شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران : تقويم روز ارتباطات/ روزي كه ايران اصول ژورناليسم حرفه اي را به اجرا گذارد
جمعه، 29 شهریور 1398 - 13:20 کد خبر:25922
شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)- 29 شهريور سال 1327 (19 سپتامبر 1948) مصوبه شوراي وزيران كابينه عبدالحسين هژير با سه هفته تاخير براي اجرا به ناشران روزنامه هاي عمومي (حرفه اي) ايران ابلاغ شد. آيين نامه تازه هشتم شهريور به تصويب شوراي وزيران كابينه هژير رسيده بود.

شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)- 29 شهريور سال 1327 (19 سپتامبر 1948) مصوبه شوراي وزيران كابينه عبدالحسين هژير با سه هفته تاخير براي اجرا به ناشران روزنامه هاي عمومي (حرفه اي) ايران ابلاغ شد. آيين نامه تازه هشتم شهريور به تصويب شوراي وزيران كابينه هژير رسيده بود.


طبق اين آيين نامه كه در مقدمه آن تاكيد شده بود كه برپايه اصول ژورناليسم حرفه اي و با هدف، قراردادن روزنامه نگاري ايران در بستر استاندارد جهاني ژورناليسم تدوين شده است، حقوق بگيران سازمانهاي دولتي تا زماني كه شاغل مي بودند نمي توانستند سردبير و يا عضو تحريريه نشريات عمومي (غيرتخصصي و غيرحزبي) باشند ولي پرداخت حق الزحمه ترجمه و حق التحرير مقاله به اين شرط كه در ساعات غير اداري انشاء (نگارش) شده بود بلامانع بود. در ابلاغيه دولت آمده بود كه مقررات تازه از اول مهر ماه (سال 1327 هجري) به اجرا در خواهد آمد.


هژير نخست وزير وقت همان روز در توجيه اين مصوبه كه تا پيروزي انقلاب با جزيي تغيير اجرا مي شد در يك نطق راديويي گفت كه بسيار ديده شده كه خبرنگار و يا دبير يك حوزه خبري، كارمند همان وزارتخانه و دستگاه دولتي است و اين، يك روزنامه نگاري سالم و بي طرفانه نيست و اين مصوبه براي خدمت به مطبوعات حرفه اي است كه بايد بي طرف باشند، نه بر ضد آنها. [اينك ـ از سال سوم پس از انقلاب به اين سوي ـ بيشتر آنانكه در نشريات كار مي كنند كارمند دولت هستند و يا شغل ديگري هم دارند و تهران داراي چند روزنامه دولتي شده است. چند ماه پس از تغيير نظام در ايران، هر روزنامه نگار كه قبلا به دعوت يك سازمان دولتي با بليت هوايي ارسالي، به سفر مطبوعاتي (بعضا همراه وزير و يا نخست وزير) رفته بود و يا اينكه پس از انجام مصاحبه به ناهار دعوت شده بود، رشوه گيرنده اعلام و بركنار شده بود. روزي نبود كه بر در و ديوار ساختمان روزنامه هاي تهران نام اين روزنامه نگاران را نچسبانند و امروزه، روساي جمهوري ايران به روزنامه نگاران پاداش نقدي، لپ تاب و ... مي دهند و به روزنامه ها كمك مالي.].


هژير در آن نطق راديويي توجيهي خود همچنين گفته بود كه قانون مطبوعات با هدف ارتقاء كيفيت نشريات عمومي و به صورت حرفه اي واقعي درآوردن آنها بزودي اصلاح خواهد شد و مفاد اين آيين نامه [آيين نامه مصوب شهريور 1327] بعدا بر قانون [اصلاح شده] مطبوعات اضافه خواهد شد.


رعايت قانون مطبوعات وعده داده شده هژير، قانون مطبوعات مصوب سال 1334 و اصلاحيه هاي بعدي آن تا تصويب قانون تازه مطبوعات (مصوب سال 1364) ادامه داشت.


قانون مطبوعات مصوب سال 1334، دادن مجوز انتشار نشريه به حقوق بگير دولتي شاغل را نيز (جز نشريه تخصصي) منع كرده بود كه اين مورد نيز در قانون مطبوعات سال 1364 ديده نمي شود. اصحاب نظر يكي از ضعف هاي ژورناليسم جاري ايران را فقدان همين موارد دانسته اند.


در سالهاي 1339 تا 1341 در اجراي آيين نامه مصوب سال 1327 كابينه هژير سختگيري بيشتري شد و كارت روزنامه نگاران ـ حتي روزنامه نگاران فري لنس (حق التحريري) كه به هر طريق از صندوق دولت دريافتي داشتند لغو شد كه سپهبد عزيزي وزير كشور (وزير وقت) كه اين وزارت امور مطبوعات را به دست داشت پس از مشورت با وزارت دادگستري و كميسيونهاي قضايي مجلسين و حقوقدانان نظر داد كه ادامه انتشار مطالب حقوق بگيران سازمانهاي عمومي در مطبوعات حرفه اي چنانچه به صورت «روزنامه نگار آزاد = فري لنس» عمل كنند و حق التحرير بگير باشند حتي حق التحرير ثابت، ناقض آيين نامه ضميمه قانون مطبوعات نيست زيرا كه نمي شود افراد را از نوشتن مانع شد ولي حقوق بگيران از دستگاههاي دولتي و شهرداري ها نبايد در نشريات عمومي داراي مسئوليت (مقام تحريري و اداري) باشند. با اين نظر كه به صورت بخشنامه رسمي درآمده بود بحران رفع شد!.


قبلا و در آبانماه 1334 به پيشنهاد نصرت الله معينان (معاون نخست وزير و مسئول انتشارات و راديو) و تصويب هيات وزيران، بكار گرفتن حقوق بگيران دولت براي اجراي برنامه هاي هنري و راديويي و نيز ترجمه و نوشتن خبر و تفسير براي خبرگزاري پارس به صورت جلسه اي (پرداخت ارزش كار، بلافاصله پس از انجام آن) آزاد شده بود.


با توجه به آيين نامه شهريور سال 1327 (مصوب شوراي وزيران كابينه هژير)، قانون مطبوعات مصوب سال 1334 دادن پروانه انتشار نشريه حرفه اي را به كارمند شاغل و حقوق بگير دولت ممنوع كرده بود.

 

منبع: www.iranianshistoryonthisday.com