عمدتا خط کش بردار نبوده و هر آن ممکن است وضعیت جدیدی پیش روی روابط عمومی سازمان حادث شود فلذا برنامه ریزی بر پایه سناریو این امکان را به روابط عمومی ها می دهد که به عنوان چراغ راه برای موفقیت های خود در برابر حوادث و رویدادهای آتی از آن استفاده کنند و این امر مسلما صرفه جویی در زمان، انرژی و هزینه ها را برای روابط عمومی ها و سازمانها می تواند در بر داشته و در دنیای پر رقابت کنونی و در برابر بحرانهای احتمالی، انعطاف پذیری لازم را به روابط عمومی ها بدهد تا اوضاع را بهتر مدیریت نمایند.


از این رو ، با تجزیه و تحلیل تغییرات و پیچیدگیهای فوق العاده و عدم قطعیت های متعدد و درک عمیق پیامدهای احتمالی آنها، ذینفعان می توانند بهتر درک کنند که چگونه این نیروها به طور بالقوه بر مقیاس کلی توسعه در روابط عمومی و تثیت جایگاه حرفه ای آن در حوزه های مختلف سازمانی، اجتماعی و اقتصادی تاثیر می گذارد.

راههای بسیاری برای اجرای برنامه ریزی سناریو وجود دارد، اما چند عنصر کلیدی وجود دارد که باید در همه موارد در نظر گرفته شود:
• استفاده از سناریوها برای مقایسه و تحلیل تعاملات بین عوامل متعدد.
• تجزیه و تحلیل نحوه استفاده از سناریوهای مختلف که می تواند بر آینده روابط عمومی تاثیر بگذارد.
• شناسایی استراتژیهای احتمالی که منجر به دستیابی به عناصر مورد نظر در شرایط آینده مورد بررسی قرار می گیرد.
• مشارکت شاغلان روابط عمومی در طول فرایند.


وازگان کلیدی: آینده پژوهی – سناریو نویسی – برنامه ریزی بر پایه سناریو – روابط عمومی

 

حتما بخوانید:  تفکر مبتنی بر سناریو و آینده روابط عمومی


مقدمه
آینده بعنوان یک عینیت مستقل، واقعیت ندارد، زیرا به مقطعی از زمان اشاره می کند که هنوز فرا نرسیده است و تنها زمانی وجود خواهد یافت که زمان "حال "شده باشد .تشخیص عدم وجود" جهان آینده"، پیش شرط اساسی و اولیه شناخت آن است . بنابراین، از آنجا که" آینده " و " جهان آینده " هیچ یک وجود ندارند، نمی توان آنها را بررسی و مطالعه کرد؛ ولی می توان ایده های مربوط به چگونگی شکل گیری جهان آینده را مطالعه کرد بنابراین، وقتی ما " آینده را مطالعه می کنیم "، در واقع " ایده هایی را مطالعه می کنیم که جهان آینده را تعریف می کنند"، ایده هایی که عمدتا براساس ادراک ما از جهان گذشته و حال شکل گرفته است و شامل باورهای ما در مورد چگونگی تغییر آنها و ساخت آینده ای متفاوت است.


آیا امکانی برای آگاهی یافتن از آینده برای ما وجود دارد؟ در مورد آینده نمیتوان با قطعیت اظهارنظر کرد اما انسان میتواند در سرنوشت آینده تأثیرگذار باشد. در این میانه دانشی زاده میشود که کوشش میکند با پیش بینی عوامل اثرگذار در تغییرات آینده به صورتی دوگانه، مهار تغییرات را در دست گرفته و جامعه را برای این تغییرات آماده کند. آینده پژوهی فراتر از پیش بینی است و ادعای پیشگویی ندارد. آینده پژوهی هنر شکل دادن به آینده است، به آن شکل که آینده را میخواهی . کسانی که این دانش را در دست دارند اکنون به آینده جهان به دلخواه خود، شکل میدهند. میتوان کشورها و جوامعی را دید که نتوانستند خود را با تحولات سازگار کنند و از این جهت از هم فروپاشیدند. آنها ذات تغییر را درست نشناختند. آینده شناسی از این منظر دانش شناخت تغییرات است. شناخت آینده از حیاتی ترین علوم مورد نیاز هر انسانی است.


آینده پژوهی یک حوزه ی پژوهشی نسبتا جدید است که قلمروی آن، همه عرصه های معرفت نظری و تکاپوهای عملی آدمی را در می نوردد و نتایج حاصل از آن می تواند تأثیرات گسترده ای در هر یک از این عرصه ها داشته باشد . هرچند که هر نوع پیش بینی می تواند غلط از آب درآید، ولی این مطلب نباید باعث شود که تلاش علمی و عقلانی برای مطالعه آینده صورت نگیرد و برنامه ریزی فقط بر اساس تجربه های قبلی یا سلیقه های شخصی انجام گیرد . آینده پژوهان با اتکا به این آموزه ی فلسفی که " آنچه قابل تصور است، امکانپذیر است " ، می کوشند از میان همه امکانات موجود تا آنجا که قوه ی تخیل خلاقشان اجازه می دهد شمار زیادی از حالات را تصور کنند. آنگاه از میان حالات ممکن، آینده های محتمل را مشخص سازند و سپس از میان این احتمالات، مطلوبترین آن ها را توصیه نمایند.
مبانی نظری:

سناریونگاری
سناریونگاری پس از بحران نفتی دهه 1933 میلادی و با درک پیچیده تر شدن جهان و از بین رفتن قطعیت ها، عمومیت بیشتری یافته است.در واقع، پس از بحران انرژی در سال 1930 و در پی استفاده موفقیت آمیز شرکت نفتی شل از روش سناریونگاری که این شرکت را قادر به پاسخگویی موثری به این بحران ساخت، از این روش استقبال گسترده ای شد.استفاده روزافزون از این روش بدین دلیل است که سناریوها، پیچیدگی های جهان واقعی را در نظر می گیرند و بینش های جایگزین درباره آینده را با ترتیب منطقی از رویدادها بازنمایی می کنند. در مجموع، سناریوها تصاویر آینده هایی باورپذیرند که ترتیب منطقی رویدادها را نشان می دهند.کاربرد سناریوها متنوع است؛ سناریوها می توانند به عنوان اطلاعاتی) دروندادهایی ( باشند که بر اساس آنها بحث های پانل صورت می پذیرد.همچنین، می توان سناریوها را به مثابه ابزارهایی برای تنظیم مباحثات پانل ها به کار گرفت یا شیوه ای برای عرضه نتایج ) ناظمی و قدیری1031 ).


سناریونگاری به طور مشخص به منظور پرداختن به چندگانگی و پیش بینی ناپذیر بودن آینده طراحی شده است.مزیت این روش، توانایی شناخت آینده های درازمدت بسیار متفاوت با امروز و همچنین سناریوسازی برای انتخاب راهبردهایی بر پایه این شناخت است. سناریونگاران از طریق فرایندهای گروهی و مشارکتی، داستان هایی درباره آینده درازمدت می آفرینند.به جای یک داستان منفرد، سناریونگاران مجموعه ای از داستان های مکمل و در عین حال کاملا متفاوت تهیه می کنند.
تاریخ استفاده از واژه "سناریو" به دهه 1930 باز میگردد. اگرچه از این زمان از واژه سناریو در ادبیات سیاسی استفاده میشد اما به عنوان روشی نظام مند و سیستماتیک شناخته نمیشد. سناریوها، دقیقا مانند آنچه که در سینما انجام میشود، به این خاطر مورد استفاده قرار میگیرند، تا داستانی را به صورت کاملا قابل درک، تصویرسازی نمایند. سناریوها نگاهی از دریچه و منظری خاص به آینده است، که در این نگاه به آینده، داستان دارای سازگاری منطقی است و اتفاقاتی خارج از عقلانیت در آنها اتفاق نمیافتد .


واژه سناریو از دنیای تأتر و سینما گرفته شده و بر روایت داستان و نیز نقشهای بازیگران دلالت دارد. اما در مبحث سناریونگاری می توان آن را به صورت داستانهای مربوط به آینده های باورکردنی متعدد، که یک دولت، سازمان یا شرکت احتمالا با آنها مواجه خواهد شد، تعریف کرد. سناریوها به صورت نموداری و به صورت پویا و متحرک، جریان تحول و پیدایش دنیای آینده را نمایش می دهند. سناریوها موجب تمرکز و توجه ما بر روی نقاط انشعاب مسیر آینده و رویدادهای بالقوه در این مسیر میشوند. به کمک تصمیم گیری برپایه آینده های بدیل و آزمون استراتژیهای پیشنهادی در شرایط مختلفی که سناریوها معرفی میکنند، برای مواجهه باعدم قطعیتهای آینده، آمادگی بیشتری کسب میکنیم.


تعاریف سناریو
تعاریف متعدد و متفاوتی درباره سناریو و سناریونگاری وجود دارند. مثالهایی از تعاریف مطرح شده توسط افراد صاحبنظر در این زمینه به شرح ذیل می باشند:
مایکل پورتر: سناریو، دیدگاهی است با سازگاری درونی و محتوایی نسبت به ) آنچه که در آینده میتواند رخ دهد.) پورتر، 1331)


پیتر شوارتز : سناریوها ابزاری برای نظم دهی به ادراک یک فرد درباره محیطهای بدیل آینده است که تصمیمهای فرد در آن محیطها گرفته خواهند شد.) شوارتز، 1331).


گیل رینگلند: سناریوها بخشی از برنامه ریزی استراتژیک میباشند که به عنوان ) ابزاری برای مدیریت عدم قطعیت آینده استفاده میشود. ) رینگلند، 1333 ).


میشل گوده و روبلا: سناریوها توصیف موقعیتهای آینده و رویدادهای ممکن در آن موقعیتها هستند، به گونه ای که شخص بتواند از موقعیت کنونی خود به سوی آینده های بدیل حرکت کند. سناریوها شیوه ای هستند که نتایج پیش بینی ها را به صورتی منسجم و متقاعد کننده ارایه میدهند. )گوده و روبلا، (1336.


وارفیلد: سناریو داستانی از وضعیتها، امور، یا پیشرفتهای ممکن در گستره زمان آینده است .


پییر واک: سناریوها به مدیران برای ساختاردهی عدم قطعیتهای آینده کمک میکنند ) واک، 1331).


با توجه به تعاریف مطرح شده سناریو، می توان وجه اشتراک تعاریف فوق الذکر که اجماع نسبی روی آن وجود دارد را به این صورت بیان کرد که :
سناریو ، ابزاری است برای توصیف آینده و برای مواجهه با عدم قطعیت موجود در محیط.


آینده ذاتا غیر قابل پیش بینی و شناخت است. اما نکته متناقض این است که اگر یک غیب گو یا فال گیر آینده شومی را برای سال بعد زندگی شما پیش بینی کند سریعا دست به کار شده و با تغییر برنامه زندگی و انتخاب های خود از وقوع چنین آینده ای جلوگیری می کنید. مشابها اگر یک پزشک به یک جوان سیگاری تصاویر تاسف برانگیز افراد مسن و مبتلا به بیماری های تنفسی و قلبی را نشان دهد آن گاه شاید این فرد جوان با ترک سیگار از رخداد چنین آینده هولناکی جلوگیری کند. در واقع آینده غیر قابل شناخت است اما به کمک دانش ناقص خود می توانیم سهمی در شکل بخشیدن به آن داشته باشیم. ما می توانیم رخداد های آینده را به صورت غیر متحمل و محتمل و همچنین مطلوب و نامطلوب تقسیم بندی کرده و سپس اقداماتی انجام دهیم تا احتمال رخدادهای مطلوب افزایش یابد.

 

 یا برعکس از ظهور رخدادهای محتمل اما نامطلوب جلوگیری کنیم. افرادی که دارائی های خود را بیمه می کنند و کسانی که هنگام رانندگی از کمربند ایمنی استفاده می کنند، عملا از این الگوی فکری بهره می جویند. روش برنامه ریزی بر پایه سناریو بر خلاف برخی روش های آینده پژوهی هیچ ادعایی درباره پیش بینی قطعی و مطمئن آینده نمی کند. در عوض در برنامه ریزی برپایه سناریو با استفاده از اطلاعات موجود و همچنین واقعیت های برگرفته از علوم طبیعی، جامعه شناسی، اقتصاد و غیره چندین داستان منطقی و منسجم درباره جهان آینده تدوین می شود.

 

حتما بخوانید:  سه نکته کاربردی در باره سناریوها


با استفاده از این سناریوها می توان استراتژی های پابرجا را پیدا کرد، یعنی استراتژی هایی که صرف نظر از اینکه کدام یک از داستان های مذکور در آینده رخ خواهند داد، عملکردی خوب و رضایت بخش داشته باشند. پابرجایی استراتژی ها فقط در صورتی محقق می شود که هر یک از سناریوها با دیگر سناریوها تفاوت اساسی و چشمگیر داشته باشند. به کمک سناریوهای اساسا متفاوت و مکمل می توان به تقریب خوبی از آینده واقعی (یعنی چیزی که نهایتا اتفاق می افتد) دست یافت. الزام تدوین سناریوهای اساسا متفاوت گاهی اوقات موجب می شود که برخی داستان های ناخوشایند و حتی اغراق آمیز درباره آینده نوشته شوند. اما باید توجه کرد که با کاربرد این سناریوها می توان هنگام تدوین استراتژی های پابرجا ، فرضیات کلیدی را بهتر و عمیق تر آزمود. علاوه بر این، از طریق سناریوهای متفاوت می توان نیروهای پیشران کلیدی و تاثیر گذار در آینده را شناسایی کرد.

به طور خلاصه برنامه ریزی بر پایه سناریو شامل چند مرحله است:
نخست ، موضوع تصمیم گیری شفاف می شود. موضوع تصمیم شاید محدود و نسبتا کوچک باشد، مثلا تصمیم گیری درباره بازاریابی برای یک محصول خاص و شاید بسیار گسترده و بزرگ باشد، مثلا تصمیم گیری استراتژیک درباره جایگاه آینده یک سازمان، یک شرکت یا حتی یک کشور. فهم و درک صحیح عملکرد تصمیم های شکل دهنده به آینده مستلزم شناسایی نیروهای پیشران کلیدی است.

 

 انواع مختلف نیروهای پیشران کلیدی باید مد نظر قرار گیرند. نیروهای پیشران شاید جنبه فناوری داشته باشند، مثلا رشد دسترسی به اینترنت و اطلاعات. شاید جنبه اقتصادی داشته باشند، مثلا گسترش و تقویت تجارت بین المللی و جهانی شدن کسب و کار. شاید جنبه اجتماعی داشته باشند، مثلا رشد بی رویه جمعیت، تغییر باورها، نظام های ارزشی و سبک زندگی مردم. و نهایتا شاید جنبه سیاسی داشته باشند، مثلا جابجایی قدرت بین احزاب رقیب و یا تصویب قوانین و ضوابط جدید. پس از شناسایی همه نیروهای کلیدی باید آندسته عواملی را که به احتمال زیاد ثابت باقی می مانند جدا کرده و نیروهای باقی مانده را جزو عوامل نامعین و دارای عدم قطعیت به حساب بیاوریم. به طور کلی در هر سناریو عوامل ثابت و عوامل نامعین هر دو نقش مهمی ایفا می کنند. اما گروه عوامل نامعین باید مورد توجه ویژه قرار گیرد.

 

برخی تصمیم های امروزی فقط در صورت تحقق یک یا دو مورد از سناریوهای آینده، خوب عمل می کنند. در واقع اگر آینده برخلاف انتظار کنونی ما رخ دهد، آنگاه تصمیم هایی که متناسب با آینده های مورد انتظار اتخاذ شده اند، تاسف برانگیز خواهند بود. نکته دیگر این است که در روش برنامه ریزی برپایه سناریو فقط بر تصمیم های اولیه تمرکز نمی کنیم بلکه با تاکید بر انعطاف پذیری و انطباق پذیری تصمیم های خود را به صورت مستمر با شرایط تغییر یافته محیطی تطبیق می دهیم. اصلاح و تغییر مستمر اقدامات و برنامه ها بهترین عکس العمل دربرابر شرایط به شدت متغیر محیطی به شمار می رود. همچنین به کمک برنامه ریزی برپایه سناریو می توان علائم هشدار و نشانگر بروز یکی از سناریوها را به موقع شناسایی کرد.

هرمان کان و موسسه هادسون
تاریخ استفاده از واژه ی "سناریو" به دهه ی 1940 باز می گردد. اگرچه از این زمان از واژه ی سناریو در ادبیات سیاسی استفاده می شد اما به عنوان روشی نظام مند و سیستماتیک شناخته نمی شد. توسعه سریع سناریونویسی به عنوان ابزاری کارآمد در تصمی م گیری به سال های پس از جنگ جهانی دوم و فعالیت های هرمان کان 1 باز می گردد. در سال 1945 ، و دقیقا پس از جنگ دوم جهانی، موسسه رند 2 تاسیس گردید. رند موسسه ای وابسته به نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا بود ، که به عنوان یک اندیشگاه، این نیروی نظامی را تغذیه ی فکری می کرد.


پژوهش عملیاتی 3 شاید شناخته شده ترین روش یا حوزه ای است که توسط این موسسه ابداع گردید، و امروزه به عنوان واحدی درسی در بسیاری از رشته های دانشگاهی مانند مهندسی صنایع و مدیریت تدریس می گردد .هرمان کان با استفاده و بهره گیری از مفهوم سناریو در فیلم ها، روش سناریونویسی و برنامه ریزی بر پایه ی سناریوها را در رند ابداع نمود. پس از مدتی رند از نیروی هوایی جدا شد و به صورت مستقل اداره گردید .

در این خلال موسسه های بسیاری نیز از رند زاییده گردید . موسسه هایی که تعدادی از آن ها در ظهور مفاهیم جدید نقشی به سزا داشتند . موسسه هادسون 4 از جمله این سازمان هاست. در سال 1961 هرمان کان به اتفاق ماکس سینگر 1 و اسکار روبهاسن 2 موسسه ه ادسون را در نیویورک تاسیس کرد . کان به اتفاق همکارانش تلاش کرد که دیدگاه های بدبینانه گروه های چپ گرا مانند باشگاه رم 3 را به چالش بکشاند. موسسه هادسون اشخاص برجسته ای مانند "دانیل بل 4" جامعه شناس، ریموند آرون، فیلسوف و روشن فکر سیاسی فرانسوی، و رالف الیسون 5 نوسینده کتاب کلاسیک " مرد نامریی" را استخدام کرد . کان پس از جدایی از رند و تاسیس موسسه هادسون، روش سناریونویسی و برنامه ریزی بر پایه ی سناریوها را توسعه بخشید و از این روش در بسیاری از پروژه های نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا استفاده نمود.


به این ترتیب روش سناریونویسی از بخش دفاعی و نظامی ظهور یافت . توضیح معروف هرمان کان در مورد سناریو را نباید از ذهن دور داشت که سناریو " تفکر در مورد غیر قابل فکر کردنی 6 است".


کان کتابی را با نام "درباره جنگ گرماهسته ای 7" به نگارش درآورد، کتابی به شدت تاثیرگذار، که شاید جهان را از نبردی خون بار دیگر رهانید. این کتاب شروع جنگ هسته ای دیگری را به تصویر می کشید.


در سال 1960 که تنش های جنگ سرد پس از بحران اسپوتنیک و صحبت درباره " شکاف موشکی" بین آمریکا و شوروی به اوج خود رسید، هرمان کان کتاب " درباره جنگ گرما هسته ای" را منتشر کرد. این کتاب که در واقع بذر "روش برنامه ریزی برپایه سناریو ها 8" را در خود داشت فرماندهان نظامی و مقامات سیاسی آمریکا و شوروی سابق را عمیقا تحت تاثیر قرار داد . این فرماندهان فهمیدند که چگونه تغییرات آینده و بروز یک جنگ گرما هسته ای می تواند صدها میلیون نفر را به کام مرگ بفرستد. امروزه دولت ها و شرک تهای موفق از روش " برنامه ریزی برپایه سناریوها"، که توسط هرمان کان پایه گذاری شد، به منظور درک بهتر احتمالات آینده و کشف گزینه های پیش رو، با وسعت زیادی استفاده می کنند. در این کتاب واژه ی " سناریونگاری" معادل واژه ی " برنامه ریزی بر پای هی سناریو ها" در نظر گرفته شده است .

کان در نظریه پردازی خود به دو اصل بحث انگیر تکیه کرده بود:
نخست اینکه جنگ هسته ای آشکارا امکان پذیر بود ، چرا که ایالات متحده و شوروی سابق ، زرادخانه های بزرگی ا ز سلاح های هسته ای در اختیار داشتند، که به سمت یکدیگر هدف گرفته بودند.


دوم اینکه مانند هر جنگ دیگری، این جنگ نیز می توانست برنده و بازنده داشته باشد.


کان معتقد بود که بر خلاف سناریوهای متداول که شروع جنگ هسته ای را نشانگر روز قیامت و پایان جهان می دانستن د، اگر صدها میلیون نفر کشته شوند یا " فقط" دو سه شهر بزرگ نابود شوند، حیات انسان ادامه خواهد یافت، درست مانند زمانی که " طاعون سیاه " در قرن چهاردهم جمعیت اروپا را به شدت کاهش داد. برخی از عواقب جنگ هسته ای شاید به مراتب هولناک تر از چیزی باشند که تا کنون بشر شاهد آن بوده است، یا حتی آن را تجسم کرده است، و برخی نیز خیلی بدتر از بقیه خواهند بود . صرف نظر از اینکه چقدر تخریب های ناشی از جنگ هسته ای فاجعه بار خواهند بود، باید گفت که کسانی که زنده می مانند به هر حال " به مرده ها حسادت نخواهند ورزید!"، در غیر این صورت اصلا تفکر درباره ی بازدارندگی هسته ای لزومی نخواهد داشت.


کان تاکید می کرد که اگر آمریکا یی ها هیج تمایلی برای پذیرش عواقب جنگ هسته ای ندارند، نباید تمایل خود را برای حمله هسته ای صراحتا اعلام کنند . به بیان دیگر در صورت نبود یک عزم قاطع و فارغ از محدودیت، برای فشردن دکمه ی حمله ی هسته ای، همه اقدام ها و استقرارهای نظامی صرفا یک بلوف استادانه خواهد بود.

سناریوها تشریح آینده های بدیل هستند. سناریوها داستان ها، تصاویر و یا طرح هایی درباره ی چگونگی آشکار ش دن آینده هستند . داستان هایی که تشریح کننده ی گستره ای از گذرگاه ها از زمان حال به آینده هستند.تمرکز کلیدی سناریوها، عدم قطعیت ها است . هدف سناریوها، تشخیص و شناسایی عدم قطعیت های اصلی و تاثیر گذار بر تصمیم های راهبردی پیش روی یک سازمان است . تصمیم هایی که پیامدهای آن ها در سناریوها مشخص شده و در مقابل ، عدم قطعیت های آینده ارزیابی می شوند.


زمانی سناریوها در ساختار دهی به عدم قطعیت ها به مدیران کمک می کنند که ( 1) اساس آن ها بر روی تحلیل بی عیب و نقص واقعیت بنا شده باشد و ( 2) بتوانند فرض های تصمیم سازان سازمان درباره ی چگونگی عملکرد آینده و به عبارتی دیگر الگوهای ذهنی آن ها نسبت به واقعیت را به چالش بکشند.


هدف سناریوها گسترش شفاف تفکر و غلبه بر محدودیت های الگوهای ذهنی درباره ی آینده است . به همین دلیل فرایند توسعه ی سناریوها اهمیت یکسانی در مقایسه با خود سناریوها دارد.


سناریوها زمانی که محیط فعالیت بیرونی برای یک سازمان پیچیده و توام با عدم قطعیت بوده و تصمیم های کلیدی با پیامدهای بلندمدت در میان باشد ، بیشترین کارایی را دارد. به طور معمول محیط های پیچیده شامل عوامل غیرقابل تعیین هستند که تغییرات ساختاری جزء عدم قطعیت ها بوده و سیستم حلقه های بازخورد پیچیده و بغرنج دارد. تفکر سیستمی که سعی در شناسایی چگونگی رفتار سیستم ها و گرایش آن ها به سمت بازخوردهای غیر قابل پیش بینی است . قسمت مهم تفکر سناریویی است . برای موقعیت هایی که متغیرها، قابل شناسایی و تعیین بوده و تصم یم ها با پیامدهای کوتاه مدت مد نظر است، سناریوها خیلی مفید نیستند.

 

حتما بخوانید:  افق آینده‌پژوهی راهبردی و سناریو


سناریو ها به عنوان محصول:
مهیا کننده ی الگو های ذهنی منسجم آینده هستند.
فرض های کلیدی و صریح می سازند.
مدیران را مجبور به تفکر درباره ی آینده های بدیل می کنند.
بافتی برای توسعه و به آزمون کشیدن گزینه های راهبردی یا سیاست گذار یها مهیا می کنند.
باعث افزایش درک و فهم درباره ی محیط بیرونی می شوند.
وسیله ای برای ارتباطات در درون سازمان مهیا می کنند.
عدم قطعیت ها و ریسک های موجود در تصمیم گیری ها را برجسته می کنند.
 

سناریوها به عنوان فرایند:
باعث تشویق تفکر راهبردی و سیستمی می شوند.
محلی برای تشریک دیدگاه های مختلف و مربوط به تمام قسمت های سازمان مهیا می کنند.
باعث ظاهر شدن دیدگاه های غیر معمول و ایده های جدید می شوند.
محرک ارتباط درون سازمانی هستند.
باعث تشویق یادگیری و سازگاری باتغییرات می شوند.
سناریوها در واقع درک آینده های مختلف در زمان حال است. ایده ی اصلی بر این اساس استوار است که بذرها و جوانه های آینده، در دنیای امروز وجود دارند، به شرط آن که ما بتوانیم آن ها را درست و به موقع شناسایی کنیم. با استفاده از این ایده ساده در تدوین سناریوها، چالش اصلی ما شناسایی بذر تحولات، تفسیر اهمیت و پیش نگری مضامین مربوط به آینده ی آن ها است.

سناریوها به عنوان ابزاری برای برنامه ریزی
همانطور که تاکنون مشخص شده است، سناریونگاری روش بسیار موثر و مفیدی برای برنامه ریزی میان مدت و بلندمدت در شرایط با عدم قطعیت است . این روش به سازمان ها کمک می کند که علاوه بر تهیه ی برنامه ریزی های متعدد برای رویداده ای غیر مترقبه، جهت گیری درستی نسبت به سیر رویدادهای آینده داشته و بنابراین موضوعات مهم و درستی را در کانون توجه خود قرار دهند . اما باید در نظر داشت که سناریونگاری صرفا ابزاری برای برنامه ریزی نیست . در واقع سناریوها ابزاری موثر برای یادگیری نیز هستند . با تفکر درباره سناریوهای آینده، سازمان ها نسبت به منطق تغییرات، نیروهای پیش ران، بازیگران کلیدی و عوامل کلیدی و موثر در محیط فعالیت خود درک بهتری کسب کرده و پتانسیل تاثیر گذاری خود را بهتر تشخیص می دهند.

نتیجه گیری
برنامه ریزی بر پایه سناریو میتواند به عنوان چراغ راه یک روابط عمومی موفق قلمداد شود . ماهیت و جنس کار در حوزه روابط عمومی به گونه ای است که خط کش بردار نمیباشد . به بیان دیگر یک کارشناس روابط عمومی نمیداند که فردا وقتی در محل کار خود حاضر میشود چه مسائل و مشکلاتی ممکن است حادث شده باشد یا بوجود بیاید چرا که اساسا ما دو جور پیامد داریم : پیش بینی شده و پیش بینی نشده . پیامدهای های پیش بینی شده را میتوان برایش راه حل داشت و دفترچه و چک لیست درست کرد و هرگاه که به مشکلی برخورد کردیم دفترچه دستورالعمل را باز کرده و راه حل مربوطه را نیز استخراج نماییم و بکار ببندیم . اما ماهیت کار روابط عمومی ها کم و بیش از نوع پیامدهای پیش بینی نشده است . در ماجرای اخیر درگذشت تاسف انگیز مدیر عامل فقید سازمان تامین اجتماعی که در اثر سانحه تصادف در شمال کشور رخ داد ملاحظه میشود که مثلا قرار بوده که ایشان مطابق برنامه زمانبندی شده و تصمیمات قبلی در روز شنبه 26 آبان ماه 1397 در فلان مراسم حضور یابند . خوب تا اینجای کار ، بخش رویدادهاو پیامدهای پیش بینی شده است اما ناگهان خبر تصادف و فوت مدیر عامل محترم به گوش میرسد و این همان بخش پیامدهای پیش بینی نشده است . در اینگونه موارد به دلیل ماهیت موضوع و رویداد ما دارای یک جزوه و چک لیست و دستور العمل خاصی نیستیم که آنرا ورق بزنیم و ببینیم که چه باید کرد . تمام محاسبات و یافته ها و بافته های ما ناگهان به هم ریخته و میبایست بنا بر مقتضیات زمان و مکان تصمیم گیری و اقدام نماییم . از این رو سناریو نویسی این امکان را به روابط عمومی ها میدهد که با طراحی وضعیتهای مختلف کاری و ترسیم وقایع احتمالی بتوانند تا حد امکان راه ها و روشهای مقابله با رویدادهای پیش بینی نشده را تبیین و خود را آماده نگاه دارند .

منابع
تفکر ارزشی: راهی به سوی تصمیم گیری خلاق، ناشر زبان اصلی انتشارات دانشگاه هاروارد، اندیشکده صنعت وفناوری 􀂃، تهران 1380
برنامه ریزی پابرجا برای یک قرن: رویکردی نو در برنامه ریزی استراتژیک برای صد سال آینده، ناشر زبان اصلی ، تهران 1385 اندیشکده صنعت و فناوری RAND Corporation
انقلاب جهانی تکنولوژی: روندهای جهانی در بیوتکنولوژی، نانوتکنولوژی، تکنولوژی مواد و هم افزائی آنها با 􀂃
ریاست جمهوری، دفتر ، RAND Corporation تکنولوژی اطلاعات تا سال 2015 ، ناشر زبان اصلی
، کمیته مطالعات سیاست تکنولوژی، ، تهران 1385 همکاری های فناوری
نواندیشی برای هزاره نوین: مفاهیم، روش ها، و ایده های آینده پژوهی، موسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی، مرکز مطالعات و برنامه ریزی استراتژیک، تهران 1378
یادگیری برای هزاره نوین، چالش های آموزش در قرن بیست و یکم: مرکز آینده پژوهی علوم و فناوری تهران 1385
گوهری فر، مصطفی .ارائه تصویر آینده سازمان با استفاده از برنامه ریزی سناریو: مورد مطالعه مرکز آمار ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد.دانشگاه تربیت مدرس، تهران.
ناظمی، امیر و روح اله قدیری آینده نگاری از مفهوم تا اجرا، مرکز صنایع نوین، تهران.
Alexander, W., & Serfass, R. (8991). Creating and analyzing your organization’s quality future. Quality Progress, 18(7), 18–13.
فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال دهم، شماره 83 ، تابستان 4831
http://ayandehpajoohi.blog.ir/post/



 





 

 

   
  

اخبار مرتبط:

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   پربیننده ترین مطالب روابط عمومی  

  قتل دست اندرکاران نشریات در باغ شاه


  زوال روابط عمومی ها


  افزایش اعتبارات اطلاع‌رسانی و تبلیغی دستاورد‌های دستگاه‌های اجرایی/ یک اقدام قابل تحسین


  وزیر علوم آیین‌نامه جدید ارتقای ساختار و عملکرد روابط عمومی‌ها را ابلاغ کرد


  دومین نشست کمیته هماهنگی اطلاع رسانی مدیریت مصرف برق استان تهران


  انقلاب نسل پنجم اینترنت نزدیک است


  باشگاه توانمندسازی استارتاپ‌ها (بتا) در دانشگاه صنعتی قم راه‌اندازی شد


  خمارلو: برانکو خواست فقط مدیر رسانه ای باشم


  خسرویی که به دریا زد


  5 مانع برقراری ارتباط موثر رهبران و راه کارهای غلبه بر آنها


 
 
 
مقالات
گفتگو
گزارش
آموزش
جهان روابط عمومی
مدیریت
رویدادها
روابط عمومی ایران
کتابخانه
تازه های شبکه
آخرین رویدادها
فن آوری های نو
تبلیغات و بازاریابی
ایده های برتر
بادپخش صوتی
گزارش تصویری
پیشنهادهای کاربران
اخبار بانک و بیمه
نیازمندی ها
خدمات
خبرنگار افتخاری
بخش اعضا
دانلود کتاب
پیوندها
جستجوی پیشرفته
موبایل
آر اس اس
بخشنامه ها
پیشکسوتان
لوح های سپاس
پیام های تسلیت
مناسبت ها
جملات حکیمانه
پایان نامه ها
درباره شارا
تماس با ما
Shara English
Public Relation
Social Media
Marketing
Events
Mobile
Content
Iran Pr
About Us - Contact US - Search
استفاده از مطالب این سایت با درج منبع مجاز است
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به شارا است
info@shara.ir
  خبر فوری: رانندگی با روابط عمومی حداکثر دید