درباره شارا | تماس | جستجوی پیشرفته | پیوندها | موبایل | RSS
 خانه    تازه ها    پایگاه اخبار    پایگاه اندیشه    پایگاه کتاب    پایگاه اطلاعات    پایگاه بین الملل    پایگاه چندرسانه ای    یایگاه امکانات  
پنجشنبه، 4 خرداد 1396 - 11:15   

تقاضای پناهندگی خانواده هایی که به اسنودن پناه داده بودند، از کانادا

  تقاضای پناهندگی خانواده هایی که به اسنودن پناه داده بودند، از کانادا


ادامه ادامه مطلب یک

خبرگزاری رسمی قطر هک شد/ شرح ماجرا را دنبال کنید

  خبرگزاری رسمی قطر هک شد/ شرح ماجرا را دنبال کنید


ادامه ادامه مطلب دو

اولین شبکه تلویزیونی ویژه زنان در افغانستان آغاز به کار کرد

  اولین شبکه تلویزیونی ویژه زنان در افغانستان آغاز به کار کرد


ادامه ادامه مطلب سه

تحقیق روزنامه گاردین منتشر شد: فیسبوک کدام پست‌ها را حذف می‌کند؟

  تحقیق روزنامه گاردین منتشر شد: فیسبوک کدام پست‌ها را حذف می‌کند؟


ادامه ادامه مطلب چهار

   آخرین مطالب روابط عمومی  
  شبکه های ارتباطات رسمی
  تقویم روز ارتباطات/ توقیف برخی از نشریات تهران و ادعای رئیس الوزراء
  این دولت بلندگو می‌خواهد
  تقویم روز ارتباطات/ ریاست حجت الاسلام سیّد محمود دعایی بر موسسه مطبوعاتی اطلاعات 35 ساله شد
  سخنگوی دولت اظهار کرد: روابط عمومی در دولت دوازدهم منزلت رفیع‌تری پیدا خواهد کرد.
  ستاره ارتباط دولت به محمدباقر نوبخت اهدا شد
  درخشش روابط عمومی جمعیت هلال احمر استان اصفهان برای چهارمین سال پیاپی
  خبرگزاری رسمی قطر هک شد/ شرح ماجرا را دنبال کنید
  اعضای جدید هیئت مدیره انجمن روابط عمومی ایران انتخاب شدند
  روابط عمومی های برتر استان اصفهان معرفی شدند
ادامه آخرین مطالب روابط عمومی
- اندازه متن: + -  کد خبر: 13858صفحه نخست » مقالات روابط عمومیشنبه، 3 آبان 1393 - 15:17
مطالعه میزان سواد رسانه ای و نقش آن در جامعه ایرانی
این مقاله درصدد مطالعه میزان سواد رسانه ای و نقش آن در جامعه ایرانی می باشد. برای تبیین فرضیه های تحقیق از نظریه جیمز پاتر و نظریه های استفاده و خشنودی و نیز کاشت استفاده شد. با کاریرد روش پیمایش و با استفاده از تکنیک پرسشنامه بر روی 375 نفر از دانشجویان شهرستان محمود آباد که از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند،داده های پژوهش جمع آوری شدند و با استفاده از نرم افزار spssتجزیه و تحلیل گشتند.
  

مطالعه میزان سواد رسانه ای و نقش آن در جامعه ایرانی

 (مطالعه موردی:دانشجویان شهرستان محمودآباد)

 

نویسندگان:

دکتر علی اصغر کیا

عنایت داودی

ناهید کرمی

 

چکیده

این مقاله درصدد مطالعه میزان سواد رسانه ای و نقش آن در جامعه ایرانی می باشد. برای تبیین فرضیه های تحقیق از  نظریه جیمز پاتر و نظریه های استفاده و خشنودی و نیز کاشت استفاده شد. با کاریرد روش پیمایش و با استفاده از تکنیک پرسشنامه بر روی 375 نفر از دانشجویان شهرستان محمود آباد  که از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند،داده های پژوهش جمع آوری شدند و با استفاده از نرم افزار spssتجزیه و تحلیل گشتند. جهت احتساب روایی شاخص ها از ضریب آلفای کرون باخ استفاده شد.یافته های پژوهش نشان داد که متغیر های مدت ،میزان،نوع استفاده از رسانه ها،واقعی تلقی کردن محتوای رسانه ،انگیزه و هدف مخاطبان،پایگاه اقتصادی- اجتماعی و میزان تحصیلات رابطه معنی داری با سواد رسانه ای دارد.

 

کلمات کلیدی: رسانه، سواد رسانه ای، جامعه ایرانی، دانشجویان شهرستان محمود آباد.

 

مقدمه

با توجه به ظهور فناوری­های دیجیتال فرصت­ها و چالش­های مهم نوینی را در پیش روی آموزگاران آموزش رسانه نمایان ساخته است. در یک طرف، این فناوری­ها مجموعه­ای نو از ابژه­ها و فرآیندها برای مطالعه و تحقیق فراهم می­کنند و باعث در دسترس تر شدن جنبه­های مختلفی از تولید رسانه­ای می­شوند. (باکینگهام، 1389، 300)

از لحاظ دیگر هم زمان با ورود به قرن 21، نظام­های اطلاعاتی و ارتباطی به طور فزاینده­ای دچار پیچیدگی و همه جانبه گرایی شده­اند. این پیچیدگی­ها موجب شده­اند تا پیام­های تولید شده توسط رسانه­ها، مخاطبان خود را در گوشه و کنار جهان دچار نوعی سردرگمی و تردید در انتخاب پیام­ها نمایند. (اکرمی، فیاض، بیچرانلو، 1390، 90)

در حال حاضر هر رسانه­ای دستورالعمل و سیاست خاص خود را دارد و واقعیت­ها را به شیوه خاص خود تدوین می کند این موضوع مورد تاکید و هشدار محققان ارتباطات نیز است هربرت شیلر در این زمینه معتقد است (گردانندگان وسایل ارتباط جمعی برای سرپوش گذاشتن بر فریب دهی و دستکاری فکری مخاطبان خود که به طور نامریی انجام می­شود بر اصل بیطرفی روزنامه نگاران تکیه می­کنند و بدین ترتیب واقعیت­ها را به عنوان رویدادهای عینی ارائه می­دهند در حالی که در واقع به علت تعارض­های اجتماعی و منافع طبقاتی امکان عینی گرایی، وجود ندارد. (غفاری چراتی، 1381، 13)

الوین تافلر آینده شناس معروف آمریکایی در دهه 1980 پیش بینی کرده بود که عصر فردا را گستره ای از فرستنده ها، رسانه ها، پیام گیران و پیام سازان شکل می دهند و شیوه های تبادل اطلاعات، محور مانور آینده را شکل خواهند داد. در حال حاضر بخشی از این پیش بینی تحقق یافته و بخشی دیگر در راه است. حال نسل امروز و فردا برای جذب فرصت ها و دفع تهدیدهای ناشی از این پدیده به این درک نیاز خواهند داشت که رسانه های جمعی چگونه بر جامعه تاثیر می گذارند. مسلماً آن کسی که توانایی دسترسی، ارزیابی و تحلیل انتقادی پیام های ارتباطی (سواد رسانه ای) را داشته باشد، بهتر می تواند به این درک برسد. درکی که تنها از رهگذر تکامل سواد رسانه ای تحقق می پذیرد. زیرا سواد رسانه ای مهارت های لازم را برای برقراری ارتباطی متفکرانه و آگاهانه با رسانه ها می آموزد و در عین حال دیدگاهی تحلیلی و نقادانه نسبت به پیام های رسانه ای فراهم می کند. با وجودی که سواد رسانه ای پرسش های انتقادی را در خصوص تاثیرات رسانه ها پدید آورده هدف اصلی آن، این است که مخاطبان رسانه ها را در برابر آثار سوء رسانه ای محافظت نموده و آنان را در کنترل آنچه می بینند، می شنوند و می خوانند توانمند سازد. (اکرامی، فیاض، بیچرانلو، 1390، 91)

امروزه درجه نفوذ رسانه ها در جوامع و شکل دهی روابط در آنها به حدی است که سواد رسانه ای را به امری اجتناب ناپذیر تبدیل کرده است از این رو در برخی از کشورها سواد رسانه ای آن قدر اهمیت داشت که آن را به عنوان یک ماده درسی در میان مواد درسی دوره های تحصیلی راهنمایی تا مقطع دیپلم به رسمیت شناختند و حتی آن را برای سنین بزرگسال و مقاطع تحصیلی بالاتر نیز طراحی کردند. به عبارت بهتر لزوم فراگیری سواد رسانه ای در دنیایی که رسانه ها از جهات مختلف آن را شکل داده در آن رسوخ کرده امری ضروری به نظر می رسد.

لذا، هدف اصلی این پژوهش عبارت است از مطالعه میزان سواد رسانه ای و نقش آن در جامعه ایرانی (مطالعه موردی:دانشجویان شهرستان محمود آباد)

تعاریف موجود از سواد رسانه­ای در ایران

اما تعاریفی که در ایران ارائه شده است، سواد رسانه­ای را سوادی می دانند که مخاطب به مدد آن
می­آموزد که در شرایط انبوه شدن پیام، چگونه پیام های مورد نیاز را جستجو کند و اهداف پیام را تشخیص دهد.

کاظم معتمدنژاد پدر علم ارتباطات در ایران و استاد دانشگاه علامه طباطبایی، سواد رسانه­ای را درک ماهیت و کارکردهای رسانه­ها می داند و تأکید دارد که ژانرهای رسانه­ای است که در آن طرف توجه قرار می گیرد. (شکرخواه، سایت اینترنتی دات، 1384)

پرویز علوی، دارای دکتری علوم سیاسی و روابط بین الملل و عضو هیئت علمی دانشگاه سواد رسانه­ای را مقوله­ای می داند که سعی می کند درکی عمیق و منتقدانه از پیام­های وسایل ارتباط جمعی ایجاد کند و هدف از آن افزایش و تقویت اندیشه­ی انتقادی، با استفاده از رسانه­هاست. (علوی، 16:1388)

غلامرضا ارجمندی، عضو هیئت علمی گروه جامعه شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، سواد رسانه­ای را اینگونه تعریف می کند: سواد رسانه­ای به بیانی کلی، تأکیدی است بر این مطلب که برخلاف تصور رایج، درک پیام­های رسانه­ای و اساساً شیوه­ی رفتار با رسانه، به دانش و مهارتهای خاصی نیاز دارد و در بیانی دقیق­تر، عبارت است از مهارت تفکر استدلالی و نقاد به نحوی که مخاطب بتواند، درباره­ی محتوای رسانه قضاوتی مستقل داشته باشد. (ارجمندی، 5:1384)

سواد رسانه­ای در یک تعریف بسیار کلی عبارت است از یک نوع درک متکی بر مهارت که براساس آن می توان انواع رسانه­ها و انواع تولیدات آنها را شناخت و از یکدیگر تفکیک و شناسایی کرد. این تعریف را یونس شکرخواه، عضو گروه مطالعات بریتانیا – دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران و صاحبنظر در زمینه ارتباطات ارائه کرده است. (سایت اینترنتی همشهری آن لاین، 1388)

یحیی کمال­پور، رئیس دپارتمان ارتباطات و هنرهای خلاق در دانشگاه پوردو آمریکا، سواد رسانه­ای را شامل تحقیق، تحلیل، آموزش و آگاهی از تأثیرات رسانه­ها (رادیو، تلویزیون، فیلم، موسیقی، روزنامه، مجله، کتاب و اینترنت) بر روی افراد و جوامع می داند. (سایت اینترنتی مجله علوم اجتماعی، 1386)

مهدی محسنیان راد، استاد علوم ارتباطات بر این تأکید دارد که آی سی تی[1] موجب پیدایش سواد رسانه­ای شده است، وی می گوید: "در حقیقت ورود به عصر ارتباطات و اطلاعات و پیدایش ابزار نوین آی سی تی، سوادی، آن هم با عنوان سواد رقومی متولد ساخته است. وی اولین مخاطبان سواد رسانه­ای را میانسالان دهه 1990 می داند که می­بایست تحت تعلیم استفاده از فناوری های نوین برای رویارویی با خروجی رسانه­ها و اصلاً کارکرد آنها قرار می گرفتند. (افراسیابی، 4:1387)

محمد الستی، مدرس علوم ارتباطات در تعریف سواد رسانه­ای اظهار می دارد: سواد رسانه­ای در واقع معیاری از توانایی و قابلیت فردی در درک مستقل رسانه است. (همان منبع)

اکثر صاحبنظران این تعریف سواد رسانه­ای را پذیرفته­اند که: سواد رسانه­ای به معنای توانایی دسترسی، تجزیه و تحلیل، ارزیابی و انتقال اطلاعات در اشکال مختلف اعم از مکتوب یا غیرمکتوب است. همانطور که سواد سنتی شامل مهارتهای خواندن و نوشتن است، سواد رسانه­ای نیز شامل توانایی­ها و مهارتهای خواندن یا رمزگشایی (درک) و همچنین نوشتن یا رمزگذاری (خلق، طرح و تولید) است. (حیدری زهراپور، 157:1383)

بنابراین می توان سواد رسانه­ای را به صورت های زیر تعریف کرد:

- اگرچه در سواد رسانه­ای از رسانه­ها انتقاد می شود، این به معنای استفاده نکردن از رسانه نیست.

- سواد رسانه­ای، به معنای محدود کردن تماشای تلویزیون نیست، بلکه به معنای تماشا با دقت آن است.

- سواد رسانه­ای، کشف ساده اهداف سیاسی، کلیشه­ها و بازنمایی­های انحرافی نیست، بلکه فهم نکاتی است که در رسانه­ها، هنجار تلقی می شوند. (سپاسگر، 133:1384)

با توجه به تعاریف متعدد صاحبنظران حوزه ارتباطات از سواد رسانه­ای، تعریف کریست و پاتر که سواد رسانه­ای توانایی دسترسی، تحلیل، ارزیابی و برقراری ارتباط با پیام های رسانه­ای در اشکال مختلف است." را به عنوان تعریف اصلی از سواد رسانه­ای در این پژوهش بکار خواهم برد.

  

چارچوب نظری

با توجه به نقاط مثبت و منفی درباره نظریه­های ارتباطی مرتبط با سواد رسانه­ای که در بخش مبانی نظری شرح داده شد و همچنین اهداف پژوهش، دو نظریه استفاده و خشنودی و نظریه شکاف آگاهی در این پژوهش به عنوان چارچوب نظری مورد استفاده می باشند؛ همچنین الگوی نظری پاتر از سواد رسانه­ای از عوامل گوناگون ساختار دانش ، جایگاه مخاطب و پردازش پیام تشکیل شده است که یکدیگر را نیز پشتیبانی می کنند و در یک منظومه منسجم قرار دارند. به نظر می رسد، این الگو، نسبت به دو الگوی دیگر (الگوی نظری هابز و تومن)، از شبکه سازی گسترده­تری برخوردار است و می تواند حدود دانش مخاطب نسبت به رسانه­ها، مهارتهای لازم برای استفاده از رسانه­ها و مهمتر از همه؛ نظام معناجویانه و معناساز پیام را مورد بررسی قرار دهد.

یکی از نظریه هایی که در چارچوب نظری مورد استفاده قرار می گیرد نظریه شکاف آگاهی است؛ در نظریه شکاف آگاهی کسانی که پایگاه اجتماعی – اقتصادی بالاتری دارند، (که به گفته تانبرگ این فقط مربوط به پایگاه اجتماعی – اقتصادی بالاتر نیست و می تواند بین کسانی که بهترین آگاهی اولیه را دارند، مصداق پیدا کند)، هنگام دریافت اطلاعاتی که به آنها عرضه می شوند، بهتر از کسانی که پایگاه اجتماعی – اقتصادی پایین­تری دارند، عمل می کنند.

باتوجه به نظریه هایی که در چارچوب نظری پزوهش مطرح شد.متغیر ها و فرضیات پژوهش در جدول 1معرفی و ارائه می شود.

 

جدول 1. بررسی پیشینه

نام متغیر

نوع متغیر

نظریه اخذ متغیر

فرضیه اخذ متغیر

سواد رسانه ای

وابسته

رویکرد جیمز پاتر

مدت استفاده دانشجویان از رسانه

مستقل

نظریه کاشت(پرورش)

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و مدت استفاده از رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

 

میزان استفاده دانشجویان از رسانه

مستقل

نظریه کاشت(پرورش)

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و میزان استفاده از رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

 

نوع استفاده دانشجویان از رسانه

مستقل

نظریه استفاده و خشنودی و نظریه کاشت(پرورش)

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و نوع استفاده از رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد

انگیزه و هدف دانشجویان از استفاده از رسانه

مستقل

نظریه استفاده و خشنودی

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد وانگیزه و هدف دانشجویان از استفاده رسانه های مختلف  رابطه معنی داری وجود دارد

 

واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه ها از سوی دانشجویان

مستقل

نظریه کاشت(پرورش)

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

 

پایگاه اقتصادی- اجتماعی دانشجویان

مستقل

نظریه استفاده و خشنودی و نظریه کاشت(پرورش)

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و پایگاه اقتصادی-اجتماعی آنها رابطه معنی داری وجود دارد.

 

تحصیلات دانشجویان

مستقل

نظریه استفاده و خشنودی و نظریه کاشت(پرورش)

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و میزان تحصیلات آنها رابطه معنی داری وجود دارد.

 

 

 

هدف اصلی

هدف اصلی این پژوهش عبارت است از: مطالعه میزان سواد رسانه ای جامعه ایرانی و نقش آن(مطالعه موردی:دانشجویان شهرستان محمود آباد)

 

اهداف فرعی

1.      شناخت  مدت استفاده از رسانه های مختلف در بین دانشجویان شهرستان محمودآباد در سال تحصیلی 93-92

2.      شناخت میزان استفاده از رسانه های مختلف در بین دانشجویان شهرستان محمودآباد در سال تحصیلی 93-92

3.      شناخت نوع استفاده از رسانه های مختلف در بین دانشجویان شهرستان محمودآباد در سال تحصیلی 93-92

4.      شناخت انگیزه و هدف دانشجویان شهرستان محمد آباد  از استفاده رسانه های مختلف  در سال تحصیلی 93-92

5.      شناخت  میزان واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه های مختلف در بین دانشجویان شهرستان محمودآباد در سال تحصیلی 93-92

6.      شناخت پایگاه اقتصادی-اجتماعی دانشجویان در بین دانشجویان شهرستان محمودآباد در سال تحصیلی 93-92

7.      شناخت ویژگی های فردی دانشجویان (تحصیلات و....) شهرستان محمود آباد در سال تحصیلی 93-92

 

سوال های تحقیق

1.      آیا مدت استفاده از رسانه های مختلف در سواد رسانه ای نقش دارد؟

2.      آیا میزان استفاده از رسانه های مختلف در سواد رسانه ای نقش دارد؟

3.      آیا نوع استفاده از رسانه های مختلف در سواد رسانه ای نقش دارد؟

4.      آیا انگیزه و هدف استفاده از رسانه های مختلف  در سواد رسانه ای نقش دارد؟

5.      آیا  میزان واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه های مختلف در سواد رسانه ای نقش دارد؟

6.      آیا پایگاه اقتصادی-اجتماعی  افراد در سواد رسانه ای نقش دارد؟

7.      آیا ویژگی های فردی افراد (تحصیلات و....) در سواد رسانه ای نقش دارد؟

 

فرضیه های تحقیق

1.      بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و مدت استفاده از رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

2.      بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و میزان استفاده از رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

3.      بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و نوع استفاده از رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

4.      بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد وانگیزه و هدف دانشجویان از استفاده رسانه های مختلف  رابطه معنی داری وجود دارد

5.      بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

6.      بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و پایگاه اقتصادی-اجتماعی دانشجویان رابطه معنی داری وجود دارد.

7.      بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و میزان تحصیلات آنها رابطه معنی داری وجود دارد.

 

روش تحقیق

جامعه آماری

جامعه آماری تحقیق کلیه دانشجویان شهرستان  محمود آباد می باشد که تعداد این افراد  درسال تحصیلی 93-92 11000 نفر می باشد.

تعداد نمونه و حجم آماری

در این پژوهش برای تعیین حجم نمونه از جدول کرجسی و مورگان استفاده می شو.با توجه به بررسی های عمل آمده شهرسنان محمود آباد دارای 9 دانشگاه و موسسه آموزش عالی می باشد(دو دانشگاه پیام نور،دانشگاه نیما،دانشگاه خزر،دانشگاه کاوش،دانشگاه پسران محمودآباد(دولتی)،دانشگاه صنعت نفت(دولتی)،دانشگاه علمی و کاربردی بیشه کلا،دانشگاه آزاد محمودآباد) و  11000دانشجو می باشد که با استفاده از جدول مورگان375 نفر به صورت تصادفی طبقه ای انتخاب می گردد.

روش ها و ابزار های جمع آوری اطلاعات

برای جمع آوری اطلاعات مورد نیاز این تحقیق از دو روش استفاده شده است که عبارتند از:

الف)روش کتابخانه ای: در این قسمت از کتاب های تخصصی حوزه علوم ارتباطات، مقالات ومجلات تخصصی، نشریات حرفه ای و سایت های معتبر علمی استفاده شده است.

ب)روش میدانی: برای جمع آوری اطلاعات مربوط به آزمون فرضیه ها با استفاده از پرسشنامه و توزیع آن اقدام به جمع آوری اطلاعات مورد نیاز شده است.

ابزارهای جمع آوری اطلاعات

ابزار های مورد استفاده در این تحقیق برای جمع آوری اطلاعات متنوع اند.در مراحلی از مصاحبه و برای سایر مراحل پرسشنامه استفاده  شده است.

1-مصاحبه

در ابتدا با کارشناسان وخبرگان علوم ارتباط مصاحبه ای انجام شد.ماحصل این کار امکان طراحی بهتر سئوالات پرسشنامه را فراهم کرد.

2-پرسشنامه

 گرد آوری اطلاعات ازکارکنان هم در قالب پرسشنامه محقق ساخته انجام گرفت. سوالات پرسشنامه بر اساس طیف 5 درجه ای لیکرت طراحی شده است که برای پاسخ گویی به آنها باید یکی از گزینه ها انتخاب شود.پرسش نامه طراحی شده دارای 50 سوال می باشد که در دو بخش طراحی شده است.در طراحی سوالات پرسشنامه سعی شده است که سوالات پرسشنامه تا حد ممکن قابل فهم باشد.

شکل کلی و امتیازبندی طیف لیکرت  برای سوالات به صورت ذیل می باشد:

شکل کلی:      خیلی کم -  کم   -   متوسط  -   زیاد  -  خیلی زیاد

امتیازبندی:          1           2            3             4            5

 

 

جدول2- چیدمان گویه های سنجش متغیر های تحقیق در پرسشنامه

نوع متغیر

 

متغیر

ابعاد

شماره گویه

وابسته

سواد رسانه ای دانشجویان

بعد شناختی

1 تا 7

بعد احساسی

8 تا 16

بعد اخلاقی

17 تا 24

بعد زیباشناختی

25 تا 29

مستقل

مدّت استفاده دانشجویان از رسانه ها

-

30

میزان استفاده دانشجویان از رسانه ها

-

31

نوع استفاده دانشجویان از رسانه ها

-

32

انگیزه و هدف دانشجویان از استفاده رسانه ها

-

33 تا 40

واقعی تلقی کردن محتوای  رسانه

-

41 تا 43

ویژگی های فردی اجتماعی دانشجویان

پایگاه اقتصادی- اجتماعی

مقطع تحصیلی دانشجویان

44

سطح تحصیلات والدین و همسر دانشجویان

45

محل سکونت

46

میزان درآمد دانشجو یا خانواده دانشجو

47

وضعیت تأهل

48

جنس

49

سن

50

 

 

روایی و پایایی ابزار های جمع آوری اطلاعات

روایی محتوایی پرسشنامه به آن معناست که سوالات همان مفهومی را بسنجد که هدف تحقیق سنجیدن آنهاست و در نهایت به وسیله اطلاعات آنها بتوان فرضیات را قبول و یا رد کرد. فرضیات این تحقیق توسط اطلاعات پرسشنامه سنجیده شده و روایی سوالات آن توسط اساتید محترم راهنما و مشاور تحقیق و جمعی از خبرگان این حوزه مورد تائید قرار گرفت و سپس توزیع شد.

پایایی سوالات نیز بدین معناست که اگر پرسشنامه در دفعات متعدد توزیع شود، اطلاعات خروجی آن یکسان باشد. پایایی پرسشنامه نیز از طریق محاسبه آلفای کرونباخ[2] بدست آمده است.

با انجام پیش آزمون ضریب آلفای کرون باخ اندازه گیری می شود و چنانچه در محدوده مورد نظرقرار گیرد پایایی پرسش نامه تائید شد، مقدار نزدیک به 1 آلفای کرون باخ موجب تائید پایایی پرسش نامه است. بررسی پایایی در جدول 3مشاهده می شود.

جدول3-سنجش پایایی ابزار اندازه گیری

 

Reliability

Case Processing Summary

 

 

N

%

Cases

Valid

32

100.0

Excludeda

0

.0

Total

32

100.0

 

 

Reliability Statistics

Cronbach's Alpha

N of Items

.861

50

 

 

 

 

برای انجام این آزمون داده های بدست آمده از 32 عددپرسشنامه تکمیل شده با نرم افزار spss تجزیه و تحلیل گردید،  نتایج نشان می دهد ضریب آلفای کرونباخ خروجی از نرم افزار spps برابر 0.831 می باشد.  بنابراین آزمون از پایایی قابل قبولی برخوردار است.

 

روشها و ابزار تجزیه و تحلیل داده‏ ها

در این تحقیق از روش های آمار توصیفی و آمار استنباطی به تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده پرداخته شده است. در سطح توصیفی با استفاده از مشخصه های آماری نظیر فراوانی، درصد،میانگین و...به توصیف ویژگی های جامعه پرداخته شده است.در آمار تحلیلی ابتدا  به منظور آزمودن نرمال بودن داده­ها از آزمون کولموگروف-اسمیرنف و سپس برای بررسی وضعیت موجود از آزمون t تک نمونه­ای استفاده می شود و سپس به منظور آزمودن معناداری میان متغیرهای از آزمون­های ضرایب همبستگی پیرسون، ضریب همبستگی مجذور اتا استفاده خواهد شد.برای تجزیه و تحلیل های آماری دراین پژوهش از نرم افزار  SPSSاستفاده می شود.همچنین برای ترسیم برخی از نمودار ها از نرم افزار Excel نیز استفاده می شود.

 

نتایج تحقیق

آمار توصیفی متغیرهای جمعیت شناختی

در این بخش از تجزیه و تحلیل آماری به بررسی چگونگی توزیع نمونه‌ آماری از حیث متغیرهایی چون جنسیت، وضعیت تاهل، تحصیلات، سطح درآمد و محل سکونت پرداخته می‌شود. در این پژوهش بعد از انجام عملیات آماری دربخش توصیفی ،یافته های توصیفی زیر بدست آمد:

از کل 375 نفری که به این سوال پاسخ داده و اطلاعات آنها در دسترس می­باشد تعداد 190 نفر (حدود 7/50درصد ) مرد و تعداد 185 نفر (حدود 3/49 درصد ) زن بوده­اند.

تعداد 240 نفر (حدود 64درصد ) مجرد و تعداد 135 نفر (حدود 36 درصد ) متاهل بوده­اند. تعداد 106نفر کاردانی (حدود 3/28 درصد)، تعداد 194 نفر دارای مدرک کارشناسی (حدود 7/51 درصد) و تعداد 75 نفر دارای مدرک تحصیلی کارشناسی ارشد یا بالاتر (حدود 0/20 درصد) هستند.تعداد 81 نفر در رده­ی سنی کمتر از 20 سال (حدود 6/21 درصد) و تعداد 117 نفر در رده­ی 20 تا 25 سال (حدود 2/31 درصد)، 82 نفر در رده­ی سنی 25 تا 30 سال (9/21)، 60 نفر در رده­ی سنی 30 تا 35 سال (16 درصد)، 28 نفر در رده­ی سنی 35 تا 40 سال (5/7) و 7 نفر نیز در رده­ی  بالای 40 سال قرار دارند.از بین افراد نمونه تعداد 65 نفر کمتر از یکصد هزار تومان (حدود 3/17 درصد) و تعداد 59 نفر بین یکصد تا سیصد هزار تومان (حدود 7/15 درصد)، 62 نفر بین سیصد تا پانصد هزار تومان (5/16)، 66 نفر بین پانصد هزار تا هفتصد هزار تومان  (6/17 درصد)، 73 نفر بین هفتصد تا یک میلیون تومان (5/19) و 50 نفر نیز بیشتر از یک میلیون تومان درآمد دارند.

 

 آمارتوصیفی متغیرهای تحقیق

در ابتدا شاخص­های توصیفی نظیر میانگین و انحراف معیار را برای کلیه متغیرهای تحقیق از نظر افراد نمونه آماری مورد بحث قرار می­دهیم. برای مثال همانطور که جدول 4-6 نشان می­دهد نمره دانشجویان در بعد شناختی در بازه 26/1 و 48/4 قرار گرفته است و میزان میانگین آن نیز برابر با 01/3 می باشد که نشان می­دهد بعد شناختی در وضعیت مناسبی قرار دارد.

 

 جدول 4-بررسی آمار توصیفی متغیرهای تحقیق

عنوان متغیر

تعداد

میانگین

میانه

انحراف معیار

کمترین

بیشترین

بعد شناختی

375

01/3

0/3

64/0

29/1

86/4

بعد احساسی

375

83/2

88/2

68/0

0/1

44/4

بعد اخلاقی

375

73/2

0/3

56/0

38/1

38/4

بعد زیبا شناختی

375

01/3

0/3

78/0

0/1

5

سواد رسانه­ای

375

88/2

93/2

67/0

83/1

75/1

 

 

بررسی پایائی پرسشنامه به تفکیک متغیرها

از آنجاکه آلفای کرانباخ معمولاً شاخص کاملاً مناسبی برای سنجش قابلیت اعتماد ابزار اندازه‏گیری و هماهنگی درونی میان عناصر آن است، بنابر این قابلیت اعتماد پرسشنامه مورد استفاده در این تحقیق به کمک آلفای کرانباخ ارزیابی می‌گردد. این روش برای محاسبه هماهنگی درونی ابزار اندازه‌گیری که خصیصه‌های مختلف را اندازه‌گیری می‌کند به کار می‌رود.

 ضریب آلفای کرونباخ، بین 0 و 1 است که در واقع همان ضریب همبستگی داده ها در زمانهای مختلف می باشد؛ عدد 1، حداکثر همبستگی و عدد 0، حداقل همبستگی را نشان می دهد. با توجه به جدول 4-7 و ستون مربوط به ظرایب آلفا ملاحظه می شود که متغیر های تحقیق از آلفای مورد قبول برخوردار است.

 

جدول 5- ضرایب آلفای کرانباخ برای متغیرهای های تحقیق

آلفای کرونباخ

متغیرها

781/0

بعد شناختی

798/0

بعد احساسی

804/0

بعد اخلاقی

854/0

بعد زیبا شناختی

861/0

سواد رسانه­ای

 

 

آزمون کولموگرف-اسمیرنف جهت بررسی نرمال بودن متغیر های تحقیق

این آزمون جهت بررسی ادعای مطرح شده در مورد توزیع داده های یک متغیر کمّی مورد استفاده قرار می گیرد. فرض های آماری مربوط  به توزیع نرمال بصورت زیر مطرح می شود.

0H: داده ها دارای توزیع نرمال هستند.

1H: داده ها دارای توزیع نرمال نیستند.

به دلیل اینکه عدد معناداری متغیر های تحقیق بزرگتر از 05/0 است فرض صفر تائید وادعای نرمال بودن توزیع داده ها پذیرفته می­شود بنابراین در ادامه از آزمون های آمار پارامتریک برای تحلیل داده­ها استفاده می­شود.

 

جدول 6- آزمون نرمال بودن متغیرهای تحقیق

متغیرها

 آماره کولموگروف- اسمیرنف

Sig.

نتیجه آزمون

بعد شناختی

209/1

107/0

نرمال است.

بعد احساسی

251/1

071/0

نرمال است.

بعد اخلاقی

35/1

050/0

نرمال است.

بعد زیبا شناختی

037/1

237/0

نرمال است.

سواد رسانه­ای

143/1

147/0

نرمال است.

 

 

با توجه به جدول 4-8 فوق تمامی متغیرها نرمال می­باشند زیرا همه­یsig بیشتر از 05/0 می­باشند.

 

بررسی وضعیت سواد رسانه­ای و ابعاد آن در دانشجویان    

به منظور بررسی وضعیت سواد رسانه­ای و ابعاد آن از آزمون فرض آماری میانگین یک جامعه یا بعبارتی از آزمون T یک نمونه­ای[3]  استفاده گردیده است که در واقع تفاوت بین میانگین نمونه مورد بررسی را با یک مقدار مفروض مورد آزمون قرار می­دهد. بایستی ذکر شود از آنجا که حدس خاصی در ارتباط با وضعیت متغیرهای تحقیق نمی توان زد از سوال و متعاقباً آزمون میانگین دو طرفه استفاده شده است. برای مثال می توان بیان نمود وضعیت سواد رسانه­ای در بین دانشجویان چگونه است؟

فرضیه صفر در تمام متغیرهای تحقیق با توجه به طیف 5  تایی لیکرت به این صورت است:

آزمون فرض:

H0: (فرضیه صفر) μ =   3      

H1: (فرضیه مقابل) μ ≠ 3

طیف زیر وضعیت تفسیر متغیرها را نشان می­دهد. ستون آخر در هر جدولی چگونگی وضعیت متغیرها را بطور خلاصه نشان می­دهد.

 

جدول7- بررسی وضعیت متغیرهای سواد رسانه­ای و ابعاد آن در دانشجویان (ارزش آزمون: میانگین = 3)

متغیر های تحقیق

ضریب معناداری(sig.)

آماره t

میانگین

نتیجه آزمون

وضعیت

بعد شناختی

575/0

562/0

01/3

رد فرضیه

متوسط

بعد احساسی

000/0

628/4-

83/2

رد فرضیه

نامناسب

بعد اخلاقی

000/0

032/7-

73/2

رد فرضیه

نامناسب

بعد زیبا شناختی

692/0

396/0

01/3

رد فرضیه

متوسط

سواد رسانه­ای

000/0

982/3-

88/2

رد فرضیه

نامناسب

 

 

همانطور که در جدول 4-9 ملاحظه می­گردد مقدار میانگین بدست آمده از نمره­ی بعد شناختی برابر با 0173/3 بدست آمده که این مقدار با توجه به آماره­ی t و مقدار sig. که برابر با میزان 562/0 شده در سطح 5 درصد معنی­دار نیست و این بدین معنی است که با توجه به سوالات پرسشنامه پاسخگویان معتقدند که بعد شناختی در مرتبه متوسط قرار دارد. باقی متغیرهای پژوهش نیز به همین صورت خواهد بود.

حال به بررسی فرضیه­های تحقیق می­پردازیم:

 

فرضیه اول

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و مدت استفاده از رسانه­های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

برای بررسی فرضیه(سوال) فوق از تحلیل همبستگی استفاده می­کنیم با توجه به میزان ضرایب همبستگی و مقدار احتمال وجود رابطه­ی بین سواد رسانه­ای دانشجویان و مدت زمان استفاده از رسانه­های مختلف را نتیجه می­گیریم نحوه­ی نتیجه­گیری بدین صورت است که وقتی مقدار احتمال کمتر از 05/0 باشد وجود رابطه تایید می­شود البته تا حدودی هم میزان همبستگی بزرگ هم ملاک تایید رابطه است.

جدول 8-  بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و مدت زمان استفاده از رسانه­ها

متغیرها

مدت زمان استفاده از رسانه­های مختلف

 (بر حسب سال)

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

605/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد احساسی

375

497/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد اخلاقی

375

404/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد زیبا شناختی

375

77/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

سواد رسانه­ای

375

554/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

 

 

همانطور که از جدول 4-10 ملاحظه می­گردد بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با مدت استفاده از رسانه­های مختلف(بر حسب سال) رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی پیرسون برابر با 554/0 که رابطه­ی مستقیم را نشان می­دهد. یعنی با افزایش مدت زمان استفاده از رسانه­های مختلف،  سواد رسانه­ای و ابعاد آن که شامل بعد شناختی، بعد احساسی، بعد اخلاقی و بعد زیبا شناختی می­باشد در دانشجویان افزایش می­یابد.

 

فرضیه فرعی دوم:

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و میزان استفاده از رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

  

جدول 8-  بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و میزان استفاده از رسانه­ها

متغیرها

میزان استفاده از رسانه­های مختلف بر حسب ساعت (در هفته)

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

پیرسون

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

695/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد احساسی

375

750/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد اخلاقی

375

773/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد زیبا شناختی

375

653/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

سواد رسانه­ای

375

805/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

 

 

 همانطور که از جدول 4-11 برمی­آید بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با میزان استفاده از رسانه­های مختلف (بر حسب سال) رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی پیرسون برابر با 805/0 که رابطه­ی مستقیم را نشان می­دهد. یعنی با افزایش میزان زمان استفاده از رسانه­های مختلف،  سواد رسانه­ای و ابعاد آن که شامل بعد شناختی، بعد احساسی، بعد اخلاقی و بعد زیبا شناختی می­باشد در دانشجویان افزایش می­یابد.

فرضیه سوم:

 بین سواد رسانه­ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و نوع استفاده از رسانه­های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

برای بررسی فرضیه سوم از ضریب همبستگی اتا استفاده می­کنیم این نوع ضریب همبستگی هنگامی که یک متغیر دارای مقیاس اسمی و رتبه­ای (مثل نوع استفاده از رسانه­های که به گروه­های تفریحی، خبری و علمی تقسیم می­شود) و متغیر دیگر مقیاس فاصله­ای یا نسبی داشته باشد (مثل میانگین نمره­ای که هر نفر در سواد رسانه­ای و ابعاد آن کسب کرده­اند) مورد استفاده قرار می­گیرد قابل ذکر است در این نوع از همبستگی جهت همبستگی اگر یکی از متغیرها اسمی باشد محاسبه نمی­گردد و تنها از شدت همبستگی صحبت به میان می­آید.

 

جدول 9-  بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و نوع استفاده از رسانه­ها

متغیرها

نوع استفاده از رسانه­های مختلف

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

مجذور اتا

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

401/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد احساسی

375

478/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد اخلاقی

375

421/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد زیبا شناختی

375

518/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

سواد رسانه­ای

375

498/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

 

 

 با توجه به جدول 4-12 ملاحظه می­گردد بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با نوع استفاده از رسانه­های مختلف رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا برابر با 498/0 که رابطه­ی معنی داری  را نشان می­دهد. یعنی بین نوع استفاده از رسانه­های مختلف و سواد رسانه­ای و ابعاد آن که شامل بعد شناختی، بعد احساسی، بعد اخلاقی و بعد زیبا شناختی می­باشد در دانشجویان رابطه­ی معنی دار وجود دارد. همانطور که بیان شد در این نوع از همبستگی جهت مورد بحث قرار نمی­گیرد.

فرضیه چهارم:

بین سواد رسانه­ای دانشجویان شهرستان محمودآباد وانگیزه و هدف دانشجویان از استفاده رسانه­های مختلف  رابطه معنی داری وجود دارد.

برای بررسی فرضیه چهارم از ضریب همبستگی پیرسون استفاده می­کنیم زیرا انگیزه و هدف دانشجویان از میانگین سوالات مربوط (سوالات 33 تا 40) بدست آمده است بنابراین جز متغیرهای فاصله­ای –نسبی در نظر گرفته می­شود.

 

جدول 10-  بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و انگیزه و هدف استفاده از رسانه­ها

متغیرها

انگیزه و هدف  استفاده از رسانه­های مختلف

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

پیرسون

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

384/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد احساسی

375

497/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد اخلاقی

375

215/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد زیبا شناختی

375

508/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

سواد رسانه­ای

375

388/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

 

 

همانطور که از جدول 4-13 برمی­آید بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با انگیزه و هدف  استفاده از رسانه­های مختلف رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی پیرسون برابر با 388/0 که رابطه­ی مستقیم را نشان می­دهد. یعنی با افزایش میزان زمان استفاده از رسانه­های مختلف،  سواد رسانه­ای و ابعاد آن که شامل بعد شناختی، بعد احساسی، بعد اخلاقی و بعد زیبا شناختی می­باشد در دانشجویان افزایش می­یابد.

فرضیه فرعی پنجم:

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

برای بررسی فرضیه پنجم از ضریب همبستگی پیرسون استفاده می­کنیم زیرا واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه­ها توسط دانشجویان از میانگین سوالات مربوط (سوالات 41 تا 43) بدست آمده است بنابراین بصورت متغیرهای فاصله­ای –نسبی در نظر گرفته می­شود.

 

جدول 11- بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه­ها

متغیرها

واقعی تلقی کردن پیام رسانه­ها

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

پیرسون

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

225/0-

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد احساسی

375

097/0

354/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد اخلاقی

375

215/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد زیبا شناختی

375

337/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

سواد رسانه­ای

375

206/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

 

 

همانطور در جدول 4-14 ملاحظه می­شود بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه­های مختلف رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی پیرسون برابر با 206/0 که رابطه­ی مستقیم را نشان می­دهد و بین بعد شناختی با واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه­ها رابطه معنی­دار و منفی با میزان ضریب همبستگی پیرسون 225/0- وجود دارد و بین بعد احساسی با واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه­ها رابطه­ی معنی­داری وجود ندارد.

.فرضیه ششم:

بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و پایگاه اقتصادی-اجتماعی دانشجویان رابطه معنی داری وجود دارد.

از آنجائیکه پایگاه اقتصادی اجتماعی دانشجویان شامل مقطع تحصیلی دانشجویان، سواد پدر، مادر و همسر، محل سکونت و میزان درآمد دانشجویان می­باشد بنابراین برای بررسی وجود رابطه­ی بین پایگاه اقتصادی و اجتماعی دانشجویان و سواد رسانه­ای و ابعاد سواد رسانه­ای از ضریب همبستگی مجذور اتا استفاده خواهد شد زیرا تمامی متغیرهای مقطع تحصیلی دانشجویان، سواد پدر، مادر و همسر، محل سکونت و میزان درآمد دانشجویان در گروه متغیرهای اسمی و رتبه­ای بوده و متغیر سواد رسانه­ای و ابعاد سواد رسانه­ای جزو متغیرهای فاصله­ای-نسبی می­باشند.

بنابراین برای بررسی فرضیه­ی فوق بترتیب روابط بین مقطع تحصیلی با سواد رسانه­ای و ابعاد آن، سطح تحصیلات پدر، مادر و همسر با سواد رسانه­ای و ابعاد آن، محل سکونت دانشجویان و سواد رسانه­ای و ابعاد آن و میزان درآمد دانشجویان با سواد رسانه­ای و ابعاد آنرا بررسی می­کنیم و با توجه به ضریب همبستگی مجذور اتا و مقدار احتمال در مورد رابطه داشتن یا نداشتن بین این متغیرها بحث می­کنیم:

 

جدول 12- بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و سطح تحصیلات پدر

متغیرها

سطح تحصیلات پدر

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

مجذور اتا

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

279/0

004/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد احساسی

375

109/0

057/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد اخلاقی

375

224/0

008/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد زیبا شناختی

375

076/0

004/0

05/0

رابطه وجود دارد.

سواد رسانه­ای

375

244/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

 

 

همانطور در جدول بعدی ملاحظه می­شود بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با سطح تحصیلی پدر دانشجویان  رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا برابر با 244/0 می­باشد. همینطور در هریک از این ابعاد سواد رسانه­ای بجز در بعد احساسی و بعد زیباشناختی سایر متغیرها با سطح تحصیلی پدر دانشجویان رابطه­ی معنی­داری دارند که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا در جدول بعدیآمده است.

 

جدول 13-بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و سطح تحصیلات مادر

متغیرها

سطح تحصیلات مادر

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

مجذور اتا

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

509/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد احساسی

375

209/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد اخلاقی

375

457/0

008/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد زیبا شناختی

375

112/0

001/0

05/0

رابطه وجود دارد.

سواد رسانه­ای

375

371/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

 

 

همانطور در جدول ملاحظه می­شود بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با سطح تحصیلی مادر دانشجویان رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا برابر با 371/0 می­باشد. همینطور هریک از ابعاد سواد رسانه­ای نیز با سطح تحصیلی پدر دانشجویان رابطه­ی معنی­داری دارند که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا در جدول آمده است.

 

جدول 14-  بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و سطح تحصیلات همسر

متغیرها

سطح تحصیلات همسر

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

مجذور اتا

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

084/0

287/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد احساسی

375

109/0

051/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد اخلاقی

375

097/0

087/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد زیبا شناختی

375

076/0

096/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

سواد رسانه­ای

375

103/0

059/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

 

 

همانطور در جدول ملاحظه می­شود بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با سطح تحصیلی همسر دانشجویان  رابطه­ی معنی­دار وجود ندارد.

 

جدول 15- بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و محل سکونت

متغیرها

محل سکونت

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

مجذور اتا

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

057/0

348/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد احساسی

375

071/0

121/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد اخلاقی

375

089/0

097/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد زیبا شناختی

375

111/0

042/0

05/0

رابطه وجود دارد.

سواد رسانه­ای

375

093/0

073/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

 

 

همانطور در جدول ملاحظه می­شود بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با محل سکونت دانشجویان رابطه­ی معنی­دار وجود ندارد.

 

جدول 16-بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و میزان درآمد دانشجویان

متغیرها

میزان درآمد درآمد دانشجویان

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

مجذور اتا

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

106/0

063/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد احساسی

375

023/0

468/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد اخلاقی

375

038/0

389/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد زیبا شناختی

375

056/0

218/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

سواد رسانه­ای

375

043/0

301/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

 

 

همانطور در جدول ملاحظه می­شود بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با میزان درآمد  دانشجویان رابطه­ی معنی­دار وجود ندارد که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا برابر با 043/0 می­باشد.

فرضیه فرعی هفتم:

بین سواد رسانه­ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و میزان تحصیلات آنها رابطه معنی داری وجود دارد.

 

جدول 17- بررسی ارتباط بین سواد رسانه­ای و مقطع تحصیلی دانشجویان

متغیرها

مقطع تحصیلی دانشجویان

نتیجه آزمون

تعداد

ضریب همبستگی

مجذور اتا

مقدار احتمال

سطح آزمون

بعد شناختی

375

312/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد احساسی

375

085/0

419/0

05/0

رابطه وجود ندارد.

بعد اخلاقی

375

487/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

بعد زیبا شناختی

375

119/0

017/0

05/0

رابطه وجود دارد.

سواد رسانه­ای

375

437/0

000/0

05/0

رابطه وجود دارد.

 

 

همانطور در جدول ملاحظه می­شود بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با مقطع تحصیلی دانشجویان  رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا برابر با 437/0 می­باشد. همینطور در هریک از این ابعاد سواد رسانه­ای بجز در بعد احساسی سایر متغیرها با مقطع تحصیلی دانشجویان رابطه­ی معنی­داری دارند که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا در جدول آمده است.

 

بحث و نتیجه گیری

نتایج حاصل از پژوهش بیانگر متوسط و پایین بودن هر یک از ابعاد چهرگانه سواد رسانه ای دانشجویان یعنی ابعاد شناختی،احساسی،زیبا شناختی و اخلاقی می باشد.

این پژوهش شامل 7فرضیه بود که نتایج حاصل از آزمون هریک از فرضیه ها به شرح زیر است:

فرضیه اول :بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و مدت استفاده از رسانه­های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

نتایج نشان داد که ضریب همبستگی پیرسون برابر با 554/0 بدست آمد  که رابطه­ی مستقیم را نشان می­دهد. یعنی با افزایش مدت زمان استفاده از رسانه­های مختلف،  سواد رسانه­ای و ابعاد آن که شامل بعد شناختی، بعد احساسی، بعد اخلاقی و بعد زیبا شناختی می­باشد در دانشجویان افزایش می­یابد.

فرضیه دوم:بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و میزان استفاده از رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

نتایج نشان داد که میزان ضریب همبستگی پیرسون برابر با 805/0 بدست آمد که رابطه­ی مستقیم را نشان می­دهد. یعنی با افزایش میزان زمان استفاده از رسانه­های مختلف،  سواد رسانه­ای و ابعاد آن که شامل بعد شناختی، بعد احساسی، بعد اخلاقی و بعد زیبا شناختی می­باشد در دانشجویان افزایش می­یابد.

فرضیه سوم : بین سواد رسانه­ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و نوع استفاده از رسانه­های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

نتایج نشان داد که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا برابر با 498/0 که رابطه­ی معنی داری  را نشان می­دهد. یعنی بین نوع استفاده از رسانه­های مختلف و سواد رسانه­ای و ابعاد آن که شامل بعد شناختی، بعد احساسی، بعد اخلاقی و بعد زیبا شناختی می­باشد در دانشجویان رابطه­ی معنی دار وجود دارد.

فرضیه چهارم:بین سواد رسانه­ای دانشجویان شهرستان محمودآباد وانگیزه و هدف دانشجویان از استفاده رسانه­های مختلف  رابطه معنی داری وجود دارد.

نتایج نشان داد که میزان ضریب همبستگی پیرسون برابر با 388/0 بدست آمد که رابطه­ی مستقیم را نشان می­دهد. یعنی با افزایش میزان زمان استفاده از رسانه­های مختلف،  سواد رسانه­ای و ابعاد آن که شامل بعد شناختی، بعد احساسی، بعد اخلاقی و بعد زیبا شناختی می­باشد در دانشجویان افزایش می­یابد.

فرضیه پنجم:بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه های مختلف رابطه معنی داری وجود دارد.

نتایج نشان داد که میزان ضریب همبستگی پیرسون برابر با 206/0 بدست آمد که رابطه­ی مستقیم را نشان می­دهد یعنی بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه­های مختلف رابطه­ی معنی­دار وجود دارد و بین بعد شناختی با واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه­ها رابطه معنی­دار و منفی با میزان ضریب همبستگی پیرسون 225/0- وجود دارد و بین بعد احساسی با واقعی تلقی کردن محتوی پیام رسانه­ها رابطه­ی معنی­داری وجود ندارد.

.فرضیه ششم:بین سواد رسانه ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و پایگاه اقتصادی-اجتماعی دانشجویان رابطه معنی داری وجود دارد.

 

نتایج این فرضیه به شرح زیر است:

ü   بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با سطح تحصیلی پدر دانشجویان  رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا برابر با 244/0 می­باشد. همینطور در هریک از این ابعاد سواد رسانه­ای بجز در بعد احساسی و بعد زیباشناختی سایر متغیرها با سطح تحصیلی پدر دانشجویان رابطه­ی معنی­داری دارند .

ü   بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با سطح تحصیلی مادر دانشجویان  رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا برابر با 371/0 می­باشد.

ü     بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با سطح تحصیلی همسر دانشجویان  رابطه­ی معنی­دار وجود ندارد.

ü     بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با محل سکونت دانشجویان رابطه­ی معنی­دار وجود ندارد.

ü      بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با میزان درآمد  دانشجویان رابطه­ی معنی­دار وجود ندارد.

فرضیه هفتم:بین سواد رسانه­ای دانشجویان شهرستان محمودآباد و میزان تحصیلات آنها رابطه معنی داری وجود دارد

بین سواد رسانه­ای و ابعاد آن با مقطع تحصیلی دانشجویان  رابطه­ی معنی­دار وجود دارد که میزان ضریب همبستگی مجذور اتا برابر با 437/0 می­باشد. همینطور در هریک از این ابعاد سواد رسانه­ای بجز در بعد احساسی سایر متغیرها با مقطع تحصیلی دانشجویان رابطه­ی معنی­داری دارند.

 

از دستاوردهای نظری پژوهش حاضر این است که یافته های به دست آمده با مدل نظری و رویکردها و نظریه های استفاده شده همخوانی داشته و از لحاظ تجربی آنان را تقویت می کند.بدین ترتیب یافته های بدست آمده از پژوهش حاکی از ان است که اگر انگیزه و هدف مخاطبان در استفاده  از رسانه ها ابزاری و جهت مند باشد سواد رسانه ای آنها افزایش می یابد.همچنین یافته های پژوهش حاکی از تاثیر متغیر پایگاه اقتصادی –اجتماعی مخاطبان بر سواد رسانه ای آنهاو همچنین میزان تحصیلات آنها بر سواد رسانه ای آنها می باشد.

یافته ها همچنین نشان می دهد که اگر دانشجویان مدت و زمان بیشتری را صرف استفاده از رسانه ها کنند،سواد رسانه ای آنها نیز افزایش می یابد.همچنین ضریب همبستگی مجذور اتا با مقدار 498/0 گویای همبستگی مستقیمی بین دو متغیر نوع استفاده از رسانه­های مختلف و سواد رسانه ای می باشد.

همچنین یافته های پژوهش گویای آن است که هرچه دانشجویان محتوای پیام رسانه ای را واقعی تلقی کنند سواد رسانه ای آنها افزایش می یابد.

 

مقایسه پژوهش حاضر با مطالعات پیشین

تحقیق حاضر با نتایج حاصل از تحقیق مجتبی عباسی قادی و زینب میر علی سیدخوندی (1391)تحت عنوان"سواد رسانه ای مخاطبان رسانه های نوشتاری در شهر تهران" همراستا و همسو می باشد. 

 

پیشنهادات کاربردی متناسب با فرضیه های پژوهش

با توجه به متوسط و پایین بودن ابعاد چهارگانه سواد رسانه ای دانشجویان یعنی ابعاد شناختی،احساسی،زیبا شناختی و اخلاقی  موارد زیر پیشنهاد می شود:

·        گنجاندن مفاهیم سواد رسانه ای در کتاب درسی دانشگاهی رشته های مختلف

·    برگزاری مداوم و منظم نشست های و همایش های تخصصی مرتبط با موضوعات سواد رسانه ای توسط دستگاه های مرتبط همچون وزارت علوم،تحقیقات و فناوری و صدا و سیما به صورت سالیانه

·    آموزش مهارت های مطالعه یا تماشای انتقادی رسانه های مختلف به دانشجویان از طریق دستگاه های مرتبط همچون وزارت علوم،تحقیقات و فناوری و صدا و سیما

·    آموزش مهارت های تجزیه و تحلیل اجتماعی،سیاسی و اقتصادی محتوای رسانه های مختلف به دانشجویان از طریق دستگاه های مرتبط همچون وزارت علوم،تحقیقات و فناوری و صدا و سیما

·    با توجه به تاثیر گذار بودن متغیر نوع استفاده از رسانه های مختلف بر سواد رسانه ای دانشجویان پیشنهاد می شود که  دانشجویان بیشتر در معرض محتوای آموزشی و علمی رسانه های مختلف قرار بگیرند که در این زمینه صدا و سیما نقش قابل توجهی را می تواند ایفا کند.

·    با توجه به تاثیر گذار بودن متغیر های مدت و میزان استفاده دانشجویان از رسانه های مختلف بر سواد رسانه ای آنها پیشنهاد می شود دست اندرکاران رسانه های مختلف در جهت افزایش میزان مصرف محتوای رسانه ها از سوی مخاطبان ،اقدام موثری به عمل آورند،کیفیت بخشی محتوای رسانه های مختلف و نیز توجه به شایسته سالاری در بخش نیروی انسانی رسانه ها یعنی به کار گیری افراد با مهارت ،تخصص و تجربه کافی می تواند گام موثری در این زمینه از سوی مسولان باشد.

·    با توجه به تاثیر گذار بودن متغیر واقعی تلقی کردن محتوای پیام رسانه ای از سوی دانشجویان بر میزان سواد رسانه ای آنها پیشنهاد می گردد دست اندرکاران رسانه های مختلف در جهت میزان انطباق هرچه بیشتر محتوای تولید رسانه ای با جهان واقعی به ویژه در بخش خبر و انعکاس وقایع و حوادث اقدام موثری به عمل آورند.

·    با توجه به تاثیر گذار بودن متغیر انگیزه و هدف کاربران در استفاده از رسانه های مختلف بر میزان سواد رسانه ای آنها پیشنهاد می گردد مکانیسم های جامعه پذیری همچون نهاد خانواده(نقش والدین)،نهاد آموزشی(مدارس و دانشگاه ها)و نیز نهاد رسانه ها با ارائه اموزش های مرتبط،آگاهی دانشجویان را نسبت به چگونگی گزینش محتوای رسانه ها افزایش دهند و مخاطبی ابزاری و هدفمند پرورش دهند و نه مخاطبی عادتی و غیر هدفمند.این امر خود در گرو برنامه ریزی صحیح از سوی هر یک از سه نهاد فوق امکان پذیر می باشد.

 

پیشنهاداتی برای محققین بعدی

·        بررسی مطالعه میزان سواد رسانه ای گروه های دیگر و حوزه های دیگر

·        بررسی و شناسایی علل عدم رشد سواد رسانه ای در ایران

 

محدودیت های تحقیق

·        عدم همکاری پاسخگویان در پر کردن پرسشنامه

·        پراکندگی پاسخگویان پرسشنامه که دسترسی به آنها را مشکل کرده بود.

عدم اعتماد پاسخگویان جهت ارائه اطلاعات دقیق و با صداقت جهت تکمیل پرسشنامه

 

 


1- ICT

1- Cronbach's Alpha

[3] -One Sample Test36/19

 

منبع مرجع:  شبکه اطلاع رسانی روابط عمومی ایران (شارا)

 

 

 

 

 

 

 

 

   
  

اخبار مرتبط:

اضافه نمودن به: Share/Save/Bookmark

نظرات کاربران: 8 نظر (فعال: 8 ، در صف انتشار: 0، غیر قابل انتشار: 0)
مرتب سازی بر حسب ( قدیمیترین | جدیدترین | بیشترین امتیاز | کمترین امتیاز | بیشترین پاسخ | کمترین پاسخ)
الهام
| 1394/6/20 - 11:24 |     1     0     |
با سلام
نیازمند پرسشنامه سواد رسانه ای هستم
لطفا کمک کنید

محمود
| 1394/12/28 - 16:19 |     1     0     |
با سلام و احترام
نیازمند پرسشنامه سواد رسانه ای هستم در صورت امکان روش تعیین حجم ،شیوه نمونه گیری و تفسیر و نمره گذاری پرسشنامه را برایم ایمیل فرمایید البته خود را متعهد به ذکر رفرنس و احترام به حفظ حقوق همکاران محقق میدانم .

نعیمه
| 1395/1/24 - 06:04 |     1     0     |
یازمند پرسشنامه سواد رسانه ای هستم در صورت امکان روش تعیین حجم ،شیوه نمونه گیری و تفسیر و نمره گذاری پرسشنامه را برایم ایمیل فرمایید البته خود را متعهد به ذکر رفرنس و احترام به حفظ حقوق همکاران محقق میدانم .


زهرا
| 1395/2/6 - 16:43 |     1     0     |
با سلام
نیازمند پرسشنامه سواد رسانه ای هستم. در صورت امکان ایمیل بفرمایید. البته خود را متعهد به ذکر رفرنس و احترام به حفظ حقوق همکاران محقق میدانم .
سپاسگزارم

اسماعیل نجف زاده
| 1395/2/21 - 13:07 |     2     0     |
با سلام
نیازمند پرسشنامه سواد رسانه ای هستم. در صورت امکان ایمیل بفرمایید. البته خود را متعهد به ذکر رفرنس و احترام به حفظ حقوق همکاران محقق میدانم .
سپاسگزارم

دیانا
| 1395/10/4 - 17:30 |     0     0     |
سلام، به پرسشنامه ای دو حوزه میزان سنجش سواد رسانه ای نیاز دارم، لطفا هر چی زودتر مرا یاری رسانید...
ممنون

فاطمه پیرحق شناس
| 1396/1/19 - 01:05 |     0     0     |
با سلام و وقت بخیر
نیازمند پرسشنامه سواد رسانه ای با ابعاد زیبایی شناسی و احساسی واخلاقی و شناختی هستم لطفا در صورت امکان پرسشنامه را در اختیارم قرار دهید
با تشکر

سمیه
| 1396/2/13 - 09:35 |     0     0     |
با سلام و احترام
نیازمند پرسشنامه سواد رسانه ای در حوزه تعاملات اجتماعی دانش آموزان هستم. در صورت امکان ایمیل بفرمایید. البته خود را متعهد به ذکر رفرنس و احترام به حفظ حقوق همکاران محقق میدانم .
سپاسگزارم


نظر شما:
نام:
پست الکترونیکی:
نظر
 
  کد امنیتی:
 
   پربیننده ترین مطالب روابط عمومی  

  تقویم روز ارتباطات/ ریاست حجت الاسلام سیّد محمود دعایی بر موسسه مطبوعاتی اطلاعات 35 ساله شد


  تقویم روز ارتباطات/ نخستین تلگرام


  تقویم روز ارتباطات/ تکامل حرفه روزنامه نگاری


  تقویم روز ارتباطات/ توقیف برخی از نشریات تهران و ادعای رئیس الوزراء


  «استعفای عاطفی»، دشمن روابط عمومی پویا


  سخنگوی دولت اظهار کرد: روابط عمومی در دولت دوازدهم منزلت رفیع‌تری پیدا خواهد کرد.


  معرفی کتاب روابط عمومی، هنر مردم مداری


  گزارش برگزاری جشنواره تجلیل از روابط عمومی های برتر استان قزوین


  فراخوان آثار دوازدهمین جشنواره ملی انتشارات روابط عمومی


  روابط عمومی های برتر استان اصفهان معرفی شدند


 
 
 
مقالات
گفتگو
گزارش
آموزش
جهان روابط عمومی
مدیریت
رویدادها
روابط عمومی ایران
کتابخانه
تازه های شبکه
آخرین رویدادها
فن آوری های نو
تبلیغات و بازاریابی
ایده های برتر
بادپخش صوتی
گزارش تصویری
پیشنهادهای کاربران
اخبار بانک و بیمه
نیازمندی ها
خدمات
خبرنگار افتخاری
بخش اعضا
دانلود کتاب
پیوندها
جستجوی پیشرفته
موبایل
آر اس اس
بخشنامه ها
پیشکسوتان
لوح های سپاس
پیام های تسلیت
مناسبت ها
جملات حکیمانه
پایان نامه ها
درباره شارا
تماس با ما
Shara English
Public Relation
Social Media
Marketing
Events
Mobile
Content
Iran Pr
About Us - Contact US - Search
استفاده از مطالب این سایت با درج منبع مجاز است
تمام حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به شارا است
info@shara.ir
  خبر فوری: شماره جدید نشریه کارگزار روابط عمومی منتشر شد