شارا - شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران : معماي مالكيت در فوتبال ايران
سه شنبه، 30 تیر 1394 - 09:40 کد خبر:17843
گذار فوتبال ايران از ساختار دولتي به خصوصي، همچنان به كندي و با انبوهي از ابهامات انجام مي‌گيرد. اين داستان از يك دهه پيش با انتشار زمزمه‌هايي پيرامون واگذاري پرسپوليس و استقلال استارت خورد و البته طي يك سال اخير به شدت اوج گرفت.

شبكه اطلاع رساني روابط عمومي ايران (شارا)، گذار فوتبال ايران از ساختار دولتي به خصوصي، همچنان به كندي و با انبوهي از ابهامات انجام مي‌گيرد. اين داستان از يك دهه پيش با انتشار زمزمه‌هايي پيرامون واگذاري پرسپوليس و استقلال استارت خورد و البته طي يك سال اخير به شدت اوج گرفت. در ماه‌هايي كه گذشت چند تلاش عملي براي خصوصي‌سازي سرخابي‌ها انجام گرفت كه البته هيچ‌گاه به موفقيت نرسيد. همزمان با اين كوشش‌ها، واگذاري برخي از ديگر تيم‌هاي ليگ برتري نيز در دستور كار قرار گرفت.

 
آنچه در اين ميان مجهول و مايه تعجب به نظر مي‌رسد، اين است كه در حال حاضر مدل‌هاي مختلفي از واگذاري در فوتبال ايران پياده مي‌شود؛ الگوهايي كه شايد هيچ‌كدام‌شان شبيه ديگري نيستند!

سرگيجه در انزلي
ملوان بدون ترديد يكي از محبوب‌ترين و ريشه‌دارترين تيم‌هاي فوتبال ايران به‌شمار مي‌رود. اين باشگاه كه قبلا نظامي بود و زير نظر نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران اداره مي‌شد، از چند سال پيش‌گذار به سمت مالكيت خصوصي را آغاز كرد. در آن زمان نيروي دريايي اعلام كرد 70 درصد از سهام ملوان به مردم انزلي هديه مي‌شود تا آنها در مورد فروش آن تصميم بگيرند. با اين حال قرار شد 30 درصد بقيه همچنان در اختيار نيروي دريايي باقي بماند. پس از اين زمزمه‌ها، حسين هدايتي در اطراف انزلي آفتابي شد، اما عمر حضور او در اين باشگاه چندان به درازا نكشيد. با اين حال بحث واگذاري سهام همچنان مدنظر قرار گرفت. نتيجه اين تحركات، واگذاري 70درصد از سهام باشگاه به يك سرمايه‌گذار ديگر بود؛ سيروس محجوب. او دو سال ملوان را اداره كرد، اما پيش از آغاز مسابقات ليگ پانزدهم حرفه‌اي تصميم گرفت سهام باشگاه را به نيروي دريايي بازگرداند! بعد از اين ماجرا، ملوانان مدتي در بلاتكليفي به‌سر بردند تا اينكه اخيرا يك سرمايه‌گذار ديگر وارد گود شد و مالكيت اين باشگاه را پذيرفت. او كه از دوستان علي دايي است، داريوش بهشتي نام دارد. عجيب اينكه به روايت برخي خبرگزاري‌ها، اين بار خبري از واگذاري 70 درصد سهام نيست و تنها 55 درصد سهام در اختيار بهشتي قرار گرفته است. به اين ترتيب 30 درصد نزد نيروي دريايي و 15 درصد سهام نيز به  منطقه آزاد انزلي رسيده است

ماجراي عجيب صبا
تولد صباي قم در فوتبال ايران به سال 1380 برمي‌گردد؛ جايي كه اين باشگاه توسط شركت باتري‌سازي نيرو كه وابسته به ارتش جمهوري اسلامي ايران است تاسيس شد. در آن زمان نام اين تيم «صباباتري» بود. آنها طي مدت حضورشان زير نظر ارتش، موفق شدند يك قهرماني جام حذفي به دست بياورند و نيز فاتح تنها سوپرجام برگزار شده در فوتبال ايران لقب بگيرند. صباباتري اما در سال 1387 به استان قم منتقل شد و پس از اين انتقال، اسم آن نيز به «صباي قم» تغيير كرد. پس از آن، اداره اين باشگاه به استانداري قم واگذار شد تا اينكه اين اواخر بحث واگذاري صبا به بخش خصوصي پيش آمد.

در همين راستا سيروس محجوب كه به تازگي از مالكيت ملوان كنار كشيده بود، به قم رفت و براي تصاحب صبا اعلام آمادگي كرد، اما تنها پس از چند روز انصراف خود را از حضور در اين باشگاه نيز اعلام كرد! بعد از اعلام انصراف محجوب، باشگاه صبا بيانيه‌اي بلند بالا تنظيم و منتشر كرد كه در بخشي از آن فرآيند در نظر گرفته شده براي واگذاري هم تشريح شده بود: «با عنايت به زمانبر بودن اجراي فرآيند قيمت‌گذاري باشگاه، انجام مزايده و يا ترك تشريفات و نزديك بودن فصل مسابقات، هيات‌مديره و استانداري تصميم گرفت تا با دعوت از افراد علاقه‌مند و داراي اهليت با واگذاري بخشي از سهام باشگاه (80 درصد) در فصل جاري، باشگاه با مشاركت بخش خصوصي اداره شود تا پس از طي مراحل قانوني و آماده شدن فرآيند واگذاري متعاقبا 100 درصد سهام باشگاه واگذار شود.» در همين راستا اخيرا شايعات بسيار پررنگي در مورد واگذار شدن سهام صبا به شركت هواپيمايي زاگرس در محافل خبري منتشر شده؛ حرف و حديث‌هايي كه مهدي تارتار هم برخي از آنها را در گفت‌وگو با رسانه‌ها تاييد كرده است!

سوالات بي‌جواب
در شرايط فعلي مشخص نيست چرا بايد بين واگذاري باشگاه‌هاي دولتي مختلف به بخش خصوصي تا اين اندازه تفاوت و ناهمگوني وجود داشته باشد؟ چطور مي‌شود در مورد پرسپوليس و استقلال بحث مزايده‌هاي متعدد و تعيين اهليت مطرح شود، اما در مورد باشگاه‌هايي همچون صبا و ملوان همه‌چيز در سطح مذاكره و توافق باقي بماند؟ بالاخره الگوي بهينه خصوصي‌سازي كدام است؟ غير از اين چطور برخي باشگاه‌هاي دولتي و نظامي در معرض واگذاري قرار گرفته‌اند، اما در مورد برخي ديگر از اين مجموعه‌ها خبري از چنين تصميم‌هايي نيست؟ آيا اين بودن يا نبودن اراده واگذاري يا حتي تعجيل و تاخير در مورد باشگاه‌هاي مختلف، موجب رقابت در شرايط نابرابر نمي‌شود؟ 

دولت براي عدم واگذاري سرخابي‌ها لايحه بدهد
فرآيند خصوصي‌سازي پرسپوليس و استقلال بعد از شكست در مزايده‌ها درهاله‌اي از ابهام قراردارد و هنوز مشخص نيست شرايط اين دو باشگاه به چه سمتي مي‌رود. رئيس كارگروه نظارت بر واگذاري سرخابي‌ها در مجلس شوراي اسلامي در گفت‌وگو با خبرگزاري مهر با تاكيد بر اينكه واگذاري بايد در راستاي مصوبه مجلس انجام شود، مي‌گويد وزرا موظف هستند شرايط را براي پياده كردن قانون فراهم كنند. حسن زماني گفت: «با توجه به اينكه مزايده‌هاي برگزار شده به نتيجه نرسيد و انتظاري كه از سازمان خصوصي‌سازي به‌عنوان مجري اين قانون مي‌رفت، عملي نشد، قطعا بايد وضعيت اين دو باشگاه هرچه سريع‌تر پيگيري و مشخص شود. درحال حاضر سازمان خصوصي‌سازي بايد افراد و موسسات واجد شرايطي را كه خواهان اين دو باشگاه هستند، شناسايي كرده و با آنها وارد مذاكره شود.»

وي با اشاره به اينكه بعد از پايان ۲ ماه تنفس، ادامه روند اداره سرخابي‌ها به شكل كنوني خلاف قانون است، خاطرنشان كرد: «با عدم اجراي قانون خصوصي‌سازي بيشترين ضرر را اين دو باشگاه متحمل خواهند شد زيرا مجلس قانوني تصويب كرده و سازمان خصوصي‌سازي هم بايد در راستاي قانون مصوب مجلس اين موضوع را پيش ببرد و طبق آنچه گفته شده بود پس از پايان اين مهلت بازهم براي برگزاري مزايده‌ اقدام كنند. قضيه واگذاري باشگاه‌ها در راستاي مصوبه مجلس شوراي اسلامي بايد عملي شود و هركاري خارج از آن صورت گيرد خلاف است. اگر قرار باشد واگذاري صورت نگيرد، دولت بايد لايحه‌اي بدهد و از واگذاري دو باشگاه جلوگيري كند.» 

 

منبع: روزنامه دنياي اقتصاد – شماره 3533