شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران : نقدي بر نحوه‌ اطلاع‌رساني درباره نفتكش ايراني
دوشنبه، 25 دی 1396 - 09:46 کد خبر:32347
از نخستين روزي كه نفتكش سانچي در آب‌هاي شرق چين دچار حادثه شد٬ انتقادهايي از فقدان اطلاع‌رساني به‌موقع رسانه‌هاي رسمي در اين زمينه مطرح شد كه بخشي از اين انتقادها به عملكرد و پيگيري رسانه‌ها و بخش ديگر به نحوه فعاليت حرفه‌اي روابط عمومي‌ها و مسئولان اطلاع‌رساني مجموعه‌هاي مربوط وارد دانسته مي‌شود.

شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)- پس از اعلام خبر غرق شدن نفتكش ايران و فروكش كردن آتش آن در آب‌هاي چين، آتش جان خانواده‌هاي جوانان محبوس‌شده در نفتكش ايراني و هم‌وطنانمان برافروخته شد؛ آتشي كه شعله‌هاي آن عملكرد رسانه‌ها را نيز در هشت روز گذشته نشانه رفته است.

به گزارش شارا٬ از نخستين روزي كه نفتكش سانچي در آب‌هاي شرق چين دچار حادثه شد٬ انتقادهايي از فقدان اطلاع‌رساني به‌موقع رسانه‌هاي رسمي در اين زمينه مطرح شد كه بخشي از اين انتقادها به عملكرد و پيگيري رسانه‌ها و بخش ديگر به نحوه فعاليت حرفه‌اي
روابط عمومي‌ها و مسئولان اطلاع‌رساني مجموعه‌هاي مربوط وارد دانسته مي‌شود.


در اين راستا متين كاكويي - دبير خبر در سرويس اقتصادي خبرگزاري ايسنا - در اين‌باره با بيان اينكه «به طور كلي اطلاع‌رساني در مواقع بحراني بسيار كم تمرين شده است»، مي‌گويد: از صبح فرداي روزي كه اين حادثه رخ داد، همكاران ما در خبرگزاري پيگير اخبار آن بودند، ولي روابط عمومي شركت ملي نفتكش هيچ اطلاعاتي در اختيار خبرنگاران نمي‌گذاشت. به نطر مي‌رسيد كه خودشان هم شوكه و به دنبال جمع‌آوري اطلاعات هستند. حدود 17 ساعت پس از حادثه اولين بيانيه شركت ملي نفتكش و 21 ساعت بعد اطلاعات تكميلي حادثه منتشر شد. با پيگيري‌ها متوجه شديم كه در شرايطي كه تمام رسانه‌هاي دنيا با جزئيات اعلام كرده بودند اين نفتكش متعلق به چه كشوري بوده، روابط عمومي اين شركت به دنبال اين بود كه آيا نفتكش، ايراني بودi يا خير.


«در همان روز نخست از صبح تا بعد از ظهر به دنبال مصاحبه با مديرعامل شركت ملي نفتكش بوديم كه در نهايت بعد از ظهر، از طريق واسطه‌اي به ما گفتند كه به انجام مصاحبه تمايلي ندارند. در اين ميان واقعا در آن شرايط نقش روابط عمومي را به عنوان مانع احساس كرديم. خيلي از روابط‌عمومي‌ها به‌دليل اينكه تجربه عملي كافي ندارند، يك سري موانع ذهني مثل احساسي يا امنيتي جلوه دادن مسائل براي خود مي‌سازند كه امكان برقراري ارتباط رسانه‌ها را با مسئولان سخت مي‌كند.»


«در روزهاي بعد همكاري بهتر شد؛ البته نه به خاطر تعامل بيشتر با روابط عمومي، بلكه به اين خاطر كه براي شركت ملي نفتكش سخنگو تعيين كردند و مديراني كه به صحبت در اين‌باره تمايل داشتند، با خود خبرنگاران ارتباط برقرار كردند و در واقع مي‌توان گفت كه روابط‌عمومي از چرخه حذف شد.


«روز شنبه (23 دي‌ماه) از ما براي حضور در جلسه‌اي مشورتي در شركت ملي نفتكش دعوت شد. از آنجايي كه خانواده‌هاي دريانواردان در ساختمان روبه‌رويي شركت مستقر بودند، به منظور گفت‌وگو با خانواده‌ها به آنجا رفتم كه بعد از چند دقيقه، من را از سالن بيرون كردند. وقتي با مدير روابط عمومي در اين باره صحبت كردم كه سعي رسانه‌ها كمك كردن است، او هم پاسخ داد كه اگر مي‌خواهيد كار كنيد، بايد مطابق با سياست‌هاي ما پيش برويد. اين يعني كمترين سطح اعتماد ميان رسانه و روابط عمومي. به دنبال اين ماجرا، باز هم با فشار مشاور مدير عامل بود كه توانستيم به همراه عكاس و فيلمبردار ميان خانواده‌ها برويم.»


«خيلي راحت مي‌تواستند در همان سالني كه خانواده‌ها حضور داشتند، يك اتاق خبر بحران با حضور خبرنگاران صداوسيما و خبرگزاري‌هاي مهم تشكيل بدهند تا از همان جا خبرها به‌درستي و سريع اطلاع‌رساني شود و هم به‌دليل نزديكي به شركت ملي نفتكش، سخنگو مي‌توانست هر زمان كه لازم است، با حضور در جمع خبرنگاران سخن بگويد.»


از طريق رسانه‌هاي خارجي در جريان قرار گرفتيم
پونه ترابي، خبرنگار حوزه نفت خبرگزاري ايسنا نيز در اين‌باره مي‌گويد: زمان وقوع حادثه از طريق رسانه‌هاي خارجي در جريان ماجرا قرار گرفتيم. پس از پيگيري خبر از شركت ملي نفتكش، روابط عمومي اين مجموعه اعلام كرد كه به‌زودي اطلاعيه‌اي در اين زمينه صادر مي‌كند، اما بر خلاف حساسيت اتفاق، اين مجموعه اطلاعيه مربوط را در فاصله زماني طولاني منتشر كرد. از سمت ديگر نيز وزارت نفت اعلام كرد، هماهنگي در اين زمينه با مجموعه شركت ملي نفتكش ندارند.
خلاء اطلاع‌رساني درست در مواقع بحران


در همين راستا بيژن نفيسي، روزنامه‌نگار پيشسكوت در گفت‌وگويي با ايسنا درباره عملكرد رسانه‌ها در پوشش اخبار آتش نفتكش سانچي معتقد است كه «يكي از مهمترين وظايف رسانه‌ها پوشش رويدادها است؛ بويژه اين رويداد مهم بود كه از لحاظ ارزش خبري در سطح بالايي قرار داشت. در اين مواقع يكي از مهمترين رسالت‌هاي روابط عمومي‌ها به دست آوردن اطلاعات درست و انتقال آنها به رسانه‌هاست. به اين گونه رسانه‌ها نيز مي‌توانند با انتشار اطلاعات درست به مردم و بويژه خانواده‌هاي دريانوردان محبوس شده در نفت‌كش اطلاع‌رساني درست و به‌موقع‌اي داشته باشند».


«درست است كه روابط عمومي‌ها بايد شفاف‌تر در انعكاس اخبار اين حادثه عمل مي‌كردند، اما به هر حال آنها نيز احتمالا دسترسي سختي به اطلاعات درست داشتند. اين خود يك مسأله بسيار مهم است كه بايد براي روزنامه‌نگاري بحران در آينده به آن به صورت جدي پرداخته شود. درست است كه ما بايد بسيار دقيق‌تر و عميق‌تر در رسانه‌هاي داخلي به اين رويداد مي‌پرداختيم، ولي نمي‌توانيم توقع زيادي داشته باشيم. چراكه بسياري از رسانه‌هاي ما به خيلي از اتفاق‌هاي نزديكمان هم توجهي نشان نمي‌دهند و درست پوشش نمي‌دهند، چه برسد كه به اين حادثه كه شرايط ويژه‌اي هم داشت.»


اين روزنامه‌نگار با بيان اينكه «خبر آتش گرفتن نفت‌كش سانچي به شدت براي مردم از ارزش خبري بالايي برخوردار بود»، مي‌گويد: با وجود همه اين موارد بايد در نظر داشته باشيم كه اين شرايط خاص و ويژه بود. اين حادثه در وسط اقيانوس رخ داد و طبيعتا دسترسي به محل رويداد سخت و امكانات ارتباطاتي بسيار محدود بود. از طرفي اطلاع‌رساني درباره اين رويداد نيز تا اندازه‌اي متكي به كشورهايي بود كه به نوعي درگير اين حادثه بودند. از همين جهت مي‌توان گفت كه اطلاع‌رساني در ابعاد بين‌المللي نيز با نواقصي همراه بود. به شخصه اخبار رسانه‌هاي خارجي را درباره اين حادثه پيگري مي‌كردم و شاهد بودم كه اخبار متناقض زيادي در اين زمينه منتشر مي‌شد.»


نفيسي با اشاره به انعكاس اخبار آتش گرفتن نفت‌كش ايراني در آب‌هاي چين، يادآور مي‌شود كه «شاهد بوديم كه انتظاري كه از رسانه‌هاي بين‌المللي نيز در پوشش اخبار اين حادثه كه از هر جهت از اهميت بالايي در عرصه بين‌الملل برخوردار بود برآورده نشد. در كل مي‌توان گفت كه پوشش اخبار اين حادثه آن طور كه بايد در رسانه‌هاي داخلي و خارجي انعكاس نيافت.»


در جريان اين گزارش خبرنگار ايسنا با برخي ديگر از خبرنگاران حوزه مربوط در رسانه‌هاي ديگر نيز تماس گرفت كه آنها اعلام كردند به‌دليل روابط كاري خود، حاضر به صحبت در اين‌باره نيستند.